92. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 12. bölüm

5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Hizmetleri Yönetmeliği'ne göre zor kullanma, sadece son çare olarak ve orantılılık ilkesine uygun olarak uygulanır. Doğru cevap C şıkkıdır çünkü kanun, personelin can güvenliğinin suistimal edilmesine izin vermez; aksine zor kullanma yetkisi sadece kamu düzenini sağlamak ve suç işlenmesini önlemek için kullanılır. Personel can güvenliği, zor kullanma kararının gerekçesi olamaz, bu bir "suistimal" ifadesiyle yanlış bir yargıdır.

Diğer şıklar doğrudur: A şıkkı halkı paniğe sevk etmemeyi, B şıkkı orantılılığı, D şıkkı planlı müdahaleyi ve E şıkkı ekip düzenini zor kullanma kurallarından biri olarak belirtir.

Bilinmesi gereken kural: Zor kullanma yetkisi, sadece kanunla belirlenen şartlarda ve orantılılık ilkesine uygun olarak, halkı ve görev yerini korumak için kullanılır; personel can güvenliği bu yetkinin suistimal edilecek bir bahane olamaz.

Doğru cevap A) Kurum personeli'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, kontrol noktalarında "özellikli şahıs" tanımı, kurumun kendi çalışanlarını ve bu çalışanların kimliklerinin kurum tarafından onaylanmış olmasını kapsar. Personel, kurumun kendi güvenlik prosedürlerine tabi olduğu için kontrol noktasında özel bir statüye sahiptir ve kimlik kontrolü bu statüye göre yapılır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: B) Kurye, C) Tamirci, D) Ziyaretçi ve E) Postacı, kurumun dışından gelen ve genellikle geçici izin veya özel izin belgesi gerektiren "geçici ziyaretçi" statüsündeki kişilerdir.

Bilinmesi gereken kural: Kontrol noktasında "özellikli şahıs" tanımı, sadece kurumun kendi çalışanlarını kapsar; dışarıdan gelen tüm diğer kişiler geçici ziyaretçi statüsünde değerlendirilir.

Doğru cevap A şıkkıdır çünkü 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, şüpheli paket ihbarı asla "sık yapıldığı" gerekçesiyle ciddiye alınmaz; her ihbar acil durum prosedürü olarak değerlendirilir. Bu ihmal, görevlinin sorumluluk alanını ihlal etmesi anlamına gelir.

Diğer şıkların yanlışlığı: B, C ve D şıkları, çevre güvenliği sağlama, tahliye ve kolluğa haber verme gibi kanunen zorunlu ve doğru prosedürlerdir. E şıkkı ise şüpheli nesneye dokunmama kuralını doğru ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, şüpheli paket ihbarlarını asla görmezden gelmemeli ve derhal genel kolluğa bildirmelidir.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler, özel güvenlik görevlilerinin radyasyonla doğrudan ilgili bir görev tanımına sahip olmadığını, ancak bu tür tehlikeli alanlarda (nükleer santraller, endüstriyel tesisler vb.) güvenlik hizmeti verirken dikkatli olmaları gerektiğini belirtir. Radyasyon; nükleer serpinti, tıbbi uygulamalar (röntgen vb.), endüstriyel alanlar ve nükleer santrallerde yaygın olarak kullanılır. Ancak bahçe tarımı alanı, radyasyonun yaygın ve doğrudan bir kullanım alanı olarak kabul edilmez; tarımda radyasyon genellikle bitki ıslahı gibi özel araştırmalarda kullanılır, günlük yaşantının bir parçası değildir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve D şıkları radyasyonun yaygın olarak kullanılan ve özel güvenlik önlemleri gerektiren alanlardır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, radyasyonun tıbbi ve endüstriyel alanlarda yaygın olduğunu, ancak bahçe tarımının bu alanlardan biri olmadığını bilmelidir.

Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlileri gece görüşü sağlayan InfraRed (Kızılötesi) kameraları kullanabilir. Bu kameralar, görünür ışık yokken bile nesnelerden yayılan ısıyı veya kızılötesi ışığı algılayarak görüntü oluşturur; bu da gece vakti gözetim görevini kanunen gerektirdiği şekilde yerine getirmeyi sağlar.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: Dome kameralar sadece fiziksel kılıf türüdür, gece görüşü garanti etmez; Kablosuz kameralar sadece veri iletim yöntemidir; IP kameralar ağ üzerinden veri aktarımı yapar, ışık kaynağı değildir; CCD kameralar ise görüntü sensörü türüdür ve tek başına gece görüşü sağlamaz.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri gece gözetiminde, 5188 sayılı Kanun çerçevesinde kızılötesi teknolojili InfraRed kameraları kullanmak zorundadır.

