89. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 19. bölüm

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin temel görevi "koruma" olmakla birlikte, fiziksel ve hukuki sınırlar içinde hareket etmeleri gerekir. "Tam koruma (%100)" ilkesi, gerçek hayatta imkansızdır ve kanunen de böyle bir garanti verilemez; görevli, tehditleri önlemeye ve azaltmaya çalışır, ancak %100 kesinlik iddiasında bulunamaz.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, korumanın sürekli farkındalık gerektirdiği için doğrudur; B şıkkı, korumanın kesintisiz ve 24 saat esasına göre yürütülmesi gerektiğini belirtir; C şıkkı, VIP'in onurunu koruma yükümlülüğünü ifade eder; D şıkkı ise korumanın esnek ve görevi engellememesi gerektiğini doğru anlatır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, %100 garanti veremeyeceğini bilerek, mevcut imkanlarla tehditleri en aza indirmeye çalışır.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği gereği, korunan kişinin güvenliği sağlanırken asansördeki diğer yolcuların zorla indirilmesi yasaktır; bu durum temel hak ve özgürlükleri ihlal eder ve suç teşkil eder.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, kapı tarafında durmak güvenlik açısından doğru bir pozisyondur. B şıkkı, asansörün önceden kontrol edilmesi güvenlik önlemidir. C şıkkı, kapasite aşımı riskini önlemek için yapılması gereken bir işlemdir. D şıkkı, koruma personelinin önce inerek alanı kontrol etmesi standart bir uygulamadır.

Bilinmesi gereken kural: Koruma görevi yürütülürken asansör güvenliği sağlanmalı ancak diğer yolcuların hakları ihlal edilerek zorla indirilmemelidir.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, VIP koruma görevi kesintisiz ve sürekli olmalıdır; hafta sonu veya herhangi bir zaman diliminde ara verilmesi, görevin devamlılık ilkesine aykırıdır ve güvenlik açıklığı yaratır.

Diğer şıkların neden yanlış olduğu: A) Koruma planı, önemli kişinin risk profiline ve ihtiyaçlarına göre şekillendirilmelidir. B) Koruma, önemli kişinin özel ve resmi hayatını meşru sınırlar içinde engellememelidir. C) Koruma planı, gerekli tüm araç ve gereçlerin önceden hazırlanmasını gerektirir. D) Koruma faaliyetleri sürekli, düzenli ve sistematik bir şekilde yürütülmelidir.

Bilinmesi gereken kural: VIP koruma görevi, 7 gün 24 saat kesintisiz ve ara verilmeksizin yürütülmesi gereken bir zorunluluktur.

Doğru cevap C'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, şüpheli bir patlayıcı cihazla karşılaşıldığında asla dokunulmaz veya hareket ettirilmez. Bu eylem, patlamanın tetiklenmesine ve can kaybına yol açacağı için yasalarca kesinlikle yasaklanmıştır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, uyarı yaparak çevreyi korumak için doğru bir ilk müdahaledir; B şıkkı, patlama etkisini azaltmak için yere yatmak standart bir güvenlik kuralıdır; D şıkkı, ikincil patlama riskine karşı uyanık olmak zorunluluğudur; E şıkkı ise güvenli bölgeye geçmek temel bir hayatta kalma yöntemidir.

Bilinmesi gereken kural: Şüpheli bir patlayıcı cihazla karşılaşıldığında asla dokunulmaz, hareket ettirilmez ve sadece güvenli mesafeden uzaklaşılır.

Doğru cevap C'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler uyarınca, VIP koruma görevlileri tehlike anında korunan kişiye en hızlı müdahaleyi sağlayacak ve onu en iyi koruyacak pozisyonu seçmelidir. Aracın sağ arka koltuğu, sürücünün sol tarafında olduğu Türkiye şartlarında, koruyucu görevlinin araçtan inip korunan kişiyi koruyarak tehlikeli bölgeye (trafik akışına) doğru hareket etmesini sağlar; bu koltuk aynı zamanda korunan kişinin en güvenli ve erişilebilir konumudur.

Diğer şıklar neden yanlıştır: A ve E şıkları (ön koltuklar), koruyucunun korunan kişiye fiziksel olarak müdahale etmesini engeller ve kaza anında korunanı koruyamaz. B şıkkı (sol arka), Türkiye'de trafik akışına göre koruyucunun inip müdahale etmesini zorlaştırır. D şıkkı (arka orta), koruyucunun korunan kişiye doğrudan müdahale etmesini imkansız kılar.

Bilinmesi gereken kural: VIP koruma görevlisi, korunan kişiye en yakın ve en hızlı müdahale edebileceği, ayrıca tehlike anında onu en iyi koruyabileceği pozisyon olan aracın sağ arka koltuğunda oturmalıdır.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Kanun ve CMK'ya göre özel güvenlik görevlisinin yetkisi, suçun işlenmesini önlemek veya durdurmak, olay yerini korumak ve genel kolluğa haber vermektir. Soruşturma yetkisi ise sadece savcı ve kolluk kuvvetlerine aittir; özel güvenlik görevlisi delil toplayamaz, şüpheli sorgulayamaz veya suçlu/susuz kararı veremez.

