92. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 11. bölüm

5188 sayılı Kanun uyarınca, özel güvenlik hizmeti verilecek yerin sahibi veya yetkilisi, İçişleri Bakanlığı'ndan Özel Güvenlik İzin Belgesi almak zorundadır. Bu belge, koruma ve güvenlik hizmeti verilecek yerin yasal olarak uygunluğunu ve görevli personelin orada çalışabileceğini kanıtlar. Dolayısıyla doğru cevap D seçeneğidir.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A şıkkı, özel güvenlik şirketinin genel faaliyet izni için düzenlenir; B şıkkı eğitim kurumlarının izin belgesidir; C şıkkı, görevli personelin çalışmasına izin veren belge olup yer için değil kişi içindir; E şıkkı ise alarm izleme merkezleri için geçerlidir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik hizmeti verilecek yerin sahibi, hizmetin yasal olması için İçişleri Bakanlığı'ndan "Özel Güvenlik İzin Belgesi" almalıdır.

Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, özel güvenlik izni verilen yerde görev yapan özel güvenlik görevlisi sayısı 15 ve üzerinde olduğunda, bu görevlilerden biri Özel Güvenlik Sorumlusu olarak atanması zorunludur. Bu kural, güvenlik birimlerinin koordinasyonunu ve denetimini sağlamak amacıyla getirilmiştir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: B, C, D ve E şıkları, kanunda belirtilen 15 kişi sınırının dışındadır ve yasal zorunlulukları karşılamaz.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik izni bulunan yerde görevli sayısı 15'e ulaştığında, kanunen bir Özel Güvenlik Sorumlusu atamak mecburidir.

Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve 5188 sayılı Kanun uyarınca, kolluk kuvvetleri; Polis, Jandarma, Sahil Güvenlik, Gümrük Muhafaza ve Belediye Zabıtası olarak tanımlanmıştır. Özel güvenlik görevlileri ise sadece özel güvenlik şirketleri tarafından istihdam edilen ve yetkileri sınırlı olan özel bir görevlilerdir; kolluk kuvveti statüsünde değillerdir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve E şıkları, 5188 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat gereği açıkça kolluk kuvveti olarak tanımlanmıştır. Özel güvenlik görevlisi, kamu görevlisi değil, özel hukuk hükümlerine tabi çalışan bir meslek grubudur.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, kolluk kuvveti değildir ve sadece özel güvenlik hizmetleri kapsamında sınırlı yetkilerle çalışır.

Doğru cevap C (Kitap)'tır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca özel güvenlik görevlilerinin yanlarında bulundurması zorunlu olan teçhizatlar; kimlik, defter, kalem, cop ve kelepçedir. Bu listede "kitap" bulunmadığından, devriye görevine çıkarken yanlarında getirmeleri gerekmez.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A ve B şıkları (Kalem ve Defter) tutanak tutmak için zorunludur; D ve E şıkları (Cop ve Kelepçe) ise kanunen izin verilen ve görev sırasında yanlarında bulundurulması gereken teçhizatlar arasındadır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, görevlerini yerine getirirken sadece 5188 sayılı Kanun ve yönetmeliklerde belirtilen zorunlu teçhizatları yanlarında bulundurmakla yükümlüdür.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlisi olay yerini korumakla yükümlüdür. Bu yükümlülük, olay yerine yetkisiz ve ilgisiz kişilerin girmesini engellemeyi kapsar.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Şüpheli paketler özel güvenlik görevlisi tarafından asla açılmaz veya yer değiştirilmez; patlama riski nedeniyle uzman ekipler beklenir. B) Yaralıların müdahalesine izin verilmez; ilk ekip tıbbi müdahale yapamaz ve sadece acil servis çağırır. C) Uzman gelene kadar olay yeri mutlaka korunmalı ve dışarıdan erişim engellenmelidir. D) Özel güvenlik görevlisi delilleri inceler veya olayı araştırması yasaktır; bu sadece kolluk görevlisine aittir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi olay yerinde sadece koruma ve güvenlik önlemleri alır, asla inceleme yapmaz veya delilleri hareket ettirmez.

