89. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 13. bölüm

Doğru cevap B) Yardım'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin temel görevleri arasında halka yardım etmek ve acil durumlarda müdahale etmek yer alır. Çocuğu kaybeden aileye bularak teslim etmek, doğrudan bir suçla mücadele veya koruma görevi değil, vatandaşlara yönelik insani ve sosyal bir yardım faaliyetidir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Adli görev, suç delillerini korumayı veya tutanak tutmayı kapsar; C) Önleyici görev, suç oluşmadan önce riskleri önlemeyi hedefler; D) Koruyucu görev, belirli bir mal veya kişiyi fiziksel olarak korumayı ifade eder; E) Yakalama ise sadece kanunla yetkili kılınan hallerde suçluyu yakalamayı gerektirir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, suçla mücadele etmediği durumlarda vatandaşlara yardım etmek ve sosyal sorumluluklarını yerine getirmekle yükümlüdür.

Doğru cevap B şıkkıdır. 5237 sayılı TCK Madde 25'e göre, meşru müdafaanın şartları arasında saldırıya karşı orantılı bir savunma gösterilmesi gerekir. Şıkta "orantısız olmalı" ifadesi yer aldığı için bu durum meşru müdafaanın şartı değil, aksine suç teşkil eden bir durumdur.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, meşru müdafaanın temel şartı olan "haksız saldırı"yı doğru belirtir; C şıkkı, savunmanın "orantılı" olması gerektiğini doğru ifade eder; D şıkkı, savunmanın "zorunlu" olması gerektiğini doğru belirtir; E şıkkı ise saldırının "acele def'i" gerektirmesi gerektiğini doğru ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Meşru müdafaada savunma, saldırıya karşı orantılı ve zorunlu olmalı, aksi takdirde ceza sorumluluğu doğar.

Doğru cevap E) Adli görevi'dir. 5188 sayılı Kanun ve CMK hükümlerine göre, suç işleyen şüpheliyi yakalamak ve yetkili makamlara teslim etmek, özel güvenlik görevlisinin adli görevi kapsamındadır. Bu eylem, suçun işlenmesinden sonra devreye giren ve kolluk kuvvetlerine yardımcı olmayı amaçlayan adli işlemlerdir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Yardım görevi, acil durumlarda hayat kurtarmayı hedefler; B) Önleyici görev, suçun oluşmasını engellemeyi amaçlar; C) İdari görev, görevli olduğu yerin düzenini sağlar; D) Koruyucu görev, mal ve can güvenliğini korumayı hedefler.

Bilinmesi gereken kural: Suç işleyen şüpheliyi yakalayıp kolluk kuvvetlerine teslim etmek, özel güvenlik görevlisinin adli görevi kapsamında değerlendirilir.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, bomba şüphesi taşıyan paketlerde patlama riskini artırmamak için radyo frekansı yayan cihazların (telsiz, cep telefonu vb.) kullanılması kesinlikle yasaktır. Bu cihazların yaydığı sinyaller, patlayıcıların fünyesini tetikleyebilir. Bu nedenle E şıkkı, telsiz kullanmak yanlıştır ve doğru cevaptır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, insanları uzaklaştırarak can güvenliğini sağlar; B şıkkı, ışık kaynaklarının patlama riskini artırabileceği için engellenmelidir; C şıkkı, pakete dokunmamak temel güvenlik kuralıdır; D şıkkı, güvenli bir mesafe belirlemek hayati önem taşır.

Bilinmesi gereken kural: Şüpheli paketin bulunduğu alanda telsiz ve cep telefonu gibi radyo frekansı yayan cihazların kullanımı yasaktır.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin devir ve teslim işlemleri yazılı olarak ve resmi kayıtlar ile yapılmalıdır. Doğru cevap olan A şıkkı, bu yasal zorunluluğu tam olarak karşılar; çünkü devir teslim defterine imza atılması ve yazılı rapor tutulması, sorumluluğun devrini kanıtlar ve hukuki güvence sağlar.

Diğer şıklar neden yanlıştır? B şıkkı, sözlü bilginin hukuki delil oluşturmadığı ve sorumluluk belirsizliği yarattığı için yasaya aykırıdır. C şıkkı, bilgi vermemenin görevi ihmal ve suç teşkil eden bir durum yaratması nedeniyle kesinlikle yasaktır. D şıkkı, defter tutmamak resmi kayıt yükümlülüğünü ihlal ettiği için geçersizdir. E şıkkı ise devir ve teslimin kanunen zorunlu bir işlem olduğunu görmezden geldiği için hatalıdır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, sorumluluklarını devrederken mutlaka yazılı rapor ve devir teslim defteri doldurarak imza atmalı ve sözlü bilgilendirme yapmalıdır.

