92. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 10. bölüm

Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve 5237 sayılı TCK'ya göre, suçlulara ceza verme yetkisi yalnızca yargı mercilerinin (mahkemelerin) yetkisindedir. Özel güvenlik görevlileri, genel kolluk gibi suç işlenmesini önleme, bozulan düzeni sağlama, suçluları yakalama ve adli görevleri yerine getirme gibi yetkilere sahiptir, ancak cezalandırma yetkisi yoktur.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B ve E şıkları genel kolluğun temel görevleri arasında sayılırken, C şıkkı suçluları bulma yetkisini ifade ederek doğrudur.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri ve genel kolluk, suçluları yakalayıp savcılığa teslim edebilir, ancak onlara ceza verme yetkisi hiçbir zaman yoktur; ceza verme yetkisi sadece mahkemelerdedir.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca özel güvenlik görevlileri, sadece belirlenen alanlarda ve kanunla sınırlı yetkilerle (suça el koyma, olay yerini koruma, şüpheliyi genel kolluğa teslim etme) çalışır. Genel kolluk (polis, jandarma, sahil güvenlik) ise tüm Türkiye sınırlarında ve tüm suçlarda tam yetkiye sahiptir. Özel güvenlik, genel kolluğun bir uzantısı değil, sınırlı yetkili bir yardımcıdır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, genel kolluk talebi üzerine delil toplama konusunda doğru bir yardımcılık ilişkisidir. B şıkkı, özel güvenlik personelinin sadece belirlenen alanlarda görevli olduğunu doğru belirtir. C şıkkı, görev alanında suça el koyma ve olay yerini koruma yükümlülüğünü doğru ifade eder. D şıkkı, yakalanan şüpheli ve eşyanın genel kolluğa teslim edilme zorunluluğunu doğru anlatır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, genel kolluk ile aynı yetkilere sahip değildir; sadece belirlenen alanlarda ve kanunla tanımlanan sınırlı yetkilerle hareket ederler.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun gereği, özel güvenlik görevlileri görev yerlerinde Mülki İdare Amirleri (Vali, Kaymakam) ve Genel Kolluk Amirleri (Emniyet, Jandarma) ile Özel Kolluk Amiri'nin (Görevli olduğu yerin yöneticisi) emirlerini yerine getirmek zorundadır. Kanun, kamu güvenliği için gerekli hallerde mülki idare amirinin ve genel kolluk amirinin özel güvenlik tedbirlerini denetleme ve ek önlem aldırmaya yetkili olduğunu açıkça belirtmiştir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A ve B şıkları yetkili olan diğer amirleri eksik gösterdiği için; C şıkkı sadece özel kolluk amirini kapsadığı için; E şıkkı ise "I, II ve III" ifadesiyle tümü doğru olsa da, sorunun resmi cevap anahtarı ve mevzuat yorumu genellikle mülki ve genel kolluk amirlerinin öncelikli denetim yetkisine odaklandığı için D seçeneği kabul edilmiştir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, görev yerlerinde hem özel kolluk amirinin hem de mülki idare ile genel kolluk amirlerinin emirlerini yerine getirmek zorundadır.

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca Özel Güvenlik Görevlileri, spor müsabakası, konser, sahne gösterisi ve toplantı gibi kalabalık ve güvenlik riski taşıyan etkinliklerde kimlik sorma ve arama yetkisini kullanabilirler. Ancak sahiller, bu kanun kapsamında özel güvenlik görevlilerinin bu yetkileri kullanabileceği "belirtilen yerler" arasında yer almaz; sahillerde bu yetkiler sadece kolluk kuvvetlerine aittir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve D şıkları, kanunen özel güvenlik görevlilerinin arama ve kimlik sorma yetkisini kullanabildiği açıkça belirtilen etkinlik türleridir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlilerinin kimlik sorma ve arama yetkisi sadece kanunda belirtilen kapalı veya kalabalık etkinlik alanlarında geçerlidir, açık alanlar olan sahillerde bu yetki yoktur.

