Soru 1 · 2021/90 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Toprağın aşınmasını önleyen bitki örtüsünün yok edilmesi sonucu koruyucu örtüden yoksun kalan toprağın, su ve rüzgârın etkisiyle aşınması ve taşınması olayına ne denir?
- A)Çığ
- B)Heyelan
- C)Erozyon
- D)Tsunami
- E)Toprak kayması
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C) Erozyon'dur. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler kapsamında özel güvenlik görevlilerinin çevre ve kamu düzeni koruma görevleri arasında, doğal afetlerin önlenmesi ve toprak kaybının engellenmesi de yer alır. Erozyon, bitki örtüsünün yok edilmesiyle koruyucu tabakadan yoksun kalan toprağın su ve rüzgâr etkisiyle taşınmasıdır; bu kavram çevre bilinci ve kamu güvenliği açısından kritik öneme sahiptir.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A) Çığ, kar kütlelerinin yamaçtan aşağı kaymasıdır; B) Heyelan, toprağın veya kayaların su etkisiyle kaymasıdır; D) Tsunami, deprem sonucu oluşan devasa okyanus dalgasıdır; E) Toprak kayması, heyelanın bir türü olup erozyondan farklı bir mekanizmadır.
Bilinmesi gereken kural: Bitki örtüsü yok olduğunda toprağın su ve rüzgârla taşınması olayına "erozyon" denir ve bu durum çevre güvenliğini tehdit eder.
Soru 2 · 2021/90 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Şüpheli paket yola yakın bulunuyorsa davranış şeklimiz hangisi olmalıdır?
- A)Yol, araç ve yaya trafiğine kapatılmalıdır
- B)Paket yoldan uzaklaştırılarak daha güvenli bir yere taşınır
- C)Trafik görevlisi gelene kadar trafiğin akışı sağlanır
- D)Paket kontrol edilir ve sahibine ulaşılmaya çalışılır
- E)Cumhuriyet savcısına bilgi verilir
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, şüpheli paket (patlayıcı şüphesi) tespit edildiğinde öncelik can güvenliğidir. Paket yol üzerindeyse, patlama riski nedeniyle çevre güvenliğini sağlamak için yol, araç ve yaya trafiği derhal kapatılmalıdır.
Diğer şıklar neden yanlıştır? B) Şüpheli paket hiçbir koşulda kendi başına veya özel güvenlik görevlisi tarafından taşınmamalıdır. C) Patlama riski devam ettiği sürece trafiğin akışı sağlanamaz, bu hayatı tehlikeye atar. D) Şüpheli paket asla kontrol edilmemeli veya sahibine ulaşılmaya çalışılmamalıdır. E) Savcılığa bilgi vermek prosedürün bir parçası olsa da, ilk ve en acil eylem alanı güvenliğin sağlanmasıdır.
Bilinmesi gereken kural: Şüpheli paket bulunduğunda ilk ve en önemli görev, patlama riskine karşı çevreyi güvenli bir mesafeye boşaltmak ve trafiği kapatmaktır.
Soru 3 · 2021/90 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Özel güvenlik görevlisi olarak çalıştığınız kurumda meydana gelen silahla yaralama olayında aşağıdakilerden hangisini yapmanız doğru olmaz?
- A)Gerekli sağlık birimlerine haber verilir
- B)Delillerin değiştirilmesi ve kaybolması önlenir
- C)Olayla ilgili tutanak tutmaya gerek yoktur
- D)Olaydan, başkalarının zarar görmemesi için çevre emniyeti alınır
- E)Genel kolluğa derhal bilgi verilir
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlisi olay yerinde delilleri korumalı ve durumu derhal yazılı olarak tutanak altına almalıdır. Tutak tutmamak, delillerin kaybolmasına ve soruşturma sürecinin aksamasına neden olur; bu nedenle "tutanak tutmaya gerek yoktur" ifadesi kesinlikle yanlıştır.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, yaralının hayati tehlikesi nedeniyle sağlık birimlerine haber vermek zorunluluğu gereklidir. B şıkkı, delillerin korunması 5188 sayılı Kanun'un temel yükümlülüğüdür. D şıkkı, olay yerindeki çevre emniyeti alınması, diğer çalışanların ve vatandaşların güvenliği için gereklidir. E şıkkı, silahlı saldırı gibi suçlarda Genel Kolluğa derhal bilgi vermek yasal bir zorunluluktur.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, olay yerinde delilleri korumalı, sağlık ve kolluk birimlerini haberdar etmeli ve durumu mutlaka tutanakla belgelemelidir.
Soru 4 · 2021/90 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Rentek manevrası nedir?
