89. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 14. bölüm

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, olay yerinde tanık ve şüphelilerin bir arada tutulması yasaktır. Bu durum, tanıkların birbirleriyle konuşarak beyanlarını çarpıtmasına veya şüphelinin tanıkları etkilemesine neden olur; bu da soruşturma ve delillerin zayıflamasına yol açar. Özel güvenlik görevlisi, olay yerini korumalı ve yetkili makamlara haber vermelidir.

Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı, devam eden bir suçla mücadele etmek görevin temelidir; C şıkkı delillerin korunması için zorunludur; D ve E şıklar ise olay yerinin güvenliğini sağlamak için gerekli koruma önlemleridir.

Bilinmesi gereken kural: Olay yerinde tanık ve şüpheliler asla bir arada tutulmamalı, ayrı ayrı ve güvenli bir şekilde bekletilmelidir.

Doğru cevap C'dir. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Yönetmelik uyarınca, suçüstü halinde şüpheliyi IV numaralı işlemle (yakalayıp silahla birlikte muhafaza altına alarak) hemen etkisiz hale getirmek önceliklidir. Ardından II numaralı işlemle olay yeri çepeçevre koruma altına alınır, ilk yardım yapılır ve tıbbi yardım istenir. III numaralı işlemle sıralı amirlere ve kolluk kuvvetlerine haber verilir. En son olarak I numaralı işlemle tutanak düzenlenir.

Diğer şıklar yanlış çünkü: A şıkkı şüpheliyi sona bırakarak güvenlik riski yaratır; B şıkkı koruma ve haberleşmeyi tutanakla karıştırır; D şıkkı kollukla haberleşmeyi tutanaktan önce yapmayı gerektirirken korumayı ihmal eder; E şıkkı ise ilk yardım ve koruma işlemlerini tamamen atlar.

Bilinmesi gereken kural: Silahla suçüstü halinde öncelik şüpheliyi etkisiz hale getirmek, ardından olay yerini korumak ve en son tutanak tutmaktır.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre fiziki güvenlik tedbirleri, fiziksel engeller ve bariyerler oluşturarak yetkisiz girişleri önlemeyi hedefler. Duvar, tel örgü, bariyer ve taşıt kapanları (A, B, C, E) fiziksel yapılar olup doğrudan fiziki güvenlik tedbiridir. Ancak metal detektörler, elektronik cihazlar ve algılama sistemleri kullanan teknik güvenlik tedbirleri sınıfına girer; fiziksel bir engel oluşturmazlar.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve E şıkları fiziksel bariyer oluşturarak girişleri engellediği için fiziki güvenlik tedbirlerindendir.

Bilinmesi gereken kural: Fiziki güvenlik fiziksel engellerle, teknik güvenlik ise elektronik cihazlarla sağlanır.

Doğru cevap A şıkkı olan Şapka'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler uyarınca, devriye görevlisinin görevi sırasında taşıması zorunlu olan teçhizatlar; telsiz, el feneri, kelepçe ve silah (yetkili ise) gibi güvenlik ve iletişim araçlarıdır. Şapka ise sadece üniforma parçasıdır ve görevin icrası için gerekli bir teçhizat statüsünde değildir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: El feneri, telsiz ve kelepçe kanunen zorunlu iletişim ve kontrol araçlarıdır; silah ise yetkili görevliler için temel teçhizattır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisinin görev teçhizatı, işini yapmasını sağlayan zorunlu araçlardır; şapka ise sadece kıyafet parçasıdır.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre güvenlik yapılanması dıştan içe doğru katmanlar halinde düzenlenir. Biyometrik sistemler (parmak izi, yüz tanıma vb.), giriş kontrol noktalarında yer alarak en iç halka olan "sadece yetkili personelin girebildiği" alana erişimi denetler. Bu sistemler, fiziksel bariyerlerin (jiletli tel, bariyer) arkasında kalan ve en kritik alanı koruyan iç halka güvenlik unsurudur.

Diğer şıklar neden yanlış? A) Jiletli teller, dış sınırları belirleyen en dış halka güvenlik unsurudur. B) Mantar bariyerler, araç ve yaya trafiğini kontrol eden orta halka unsurlarıdır. C) Yol kesiciler, dış çevreden içeri geçişi engelleyen dış veya orta halka görevlileridir. E) Biyometrik sistemler iç halkada yer aldığı için "hiçbiri" ifadesi yanlıştır.