Doğru cevap C (5)'tir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 14. maddesi ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, özel güvenlik sertifikası 5 yılda bir yenilenir. Bu yenileme süreci, görevlinin mesleki yeterliliğini koruması amacıyla zorunlu "yenileme eğitimi" almasını ve bu eğitimi başarıyla tamamlamasını gerektirir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A, B, D ve E şıkları, kanunla belirlenen 5 yıllık yasal süreyi yanlış gösterdikleri için geçersizdir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik sertifikası 5 yılda bir yenilenmeli ve bu süre içinde zorunlu yenileme eğitimi alınmalıdır.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, ateşli silahların özel güvenlik görevlisine devri sırasında sadece tutanak tutmak yeterli değildir; silahın ve mühimmatın fiziki teslimi, yetkili makamlarca onaylanmış resmi devir belgesi ve görevliye verilen özel güvenlik silah taşıma/bulundurma belgesi ile birlikte yapılması zorunludur.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı doğrudur çünkü her silah için ayrı belge düzenlenir. B şıkkı doğrudur, silahlar görev alanı dışına çıkarılamaz. C şıkkı doğrudur, silah sayısı ve özellikleri komisyonca belirlenir. E şıkkı doğrudur, her silah için 25 adet fişek alınabilir.

Bilinmesi gereken kural: Silah devri, sadece tutanakla değil, yetkili makamlardan alınan resmi izin ve belgelerle birlikte fiziki teslim edilerek tamamlanır.

Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre, özel güvenlik görevlilerinin yetkileri sadece görevli bulundukları süre ve görev alanı içinde geçerlidir. Kanun, bu yetkilerin görev dışı veya görev alanı dışındaki durumlarda kullanılamayacağını açıkça belirtmektedir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A, B ve C şıkları görevli olunan süre ve alan dışı olduğu için yetki kullanımı yasaktır; E şıkkı ise görev alanı dışındaki bir ulaşım aracı olduğu için yetkili değildir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, sadece görev yaptığı yer ve saatler içinde yetki kullanabilir.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, özel güvenlik birimleri ve şirketleri, hizmet verecekleri tesis veya alanlar için hazırladıkları koruma ve güvenlik planlarını 30 gün içinde ilgili valiliğe bildirmek zorundadır. Bu süre, planın onaylanıp uygulamaya geçilmesi için yasal bir zorunluluktur.

Diğer şıklar neden yanlış? A) 7 gün, yasal süre sınırından çok daha kısa ve hatalıdır. B) 10 gün, kanunda belirtilen 30 günlük süreye uymadığı için yanlıştır. C) 15 gün, yönetmelik tarafından öngörülen yasal süreyi karşılamaz. E) 60 gün, kanunen belirlenen 30 günlük süre aşıldığı için geçersizdir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik planları, hizmetin başlangıcından önceki 30 gün içinde valiliğe sunulmalıdır.

Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, özel güvenlik görevlisinin yetkilerini kullanabilmesi için görev yaptığı il sınırları içinde ikamet etmesi zorunluluğu bulunmamaktadır; görev alanı, süre ve kimlik kartı gibi unsurlar yetkinin geçerliliği için şarttır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: B şıkkı, yetkinin sadece görev alanı içinde geçerli olduğunu belirtir; C şıkkı, yetkinin sadece görev süresi içinde kullanılabileceğini ifade eder; D şıkkı, görevin yürütülmesi için geçerli kimlik kartının zorunlu olduğunu belirtir; E şıkkı ise kimlik kartının göze batmayacak şekilde yakada takılı olmasının yasal bir zorunluluk olduğunu ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, görev yaptığı il sınırları içinde ikamet etmese bile, görev alanı, görev süresi ve geçerli kimlik kartı ile yetkilerini kullanabilir.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun uyarınca Özel Güvenlik Komisyonu, İl Emniyet Müdürlüğü, İl Jandarma Komutanlığı ve Ticaret/Sanayi Odası temsilcilerinden oluşur. Bu nedenle B şıkkındaki "Belediye Başkanlığı temsilcisi" komisyon üyesi değildir; kanun listesinde belediyeler yer almamaktadır. A, C, D ve E şıkları ise kanunda açıkça belirtilen meşru üyelerdir.

Bilinmesi gereken kural: Özel Güvenlik Komisyonu üyeleri sadece Emniyet, Jandarma ve Ticaret/Sanayi Odası temsilcilerinden oluşur, belediye temsilcisi bu kurulda görev almaz.