- A)Sedye ile hasta taşıma yöntemidir
- B)Araç içinden yaralının omuriliğine zarar vermeden çıkarılması tekniğidir
- C)Acil taşıma tekniğidir
- D)Yaralının sedyeye alınma tekniğidir
- E)Hava yolunu açma manevrasıdır
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin ilk yardım ve acil müdahale eğitimlerinde öğrendiği temel bir tekniktir. Rentek manevrası, araç gibi dar bir alanda bulunan ve omurilik yaralanması şüphesi olan yaralının, omuriliğine zarar vermeden güvenli bir şekilde dışarı çıkarılmasını sağlayan özel bir taşıma yöntemidir.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı sedye taşıma yöntemini tanımlar, C şıkkı genel bir acil taşıma tanımını yapar, D şıkkı yaralının sedyeye alınma tekniğini ifade eder, E şıkkı ise hava yolu açma manevrasını anlatır; bunların hiçbiri araç içi omurilik koruma tekniğini tanımlamaz.
Bilinmesi gereken kural: Rentek manevrası, dar alanlarda omurilik yaralanması şüphesi olan yaralının omuriliğine zarar vermeden araçtan çıkarılmasında kullanılan özel bir tekniktir.
Soru 5 · 2021/90 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Kişi koruma görevi yapan Cemil, koruduğu kişi olan Ahmet’e ait bazı ticari sırlara görevi gereği sahip olmuştur. İstediği zammı alamayan Cemil, Ahmet’e istediği zammı vermemesi halinde sırlarını rakip şirketlere vereceğini söylemiştir. Bunun üzerine Ahmet, Cemil’in maaşına istediği zammı yapmıştır. Türk Ceza Kanunu’na göre özel güvenlik görevlisi Cemil aşağıdaki hangi suçu işlemiştir?
- A)Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma
- B)Cebir
- C)Şantaj
- D)Eziyet
- E)Özel hayatın gizliliğini ihlal
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C) Şantaj'dır. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (TCK) Madde 107 uyarınca, bir kimsenin malvarlığını veya kişisel çıkarlarını zora sokarak başka bir şeyi yapmaya veya yapmamaya zorlayan kişi şantaj suçunu işler. Cemil, ticari sırları ifşa edeceğini söyleyerek Ahmet'i maaş zammı vermeye zorladığı için bu suçun unsurları oluşmuştur.
Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, özgürlüğü fiziksel olarak kısıtlamayı gerektirir. B) Cebir, fiziksel veya psikolojik baskıyı doğrudan uygulayarak iradeyi yok etmeyi ifade eder. D) Eziyet, kişiye fiziksel veya psikolojik acı çektirmeyi amaçlayan bir eylemdir. E) Özel hayatın gizliliğini ihlal, sırları ifşa etme tehdidi olmadan gizli bilgileri yaymakla ilgilidir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, görevi gereği edindiği bilgileri, kendisine veya başkasına bir çıkar sağlamak amacıyla tehdit unsuru olarak kullanırsa TCK'ya göre şantaj suçunu işlemiş olur.
Soru 6 · 2021/90 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
4857 sayılı İş Kanunu’nun 47’nci maddesi “Bu Kanun kapsamına giren işyerlerinde çalışan işçilere, kanunlarda ulusal bayram ve genel tatil günü olarak kabul edilen günlerde çalışmazlarsa, bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücreti tam olarak, tatil yapmayarak çalışırlarsa, ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücreti ödenir” hükmünü amirdir. Buna göre hiç fazla mesai yapmayan fakat Kurban Bayramının iki gününde çalışan bir özel güvenlik görevlisinin maaşına kaç günlük maaş eklenecektir?
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A'dır. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 47. maddesi, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışılmaması halinde o günün ücretinin ödenmesini, çalışılması halinde ise çalışılan her gün için bir günlük ücretin daha fazla ödenmesini (ek ücret) öngörür. Kurban Bayramı'nda görevli olan özel güvenlik görevlisi, bayramın iki gününde çalıştığı için, bu iki günün ücreti normal maaşına dahil edilir ve ayrıca 2 günlük ek ücret ödenir. Toplamda 2 günlük ek ödeme yapılır.
Diğer şıkların yanlışlığı: B, C, D ve E şıkları, kanunda belirtilen "çalışılan her gün için bir günlük ek ücret" kuralına aykırı olarak 2'den fazla gün ek ücret ödenmesini ima ettiği için yanlıştır.
Bilinmesi gereken kural: Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışılan her bir gün için, normal ücretin yanı sıra ayrıca bir günlük ücret daha ödenir.
Soru 7 · 2021/90 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Yakalama ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- A)Kimlik sorma yakalama değildir
- B)Yakalama, gözaltına veya muhafaza altına alınma işlemine kadar devam eder
- C)Yakalama nedeni ortadan kalkarsa derhal serbest bırakılır
- D)Durdurma bir çeşit yakalamadır
- E)Özel güvenlik görevlisi yakalama işlemini derhal genel kolluğa bildirir
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D şıkkıdır çünkü 5188 sayılı Kanun ve PVSK'ya göre durdurma, kimlik sorma ve soruşturma gibi önleyici tedbirlerdir; yakalama ise kişi özgürlüğünü kısıtlayan ve zor kullanmayı gerektiren daha ağır bir işlem türüdür. Özel güvenlik görevlisi, şüpheliyi zorla alıkoyma yetkisine sahip değildir, sadece durdurup kimlik sorma ve durumu kolluğa bildirme yetkisi vardır.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı doğrudur çünkü kimlik sorma yakalama değil, önleyici bir tedbirdir. B şıkkı doğrudur, yakalama işlemi kolluk devralana kadar sürer. C şıkkı doğrudur, neden ortadan kalkınca derhal serbest bırakılmalıdır. E şıkkı doğrudur, özel güvenlik görevlisi yakalama yapamaz, durumu derhal kolluğa bildirmelidir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi yakalama yetkisine sahip değildir; sadece durdurma, kimlik sorma ve durumu kolluğa bildirme yetkisi vardır.