Bilinmesi gereken kural: Güvenlik yapılanmasında iç halka, en kritik alanı koruyan ve biyometrik kimlik doğrulama gibi ileri teknoloji kontrol noktalarını kapsar.

Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, radyasyon maruziyetini en aza indirmek için temel korunma yöntemleri Zaman (maruz kalma süresini kısaltmak), Uzaklık (kaynaktan mümkün olduğunca uzak durmak) ve Bariyer (kurşun veya beton gibi koruyucu engeller kullanmak) ilkelerine dayanır. Bu üç unsur, radyasyon güvenliği standartlarında evrensel kabul görmüş temel prensiplerdir.

Diğer şıklar neden yanlıştır: B şıkkı "radyoaktif madde"yi koruma yöntemi olarak sunarak mantığı bozar; C ve D şıklarındaki "yaş-kilo" ve "iyot tabletler" radyasyon korumasının temel fiziksel ilkeleri değildir; E şıkkındaki "coğrafi bölge" ve "beşeri durum" ise radyasyonla doğrudan ilgili korunma yöntemleri arasında yer almaz.

Bilinmesi gereken kural: Radyasyondan korunmak için maruz kalma süresini kısaltmalı, kaynaktan uzaklaşmalı ve uygun koruyucu bariyerler kullanmalısınız.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, CCTV sistemlerinde "quad" (dört) cihazı veya modülü, tek monitörde birden fazla kameranın görüntüsünü aynı anda göstermek için ekranı dört eşit bölüme ayırır. Bu sayede güvenlik görevlisi tek ekrandan birden fazla alanı izleyebilir.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Kamerayı hareket ettirmek pan-tilt-zoom (PTZ) fonksiyonudur. B) Anahtarlama yapma, görüntüyü tek tek veya sırayla gösteren switcher işlevidir. C) Renkli görüntü verme, kameranın renk sensörü ve monitörün özelliklerine bağlıdır. E) Siyah-beyaz görüntü verme, kamera teknolojisi veya gece görüş modu ile ilgilidir.

Bilinmesi gereken kural: Quad cihazı, tek ekranda birden fazla kameranın görüntüsünü aynı anda görmek için ekranı bölümlere ayırır.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre, güvenlik sistemlerinin temel amacı suç önleme, izleme ve fiziki korumayı desteklemektir. Güvenlik görevlilerinin görev tanımı, ticari kâr elde etmek veya satışları artırmak değil, mal ve can güvenliğini sağlamaktır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve E şıkları, güvenlik sistemlerinin kanunen kabul edilen ve temel işlevlerini doğru bir şekilde ifade etmektedir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik sisteminin tek ve yasal amacı suç önleme ve güvenlik sağlamaktır; ticari amaçlar güvenlik görevinin kapsamı dışındadır.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler, özel güvenlik görevlisinin temel ilk yardım yükümlülüğünü belirtir. Doğru cevap B'dir çünkü kanamanın durması için burun kanatlarına baskı uygulamak ve kanın boğaza kaçmasını önlemek amacıyla başı öne eğmek gerekir. Bu uygulama, kanın yutulmasını ve solunum yolu tıkanmasını engeller.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A şıkkı damarları genişleterek kanamayı artırır; C şıkkı kanın boğaza kaçıp solunum yolunu tıkamasına neden olur; D şıkkı ilk müdahalede görevlisin yetkisi dışındadır ve uzmanlık gerektirir; E şıkkı ise kanamanın kontrolü için yeterli ve doğru pozisyon değildir.

Bilinmesi gereken kural: Burun kanamasında kanın boğaza kaçmasını önlemek için baş öne eğilir ve burun kanatlarına 5-10 dakika baskı uygulanır.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili ilk yardım yönetmeliklerine göre, şokta vücut kan dolaşımının yetersiz kalması sonucu tüm belirtiler ortaya çıkar. Şokta beyin ve organlara yeterli oksijen gitmez; bu da hızlı ve yüzeysel solunum (A), cildin soğuk ve soluk olması (B), kalbin kanı pompalamak için atış hızını artırıp nabzın hızlı ve zayıf olmasına neden olur (C) ve hasta endişe ile huzursuz hale gelir (D). Bu nedenle tüm belirtiler şokun karakteristik bulgularıdır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve D şıkları tek tek ele alındığında şokun tüm tablosunu anlatmadığı için eksik ve dolayısıyla yanlış kabul edilir.

Bilinmesi gereken kural: Şokta solunum hızlanır, nabız hızlı ve zayıf çıkar, cilt soğuk ve soluk olur; bu belirtiler birlikte görülür.