Diğer şıklar neden yanlış? A) Olaya müdahale etmek, suçun işlenmesini önlemek için kanunen izin verilen bir eylemdir. C) Şüphelileri takip etmek, yakalama yetkisi kapsamında ve kollukla iş birliği içinde yapılabilir. D) Genel kolluğu bilgilendirmek, görevlilerin en temel yükümlülüğüdür. E) Genel kolluğun emirlerine uymak, 5188 sayılı Kanun'un açık bir zorunluluğudur.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi sadece kolluğu bekler ve olayı korur; asla soruşturma yapamaz.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre özel güvenlik görevlileri, genel kolluk görevlileri tarafından suç şüphesi altında yakalandıklarında, özel bir statü veya bağışıklık kazanmazlar. Genel kolluk (Polis, Jandarma, Sahil Güvenlik), suç işlendiği veya işleneceği şüphesiyle, özel güvenlik görevlisini de diğer vatandaşlar gibi gözaltına alabilir, arama yapabilir ve gerekli müdahaleyi gerçekleştirebilir. Özel güvenlik görevlilerinin yetkileri, sadece kamu düzenini korumakla sınırlıdır; kolluk kuvvetlerinin yetkisine karşı bir üstünlükleri yoktur.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, müdahaleyi sadece özel güvenlik şubelerindeki polislerle sınırlayarak kolluk yetkisini daraltır; C şıkkı, amir izni gerektirmesi hukuka aykırıdır; D şıkkı, görev süresi bitse bile suç işleyen kişi yakalanabilir; E şıkkı ise acil durumlarda yazılı emir beklenmemesi gerektiğini göz ardı eder.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, suç şüphesi altında yakalandığında özel bir koruma hakkı yoktur ve diğer vatandaşlar gibi genel kolluk tarafından normal usullerle müdahale edilir.

Doğru cevap C'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre, özel güvenlik görevlilerinin yetkileri sadece belirlenen görev alanı ile görevlendirildikleri süre içinde geçerlidir. Genel kolluk gibi ülke geneline yayılmazlar; sadece kendi görev yerlerinde ve nöbet saatlerinde müdahale edebilirler.

Diğer şıklar neden yanlıştır: A şıkkı, özel güvenlikçilerin genel kollukla birlikte sınırsız hareket edebileceğini yanlış varsayar. B şıkkı, görev alanı sınırlamasını görmezden gelerek her yerde yetkili olduklarını iddia eder. D şıkkı, görev süresi dışındaki zamanlarda da yetkili olabileceklerini ima ederek zaman sınırını ihlal eder. E şıkkı ise amirin talimatıyla sınırsız ve yasal olmayan bir yetki alanı yaratır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, sadece görevlendirildiği yer ve saatler içinde, kanunla belirlenen yetkileri kullanabilir.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve Polis Vazife ve Salahiyetleri Kanunu (PVSK) uyarınca, özel güvenlik görevlileri de genel kolluk gibi olay yerini muhafaza altına alma yetkisine sahiptir; bu yetki, delillerin korunması ve olayın büyümesinin önlenmesi amacıyla kanunla tanınmıştır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A şıkkı sadece genel kolluğun yetkisindedir; B şıkkı özel güvenlik görevlilerine verilmemiştir; D şıkkı istihbarat ve teknik takip sadece kolluk yetkisindedir; E şıkkı ise suç soruşturması ve delil inceleme yetkisi sadece savcı ve kolluk makamına aittir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, sadece olay yerini muhafaza etme ve şüpheliyi geçici olarak kolluğa teslim etme yetkisine sahiptir, ifade alma veya delil toplama gibi soruşturma yetkileri yoktur.

Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve 2577 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu'nun 10. maddesi gereği, kanunun uygulama alanı dışındaki istisnalar arasında "geleneklere göre yapılan şenlikler, törenler ve eğlenceler" açıkça belirtilmiştir. Bu nedenle özel güvenlik görevlisi, bu tür etkinliklerde kanundan kaynaklanan izin prosedürlerini uygulamaz.

Diğer şıklar neden yanlıştır: A, B, C ve E şıkları kanunda sayılan ve özel izin/prosedür gerektiren temel istisnalar arasında yer almaz; sendikal faaliyetler, grevler, öğrenci eylemleri ve siyasi partilerin açık hava toplantıları kanunun düzenleme kapsamına girer.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, kanunda belirtilen geleneksel şenlik ve törenler hariç olmak üzere, tüm toplu eylemlerde kanun hükümlerine göre hareket etmelidir.