Soru 8 · 2021/90 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
“Hale, hastanede özel güvenlik görevlisi olarak çalışırken, hastanede doktoru darp edip kaçan şahsı takip ederek, görev alanı dışında yakalar ve genel kolluğa teslim eder. Darp eden şahıs Hale'den şikâyetçi olur.” Olay ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A)Hale'nin yakalama yetkisi olduğundan yakalama yapabilir
- B)Görev alanı dışında meydana gelen olayda yakalama yaptığı için suç işlemiştir
- C)Darp edilen hastane doktoru olduğu için yakalama görevi vardır
- D)Görev alanı dışına hiç bir şekilde çıkmamalıdır
- E)Hale özel güvenlik görevlisi olduğundan yakalama yapmamalıdır
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Kanun ve TCK'nın 101. maddesi gereği, özel güvenlik görevlisi görev alanı dışında da, suçun işlendiği anda veya hemen ardından, suçluyu yakalamak ve yetkili makamlara teslim etmek zorundadır. Hale, darp suçunu işleyen şahsı takip ederek yakaladığı için kanuni yakalama yetkisini kullanmıştır.
B şıkkı yanlıştır çünkü görev alanı dışındaki suçlarda yakalama yetkisi saklıdır. C şıkkı yanlıştır çünkü kurbanın mesleği yakalama yetkisini doğurmaz. D şıkkı yanlıştır çünkü görev alanı dışı acil durumlarda müdahale edilebilir. E şıkkı yanlıştır çünkü özel güvenlik görevlileri de yakalama yetkisine sahiptir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, görev alanı dışında da suç işleyen şahsı yakalayıp kolluğa teslim etmekle yükümlüdür.
Soru 9 · 2021/90 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Özel güvenlik görevlileri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A)İşledikleri tüm suçlar dolayısıyla herkes gibi yargılanırlar
- B)Kendilerine karşı görev dışında suç işlenirse kamu görevlisine karşı suç işlenmiş olur
- C)Görevi sırasında dokunulmazlık hakları vardır
- D)Görevleriyle bağlantılı olarak işledikleri suçlardan dolayı kamu görevlisi gibi cezalandırılırlar
- E)İşledikleri tüm suçlar dolayısıyla kamu görevlisi gibi yargılanırlar
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun uyarınca, özel güvenlik görevlileri görevleriyle bağlantılı olarak işledikleri suçlardan dolayı kamu görevlisi gibi cezalandırılırlar. Bu hüküm, görevlilerin yetkilerini kötüye kullanmaları veya görevleri sırasında suç işlemeleri durumunda, TCK'daki kamu görevlileri için öngörülen ağırlaştırılmış cezai hükümlerin onlara da uygulanacağını belirtir.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, görevle bağlantılı suçlarda özel hükümlerin uygulanması gerektiğini göz ardı eder; B şıkkı, görev dışı suçlarda kamu görevlisi statüsü doğurmaz; C şıkkı, özel güvenlik görevlilerinin görevi sırasında dokunulmazlık hakkı bulunmadığını hatırlatır; E şıkkı ise tüm suçlar için değil, sadece görevle bağlantılı olanlar için kamu görevlisi muamelesi uygulanacağını belirtir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, görevleriyle bağlantılı suçlarda kamu görevlisi gibi cezalandırılır, ancak görev dışı suçlarda normal vatandaş statüsündedirler.
Soru 10 · 2021/90 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
TCK’ya göre, hukuka aykırı olarak bir kimsenin üstünü veya eşyasını arayan kamu görevlisine hangi yaptırım uygulanır?
- A)İdari para cezası
- B)Hapis cezası
- C)Uyarma
- D)Kınama
- E)Kamu görevlisinin üstü o kişiye arattırılır
Çözümü göster — doğru cevap B
TCK Madde 125'e göre, hukuka aykırı olarak bir kimsenin üstünü veya eşyasını arayan kamu görevlisine hapis cezası uygulanır. Bu hüküm, kamu görevlilerinin yetkilerini kötüye kullanmasını ve vatandaşların dokunulmazlığını ihlal etmesini önlemek amacıyla TCK'da açıkça düzenlenmiştir. Özel güvenlik görevlileri de kamu görevlisi statüsünde hareket ettiklerinde bu maddeden doğan sorumluluğu taşır.
Diğer şıkların yanlışlığı: A, C, D ve E şıkları TCK'da belirtilen suçun cezası olmadığı için hukuki dayanağı yoktur.
Bilinmesi gereken kural: Hukuka aykırı arama yapan kamu görevlisine TCK uyarınca hapis cezası verilir.