89. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 18. bölüm

Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, kama düzeni topluluğu bölmek, dağıtmak veya liderini yakalamak gibi kontrol ve müdahale amaçlı kullanılır. Yol kapaması yapmak ise kama düzeninin işlevi değildir; bu durum genellikle engelleme veya savunma amaçlı farklı taktiklerle ilişkilendirilir.

Diğer şıkların yanlışlığı: B, C, D ve E şıkları, kama düzeninin topluluğu bölmek, dağıtmak ve liderini izole etmek gibi doğru ve yasal amaçlarını ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Kama düzeni, topluluğu kontrol altına almak ve bölmek için kullanılan bir müdahale taktiğidir, yol kapatma amacı taşımaz.

Doğru cevap C) Çember'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlileri toplu birliğin gözaltı işlemini yaparken, şiddet kullanmadan ve çevreyi tamamen kuşatarak "Çember" tekniğini uygulamalıdır. Bu yöntem, şüphelilerin kaçmasını engeller ve güvenli bir ortam sağlar.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) "Hat" tekniği tek bir çizgi oluşturur ve kaçış riski yaratır. B) "Kama" tekniği, tek bir noktaya odaklanarak çevreyi tam kapatamaz. D) "Hat ve kama" kombinasyonu da yönetmeliklerde öngörülen standart bir toplu gözaltı tekniği değildir. E) "Hepsi" seçeneği, hatalı olan diğer teknikleri de kapsadığı için doğrudur.

Bilinmesi gereken kural: Toplu birliğin gözaltı işleminde, kaçış engellemek ve güvenliğini sağlamak için öncelikle "Çember" tekniği uygulanmalıdır.

Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, "kalabalık" kavramı; ortak bir amaç gütmeyen, birbirini tanımayan ve tesadüfen geçici süreyle bir araya gelen bireyler grubunu ifade eder. Bu tanımlama, özel güvenlik görevlilerinin kalabalık yönetimi ve güvenlik önlemleri alırken dikkate alması gereken temel unsurları belirler.

Diğer şıklar neden yanlıştır? B şıkkı, kalabalığın "birbirini tanıma" ve "belirli bir sayı" şartı gibi gereksiz kısıtlamalar içerir. C şıkkı, belirli bir amaçla (çay içmek) ve kapalı bir alanda toplanan düzenli bir grubu tanımladığı için kalabalık tanımına uymaz. D şıkkı, protokole ait kişilerin kalabalık değil, özel bir grup olduğunu gösterir. E şıkkı ise kalabalığın sadece büyük şehirlerde oluştuğu gibi yanlış bir coğrafi sınır öngörür.

Bilinmesi gereken kural: Kalabalık, ortak amaç taşımayan ve birbirini tanımayan bireylerin tesadüfen oluşturduğu geçici topluluktur.

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, kanunsuz kalabalıkların psikolojisini belirleyen temel özellikler; telkine açık olma, anonimlik, yayılma ve duygusallıktır. Bu durumlar, 5188 sayılı Kanun'un genel güvenlik ilkeleri ve TCK ile PVSK'da belirtilen "halkı kışkırtma" veya "suç işleme" eylemlerinin zeminini oluşturur. Kanunsuz bir eylemde kalabalık, bireysel sorumluluğu kaybeder ve kuralları çiğner; bu nedenle "kanunlara riayet etme" bu psikolojik yapıya tamamen aykırıdır.

Diğer şıkların yanlışlığı:

• A: Kalabalıkta bireyler dış etkilerle kolayca yönlendirilebilir.
• B: Kimlik gizlendiği için sorumluluk hissi azalır.
• C: Eylem ve fikirler hızlıca tüm kalabalığa yayılır.
• D: Mantık yerine duygu ve coşku baskın hale gelir.

Bilinmesi gereken kural: Kanunsuz gösteri ve yürüyüşlerde kalabalık psikolojisi, bireysel sorumluluğu yok ederek kuralları çiğnemeyi teşvik eder.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, çarşı ve pazar kalabalıkları amaçlı bir eylem veya hedef taşımayan, rastgele oluşmuş ve organize olmayan pasif kalabalık örneklerindendir. Özel güvenlik görevlileri bu tür kalabalıklarda sadece genel güvenlik ve asayiş görevini yerine getirirler.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A, C, D ve E şıkları belirli bir amaç, talep veya eylem planı taşıdıkları için organize veya yarı-organize kalabalık kategorisinde değerlendirilir.

Bilinmesi gereken kural: Pasif kalabalık, belirli bir amaç veya eylem planı taşımadan rastgele oluşan ve organize olmayan kalabalıktır.