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlilerinin ilk yardım sorumluluğu, hayati tehlike arz eden durumlarda kalp durması (kalp masajı gerektiren) durumunda müdahale etmeyi kapsar. Kalp masajı, kalbin pompalama fonksiyonunun tamamen durduğu durumlarda uygulanır; diğer şıklar yanlış çünkü kan basıncı düşüklüğü (A), düşük nabız (B) veya solunum durması (C) doğrudan kalp masajı endikasyonu değildir ve bilincini kaybetme (D) tek başına kalp durması anlamına gelmez.

Bilinmesi gereken kural: Kalp masajı sadece kalp atışlarının tamamen durduğu durumlarda uygulanır.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili ilk yardım yönetmeliklerine göre, akrep ve yılan sokmalarında en önemli kural zehrin vücutta yayılmasını engellemektir. Doğru cevap A şıkkıdır. Sokulan bölge hareket ettirilmez; bu, kan dolaşımını yavaşlatarak zehirin kalbe ve beyne ulaşma süresini uzatır.

Diğer şıklar neden yanlıştır? B şıkkı, yaranın kesilip emilmesi zehrin daha derine yayılmasına ve enfeksiyon riskine yol açar. C şıkkı, sürekli hareket ettirmek kan akışını hızlandırarak zehrin yayılmasını tetikler. D şıkkı, sıcak uygulama damarları genişletip zehrin emilimini artırır. E şıkkı, turnike uygulamak doku ölümlerine ve kalıcı hasara neden olur.

Bilinmesi gereken kural: Akrep ve yılan sokmalarında zehrin yayılmasını önlemek için bölge hareketsiz kalmalı ve hemen tıbbi yardım istenmelidir.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlilerinin ilk yardım görevi; tıbbi müdahale veya tedavi değil, sadece hayat kurtarmak ve durumun kötüleşmesini önlemek üzerine kuruludur. İlk yardım, tıbbi ekipman aranmaksızın, yaşamsal fonksiyonları sürdürmek amacıyla yapılır; ancak bu işlem bir tedavi yöntemi değildir. Tedavi, sadece yetkili sağlık personelinin yapabileceği bir işlemdir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve D şıkları ilk yardımın temel amaçlarını ve koşullarını doğru tanımladığı için doğrudur.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi ilk yardım yaparken tedavi etmeye çalışmaz, sadece tıbbi yardım gelene kadar hayatı kurtarmaya ve durumu stabilize etmeye odaklanır.

Doğru cevap E şıkkıdır. Şokta ilkyardımın temel amacı, beyne ve hayati organlara yeterli kan akışını sağlamaktır. Yaralıya su içirmek, bilinci kapalı veya yarı kapalı olan şok hastalarında solunum yoluna kaçma riski oluşturur ve bu durum hayati tehlike yaratır. Ayrıca 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği özel güvenlik görevlileri, tıbbi müdahale sınırları içinde kalmalı ve sadece ilkyardım uygulamalarını yapmalıdır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı doğru çünkü havayolu açıklığı hayati önem taşır; B şıkkı doğru çünkü bacakları yükseltmek kanın beyne gitmesini kolaylaştırır; C şıkkı doğru çünkü kanama durdurulmazsa şok derinleşir; D şıkkı doğru çünkü vücut ısısı korunmalıdır.

Bilinmesi gereken kural: Şoktaki yaralıya su veya yiyecek verilmemeli, bilinci kapalıysa solunum yolu tıkanma riski nedeniyle hiçbir şey içirilmemelidir.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlisi ilk yardım ve yaralı taşıma konularında yetkilidir. İtfaiyeci yöntemi, yaralının omuzlara alınarak taşınmasıdır ve bu yöntem, yaralının bilinçli olduğu ve bacaklarını kullanabildiği durumlarda en hızlı ve güvenli taşıma tekniklerinden biridir.

Diğer şıklar neden yanlıştır: A şıkkı üç elle taşıma, yaralının bacaklarını tutarak yapılan bir yöntemdir; C şıkkı köprü tekniği, yaralının iki kişi tarafından kollarıyla taşınmasıdır; D şıkkı kaşık tekniği, yaralının bir kişi tarafından kollarıyla taşınmasıdır; E şıkkı ise altın beşik tekniği, yaralının iki kişi tarafından kollarıyla taşınmasıdır.

Bilinmesi gereken kural: Yaralı taşımada itfaiyeci yöntemi, yaralının omuzlara alınarak taşınmasıdır ve 5188 sayılı Kanun kapsamında özel güvenlik görevlisinin uygulayabileceği temel bir tekniktir.