Soru 1 · 2021/90 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Devriyenin amaçları ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi doğru değildir?
- A)Mevcut kamu düzenini korumak
- B)Görev alanında güvenliği tehlikeye düşüren durumları olağan kabul edip engel olmamak
- C)Suç işleme eğiliminde olanları caydırmak
- D)Güvenliği tehlikeye düşürmeye yönelik olayları önlemek
- E)Yardım isteyenlere ve olay mağdurlarına yardım etmek.
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B şıkkıdır çünkü 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Yönetmelik, görevlilerin tehlikeli durumları önlemesi ve engel olması yükümlülüğünü açıkça belirtir. Tehlikeyi "olağan kabul edip engel olmamak" görev tanımına aykırıdır ve suç teşkil edebilir.
Diğer şıkların yanlışlığı: A, C, D ve E şıkları, kanunla belirlenen devriyenin temel amaçları olan kamu düzenini koruma, caydırıcılık, olay önleme ve mağdura yardım etme görevlerini doğru ifade etmektedir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, tehlikeli bir durumu görmezden gelmek yerine derhal müdahale edip önlem almalıdır.
Soru 2 · 2021/90 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
"Rapor yazılırken gerekli bilgiler" ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?
- A)Raporun başlık kısmına yazılan makam açıkça belirtilmelidir
- B)Hadiselerin kronolojik sıralamasına gerek yoktur, önemli olan olayın doğru olmasıdır
- C)Olayı haber alış şekli belirtilmelidir
- D)Olayın oluş zamanı, gün saat olarak, olay yerine varış saati bildirilmelidir
- E)Olayın mağduru, olayda şüpheli kişiler, tanıklar veya tanık olabilecek kişiler belirtilmelidir
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlilerinin tuttuğu raporlar hukuki delil niteliği taşır. Bu nedenle olaylar, kronolojik (zaman) sıraya göre detaylıca anlatılmalıdır; sadece olayın doğru olması yetmez, ne zaman ve hangi sırayla gerçekleştiği de net olmalıdır. B şıkkı, kronolojik sıralamanın gereksiz olduğunu iddia ederek bu temel hukuki ve mesleki zorunluluğu reddetmektedir.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, raporun kimin adına ve hangi makamdan verildiğini belirtmesi gerektiği için doğrudur; C şıkkı, olayın nasıl haber alındığı (görevliye bildirim) raporun güvenilirliğini artırdığı için doğrudur; D şıkkı, zaman ve yer bilgisi delil değeri için şarttır; E şıkkı ise mağdur, şüpheli ve tanık bilgileri olayın bütünlüğü için zorunludur.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik raporlarında olaylar, hukuki geçerlilik kazanması için kesinlikle kronolojik sıraya göre ve eksiksiz yazılmalıdır.
Soru 3 · 2021/90 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi delilin özelliklerinden değildir?
- A)Olayı temsil edici olmalı
- B)Mantıklı olmalı
- C)Kanuna aykırı olmamalı
- D)Gerçekçi olmalı
- E)Olay yerinde olmalı
Çözümü göster — doğru cevap E
5188 sayılı Kanun ve Ceza Muhakemesi Kanunu'na göre, delillerin geçerli olabilmesi için olayı temsil etmesi (A), mantıklı olması (B), kanuna aykırı olmaması (C) ve gerçekçi olması (D) gerekir. Ancak bir delilin "olay yerinde olması" (E) zorunlu bir özellik değildir; delil, olay yerinden çıkarılmış veya başka bir yerde toplanmış olsa da geçerliliğini korur.
Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve D şıkları delilin geçerliliği için zorunlu olan temel özelliklerdir. E şık ise delilin fiziksel konumunu şart koştuğu için hatalıdır.
Bilinmesi gereken kural: Delil, olayın gerçekleştiği yerden bağımsız olarak, usulüne uygun olarak toplanıp mahkemede sunulduğu sürece geçerlidir.
Soru 4 · 2021/90 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdaki ifadelerden hangisi zor kullanma yetkisi açısından doğru değildir?
- A)Genel kolluk gelene kadar zor kullanımı devam etmelidir
- B)Yakalanan kişinin direnmesi esnasında kullanılır
- C)Haksız bir saldırıda bulunulması durumunda kullanılır
- D)Saldırı ile savunma aynı anda gerçekleşiyor olmalıdır
- E)Zor kullanma, kişi etkisiz hale gelince son bulmalıdır
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve PVSK'ya göre özel güvenlik görevlisi, zor kullanma yetkisini sadece genel kolluk güçleri gelene kadar kullanabilir; ancak bu süre zarfında da zorunluluk ve orantılılık şartları geçerlidir. Genel kolluk geldiği anda yetkisi sona erer ve durumu onlara devretmek zorundadır. "Genel kolluk gelene kadar zor kullanımı devam etmelidir" ifadesi, kolluk gelene kadar zor kullanmanın bir zorunluluk olduğunu ima ederek yanlış bir yargıya kapı açar; çünkü tehlike ortadan kalkarsa zor kullanma durmalıdır.