Doğru cevap A) Olay tespit tutanağı'dır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlileri görev alanlarında meydana gelen suçları tespit edip genel kolluğa bildirmekle yükümlüdür. Bu bildirimde, olayın nasıl ve nerede gerçekleştiğini belgelemek için "Olay Tespit Tutanağı" düzenlenir.

Diğer şıklar neden yanlış? B) Olay yeri inceleme tutanağı sadece yetkili kolluk kuvvetleri tarafından düzenlenir. C) Emanete alma tutanağı, el konulan eşyaların teslimi için kullanılır. D) Arama tutanağı, arama yetkisi olmayan özel güvenlik görevlileri tarafından düzenlenemez. E) Genel tespit tutanağı mevzuatta yer almayan geçersiz bir ifadedir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri suçla karşılaştığında sadece olayı tespit edip kolluğa haber verir, inceleme veya arama yapamaz.

Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin temel görevleri arasında halka bilgi vermek ve yol göstermek yer alır. Bu, devriyenin "yardım görevi" kapsamında değerlendirilen en temel ve yasal bir eylemdir.

Diğer şıklar neden yanlıştır? B şıkkı, bulmuş eşyayı emanete alma yetkisi genellikle sadece kolluk kuvvetlerine aittir; özel güvenlik görevlisi sadece teslim alıp derhal yetkili makamlara bildirmekle yükümlüdür. C şıkkı, terk edilmiş yerleri kontrol etmek, devriyenin öncelikli "koruma ve gözetim" görevi kapsamındadır, doğrudan yardım görevi değildir. D şıkkı, park halindeki araçları kontrol etmek, mal varlığının korunması amacıyla yapılan bir "gözetim" faaliyetidir. E şıkkı, kilitli yerlerin kilitlerini kontrol etmek de yine güvenlik ve önleyici tedbirler kapsamında bir "gözetim" işidir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlilerinin halka bilgi vermesi ve yol göstermesi, 5188 sayılı Kanun gereği yasal bir "yardım görevi" iken; eşya teslim alma ve kontrol işlemleri genellikle sadece kolluk kuvvetlerine aittir veya sadece gözetim amaçlıdır.

Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlisinin temel görevi kamu ve özel güvenlik alanlarında önleyici ve caydırıcı tedbirler almaktır. Müze ve ören yerlerinde bu görev, eserlerin fiziksel bütünlüğünü korumakla doğrudan ilgilidir. Ziyaretçilerin faaliyetlerini takip etmek, eserlere zarar verme ihtimalini ortadan kaldıran temel önleyici güvenlik tedbiridir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, eser yerleşimi lojistik bir iş olup güvenlik görevi değildir; C şıkkı broşür dağıtımı tanıtım hizmetidir; D şıkkı bilet hasılatı mali işlemdir; E şıkkı ise liste tutmak idari bir görev olup temel güvenlik fonksiyonu değildir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, korunan alanlardaki eserlerin zarar görmemesi için ziyaretçi hareketlerini sürekli izlemeli ve önleyici güvenlik önlemlerini hayata geçirmelidir.

Doğru cevap C'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlileri spor müsabakalarında tarafsız olmalıdır. Takım tuttuğunu belli etmek, görevlilerin objektifliğini zedeler ve taraftarlar arasında çatışma riskini doğurarak kamu düzenini tehdit eder. Bu durum, görevlilerin meslek etiğine ve kanuni yükümlülüğüne aykırıdır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, görevin temel gereği olan alan gözetimi olduğu için doğrudur; B şıkkı, seyirci davranışlarını izlemek güvenlik önlemidir; D şıkkı, ekip içinde koordinasyon zorunluluğu kanunla belirlenmiştir; E şıkkı ise Genel Kolluk emirlerine uyma zorunluluğu 5188 sayılı Kanun'da açıkça belirtilmiştir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri spor alanlarında hiçbir şekilde taraftarlık yapamaz ve tarafsızlığını her zaman korumak zorundadır.

Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve 5237 sayılı TCK'ya göre özel güvenlik görevlilerinin yetkileri, sadece "acil durum" (yangın, deprem, sel, imdat) veya "suçun işlendiği yerin derhal kurtarılması" gibi hallerde sınırlıdır. Uyuşturucu kullanımı şüphesi, özel güvenlik görevlisine konutun içine girmesi için yeterli yasal dayanak oluşturmaz; bu durumun tespiti ve müdahalesi sadece kolluk kuvvetlerinin (Polis/Jandarma) yetkisindedir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A, C, D ve E şıkları, 5188 sayılı Kanun uyarınca "can ve mal güvenliğinin tehlikede olduğu" acil durum hallerini kapsadığı için giriş izni gerektirmeden müdahale edilebilir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, sadece acil durum ve kolluk kuvvetlerinin çağrısı olmadıkça, konut dokunulmazlığı ilkesi gereği şüpheli durumlarda dahi dairesine giremezler.