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre özel güvenlik personeli, görev alanı dışındaki olaylara ilk müdahale eden resmi bir birlik değildir; sadece olay yerinde tesadüfen bulunurlarsa veya görevlileri çağırana kadar bekleyebilirler. Diğer şıklar (A, B, C, D) ise görev tanımları gereği olaylara ilk müdahale eden resmi kolluk birlikleridir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Trafik ekibi, trafik kazası gibi olaylara ilk müdahale eden yetkili birimdir. B) Çevik kuvvet, toplumsal olaylara ilk müdahale eden öncelikli kolluk birliğidir. C) Özel güvenlik personeli, görev alanı dışındaki olaylarda ilk ekip olma zorunluluğu yoktur. D) Asayiş devriyesi, suç işlenirken veya hemen sonrasında olaya ilk müdahale eden birimdir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik personeli, görev alanı dışındaki olaylarda sadece kolluk birliğine haber vermek ve durumu korumakla yükümlüdür.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği gereği, görevli personelin görev süresince dikkatini tamamen görevine vermesi ve görev yerinden ayrılmaması esastır. Nokta görevlisi olarak telefonla uzun süre konuşmak, görevin ihmaline ve dikkatin dağılmasına yol açtığı için yasaklanmıştır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, suç şüphesi taşıyan kişileri izlemek görevin temel bir parçasıdır; B şıkkı, izinsiz girişleri engellemek görevin ana amacıdır; C şıkkı, gelişen olayları amire bildirmek yasal bir yükümlülüktür; E şıkkı ise görev yerinden izinsiz ayrılmamanın doğru bir davranış olduğunu gösterir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, görev süresince telefonla uzun süre konuşarak dikkatini görevinden alarak görev ihmaline giremez.

Doğru cevap A) Para'dır. 5188 sayılı Kanun ve Ceza Muhakemesi Kanunu'na göre fiziksel delil, suçla doğrudan ilgili olan ve somut olarak el konulabilen eşyadır. Para, soygun veya hırsızlık gibi suçlarda doğrudan suç konusu veya elde edilen mal olduğu için fiziksel delil sınıfındadır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: B, C ve E şıkları (tükürük, ilaç, kan) biyolojik delil niteliğindedir; D şıkkı (oto lastik izi) ise iz delili olarak sınıflandırılır.

Bilinmesi gereken kural: Fiziksel deliller suçla doğrudan ilişkili somut eşyalar iken, biyolojik ve iz delilleri farklı sınıflandırmaya tabidir.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlisi suç işlendiğini veya işlenmekte olduğunu gördüğünde, görev alanını terk etmeden şüpheliyi takip edebilir ve yakalamaya çalışabilir. Bu durumda görevli, silahlı ise silahını da dâhil olmak üzere tam teçhizatlı olarak takibe devam etme yetkisine sahiptir; ancak bu yetki sadece suçun işlenmesini önlemek veya faili yakalamak amacıyla ve orantılı olarak kullanılmalıdır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, görevin gereği olarak silahı bırakıp takibe geçmeyi gereksiz bir risk oluşturur; B şıkkı, faili yakalama yetkisini inkar eder; C şıkkı, kolluk kuvvetlerine haber vermeden beklemeyi gereksiz gecikmeye yol açar; E şıkkı ise doğrudan savcılığa bilgi vermek yerine önce olay yerinde müdahaleyi gerektirir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, suç işlendiğini gördüğünde görev alanını terk etmeden, silahlıysa silahını da dâhil ederek şüpheliyi takip edebilir ve yakalamaya çalışmalıdır.

Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlisinin yakalama yetkisi sadece "yakalananın işlenen suçu işlediği" veya "yakalanma anında işlendiği" ve "yakalama anında yakalananın kaçmaya çalıştığı" hallerde geçerlidir. Mahkûmiyet kararı bulunan kişi, geçmişte suç işlemiş olsa da, şu an işlenen bir suç veya kaçma eylemi yoksa, özel güvenlik görevlisi onu önleme amaçlı olarak yakalayamaz. Bu yetki, sadece suç işleyen veya işleyecek olan kişiye yöneliktir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve E şıkları; aklen malul, tiner bağımlısı, karantinada olan ve sarhoş bireylerin, kendilerine veya çevrelerine zarar verme tehlikesi taşıdıkları için 5188 sayılı Kanun gereği "yakalama" kapsamına girer.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, sadece suç işleyen veya işleyecek, kendine veya çevresine zarar verebilecek kişiyi yakalayabilir; geçmişte mahkûmiyeti olan ancak şu an suç işlemeyen kişiyi yakalayamaz.