Diğer şıklar neden yanlış? B şıkkı doğru çünkü direnç gösterildiğinde zor kullanma izni doğar. C şıkkı doğru çünkü haksız saldırıya karşı savunma hakkı vardır. D şıkkı doğru çünkü saldırı ve savunma aynı anda olmalıdır. E şıkkı doğru çünkü hedef etkisiz hale gelince zor kullanma durmalıdır.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, zor kullanma yetkisini sadece tehlike devam ettiği ve genel kolluk gelene kadar, orantılılık ilkesine uygun olarak kullanabilir; tehlike bitince veya kolluk gelince derhal durdurmalıdır.
Soru 5 · 2021/90 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Biyolojik unsur ihtiva etmesinden şüphe duyulan açılmamış mektup veya paket bulunduğunda aşağıdakilerden hangisinin yapılması yanlıştır?
- A)Mektup veya paket sallanmamalı ve açılmamalıdır
- B)Odadan çıkılır ve girişi önleyici tedbir alınır
- C)İlgili birime haber verilir
- D)Paket elle kontrol edilerek maddenin sertliği anlaşılmaya çalışılır
- E)Paketin yeri değiştirilmemelidir
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D şıkkıdır çünkü 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler, biyolojik şüphesi taşıyan paketlerin elle kontrol edilmesini kesinlikle yasaklar; bu işlem patlama veya zehirli madde yayılımı riskini artırır. Şüpheli paketlerin incelenmesi sadece uzman ekiplerin (polis, jandarma) yetkisindedir.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı sallamanın patlama riskini artıracağı için doğru bir tedbirdir. B şıkkı alanı güvenli hale getirmek için gerekli bir adımdır. C şıkkı yetkili makamlara bildirmek yasal zorunluluktur. E şıkkı delil bütünlüğünü korumak için doğru bir uygulamadır.
Bilinmesi gereken kural: Şüpheli paketler asla sallanmamalı, açılmamalı, elle kontrol edilmemeli ve yerinden oynatılmamalıdır.
Soru 6 · 2021/90 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Suçun veya tehlikelerin önlenmesi amacıyla veya suçun delili olabileceği veya müsadereye tâbi olduğu için, bir eşya üzerinde, rızası olmamasına rağmen, zilyedin tasarruf yetkisinin kaldırılması işlemi, aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Yakalama
- B)Tutuklama
- C)Arama
- D)Elkoyma
- E)Zor kullanma
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D) Elkoyma'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, suç delili veya müsadereye konu eşya üzerinde, zilyedin rızası olmaksızın tasarruf yetkisinin kaldırılması işlemi elkoyma olarak tanımlanır. Özel güvenlik görevlileri, bu işlemi yalnızca kanunla yetkili kılınan hallerde ve usulüne uygun olarak yapabilirler.
Diğer şıklar neden yanlıştır: A) Yakalama, şüpheliyi veya suç işleyen kişiyi serbest bırakmaması için yapılan fiziki kısıtlamadır. B) Tutuklama, savcı veya hakim kararıyla kişinin özgürlüğünün kısıtlanmasıdır. C) Arama, bir yer veya eşyada suç delili veya kaçak kişi aramaktır. E) Zor kullanma, direnç gösteren kişiye karşı kanunla izin verilen fiziki güç uygulamasıdır.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, suç delili veya müsadereye konu eşya üzerinde zilyedin rızası olmaksızın tasarruf yetkisini kaldırmak için sadece "elkoyma" işlemini yapabilirler.
Soru 7 · 2021/90 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi, olay yerini ve suç delillerini koruma görevini yapan ilk ekibin yapması gerekenlerden değildir?
- A)Olaya ve olay yerine hakim olmaya çalışmalı
- B)Olayı derhal yetkili genel kolluğa bildirmeli
- C)Olay yerindeki delilleri toplamalı
- D)Yaralıların sağlık kuruluşlarına sevkini sağlamalı
- E)Gerekli tedbirleri alarak can güvenliğini sağlamaya çalışmalı
Çözümü göster — doğru cevap C
5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Yönetmelik uyarınca, Özel Güvenlik Görevlileri (ÖGG) olay yerini korumakla yükümlüdür ancak suç delillerini toplamak veya incelemek yetkisi sadece yetkili genel kolluk kuvvetlerine aittir. ÖGG'nin görevi, delillerin bozulmasını önlemek, yaralıları sevk etmek ve durumu derhal kolluğa bildirmektir. Delil toplama işlemi, kolluk gelene kadar sadece "koruma" amacıyla yapılabilir; doğrudan toplama ve inceleme yapması kanuna aykırıdır ve delillerin geçersiz olmasına neden olabilir.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, olay yerini kontrol etme ve kaosun önüne geçme zorunluluğudur; B şıkkı, kolluğa haber verme yükümlülüğüdür; D şıkkı, ilk yardım ve sevk görevidir; E şıkkı ise can güvenliğini sağlama önceliğidir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi olay yerindeki delilleri toplamaz, sadece bozulmalarını önleyerek kolluğa teslim eder.