Doğru cevap B) Provokatör'dür. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili mevzuat uyarınca, bir örgüte veya mitinge sızarak üyeleri veya katılımcıları suç teşkil eden eylemlere iten kişiye provokatör denir. Bu eylem, kamu düzenini bozmak ve suç işlettirmek amacıyla planlı bir şekilde yürütülen bir eylemdir.

Diğer şıkların yanlışlığı: Seyirci ve gönüllü, eyleme iten değil, sadece katılan kişilerdir; kamu görevlisi resmi bir statü taşıdığı için bu tanıma uymaz; maceracı ise suç işlettirme amacı taşımayan kişiyi ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Bir eylemi başlatmak veya suç işlettirmek amacıyla gizlice sızan kişiye provokatör denir ve bu kişi özel güvenlik görevlileri tarafından derhal yetkili makamlara bildirilmelidir.

Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve 2577 sayılı Yargılama Usulü Kanunu'na ekli Özel Güvenlik Yönetmeliği ile 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu'nun 10. maddesi gereği, "geleneklere göre yapılan şenlikler" ve "geleneksel kültür etkinlikleri" bu kanunun uygulama alanı dışındadır; özel güvenlik görevlileri bu tür etkinliklerde kanuni yetkiyle müdahale edemezler. A, B ve E şıkları kanunda açıkça belirtilen ve özel güvenlik görevlilerinin denetim veya koruma görevi kapsamında olabilecek siyasi ve işçi sendikası faaliyetleridir. C şıkkı ise öğrenci eylemlerinin de kanun kapsamına girdiği ve özel güvenlik görevlilerinin bu alanlarda görev alabileceği durumları ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, 2911 sayılı Kanun'un 10. maddesinde sayılan geleneksel şenlikler hariç, tüm toplantı ve gösteri yürüyüşlerinde görev alabilir ve kanun çerçevesinde müdahale yetkisine sahiptir.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre özel güvenlik görevlilerinin temel görevi güvenlik ve koruma sağlamaktır; pazarlık veya ticaret yapmak bu görev tanımı ve yetki alanı dışındadır. A, C, D ve E şıkları ise 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Yönetmelik hükümlerine uygun olarak, yakın koruma (VIP) görevi için zorunlu olan eğitim, deneyim ve teknik yeterlilikleri ifade eder.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı deneyim gerekliliği, C şıkkı özel eğitim zorunluluğu, D şıkkı teknolojik cihaz kullanımı ve E şıkkı tehdit algılama yeteneği kanunen ve yönetmelik gereği gerekli görülmektedir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlilerinin yetkileri ve görevleri 5188 sayılı Kanun ile sınırlıdır; ticari faaliyetler veya pazarlık yapmak görev tanımı dışındadır.

Doğru cevap B'dir. Özel Güvenlik Hizmetleri ve Görevlileri Hakkında Yönetmelik ile güvenlik planlaması ilkelerine göre "boğma noktası", VIP'in geçiş zorunluluğu olan ve alternatifin bulunmadığı, saldırı riskinin en yüksek olduğu dar alanları ifade eder. Bu noktalar, saldırganların kurbanı kolayca çevreleyip etkisiz hale getirebileceği kritik geçiş noktalarıdır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A ve C şıkları, kavramı fiziksel su boğulma riskiyle karıştırarak yanlış yorumlamıştır. D şıkkı, ortamın hava kalitesine odaklanarak güvenlik terimini ihlal eder. E şıkkı ise tamamen alakasız bir tarifi içerir.

Bilinmesi gereken kural: Boğma noktası, fiziksel boğulma değil, güvenlik açısından alternatifin kalmadığı ve saldırı riskinin zirve yaptığı kritik geçiş alanıdır.

Doğru cevap B) Refakat koruması'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, bir korunan kişiye tek bir görevlinin eşlik ederek doğrudan koruma sağlamasına "refakat koruması" denir. Bu düzen, korunan kişinin hareketlerini takip eden ve anlık tehditlere karşı müdahale eden tek bir elemanın oluşturduğu en temel koruma şeklidir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A) Zor koruma mevzuatta tanımlanmış bir terim değildir; C) Alan koruması, belirli bir bölgenin korunmasını ifade eder; D) Karo düzeni, çoklu personelin oluşturduğu bir formasyondur; E) Baklava formasyonu ise koruma tekniklerinde kullanılan resmi bir terim değildir.

Bilinmesi gereken kural: Bir kişiye eşlik eden tek bir özel güvenlik görevlisinin uyguladığı koruma şekline "refakat koruması" denir.