Soru 8 · 2021/90 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Özel güvenlik görevlisine yetkileri hangi kanunla verilmektedir?
- A)Ceza Muhakemesi Kanunu
- B)Türk Ceza Kanunu
- C)Polis Vazife ve Selahiyet Kanunu
- D)Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun
- E)Terörle Mücadele Kanunu
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D şıkkıdır. Özel güvenlik görevlilerinin yetkileri, doğrudan 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ile tanınmıştır. Bu kanun, görevlilerin kimlik sormak, el araması yapmak ve suçüstü halinde yakalamak gibi yetkilerini düzenler.
Diğer şıklar neden yanlıştır: A şıkkı sadece savcı ve mahkemelerin usulünü, B şıkkı suç tanımlarını, C şıkkı sadece polislerin yetkilerini, E şıkkı ise terörle mücadele konularını düzenler.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisinin tüm yetkileri, sadece 5188 sayılı Kanun ve buna bağlı yönetmeliklerle sınırlıdır.
Soru 9 · 2021/90 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Görev alanı sınırları içerisinde görev sırasında ele geçen ve sahibi bilinmeyen herhangi bir eşyanın (çanta, cüzdan, cep telefonu vb.) tespiti için tanzim edilen tutanak aşağıdakilerden hangisidir?
- A)İfade tutanağı
- B)Değer tespit tutanağı
- C)Müracaat tutanağı
- D)Buluntu eşya tutanağı
- E)Teslim tutanağı
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D) Buluntu eşya tutanağı'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, görev alanı içinde ele geçen ve sahibi bilinmeyen eşyaların durumu, buluntu eşya olarak kaydedilmeli ve bu tutanak düzenlenmelidir. Bu işlem, eşyanın güvenli bir şekilde muhafaza edilmesini ve sahibine iadesi veya yetkili makamlara devri için yasal zorunluluktur.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A şıkkı sadece tanık veya şüpheliden alınan sözlü beyanları kaydeder; B şıkkı eşyanın değerini belirlemek için kullanılır; C şıkkı başvuru yapan kişinin beyanlarını içerir; E şıkkı ise eşyanın bir yerden başka bir yere veya kişiye devredilmesi sırasında düzenlenir.
Bilinmesi gereken kural: Görev sırasında ele geçen ve sahibi bilinmeyen eşyalar için mutlaka "Buluntu Eşya Tutanağı" düzenlenmeli ve eşya yetkili makamlara devredilmelidir.
Soru 10 · 2021/90 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Kontrol noktası görevlisi, elektronik cihazlarla yaptığı kontrol esnasında, ruhsatsız bir tabancaya rastladığı zaman ne yapmalıdır?
- A)Hiçbir şey olmamış gibi göreve devam edilir
- B)Şahıs ve silahın sorumluluk alanına girmesine engel olunarak dışarı çıkarılır
- C)Silah muhafaza altına alınır, şahıs gönderilir
- D)Şahıs kimlik bilgisi ve silah bilgileri alınıp serbest bırakılır
- E)Şahıs muhafaza altına, silahı ise emanete alınır ve derhal genel kolluğa bilgi verilir
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre, ruhsatsız silah bulma durumunda özel güvenlik görevlisi derhal genel kolluğu (polis/jandarma) bilirmekle yükümlüdür. Silahı emanete alıp, şahsı güvenli bir şekilde muhafaza altına alarak kolluk güçlerinin gelmesini beklemelidir. Bu işlem, suçun delillerinin karartılmaması ve kamu düzeninin korunması için zorunludur.
Diğer şıklar neden yanlış? A) Suç işlendiği halde sessiz kalmak görevi ihmalidir. B) Silahı dışarı çıkarmak tehlikeli ve yasa dışıdır. C) Şahsı göndermek, suçlunun kaçmasına neden olur. D) Ruhsatsız silahı serbest bırakmak suç teşkil eder.
Bilinmesi gereken kural: Ruhsatsız silah bulununca şahsı muhafaza altına alıp, silahı emanete koyarak derhal 112 veya 155'i arayıp kolluğu haberdar etmelisiniz.