92. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 9. bölüm

5188 Sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, zor kullanma yetkisi orantılılık ve son çare ilkelerine dayanır. Müdahale, en az zararlı yöntemle başlanmalı; bu nedenle öncelikle sözlü iletişim (III) kurulur. Karşı koyma durumunda bedeni kuvvet (I) uygulanır. Bedeni kuvvet yeterli olmazsa maddi güç kullanımı (II) devreye girer. En son ve sadece hayatı kurtarmak veya ağır suçları önlemek gibi zorunlu hallerde silah kullanımı (IV) izlenir. Bu hiyerarşik sıra, TCK ve CMK'daki zor kullanma hükümleriyle de uyumludur.

Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı maddi gücü sözlü iletişimin önüne koymaktadır; C şıkkı bedeni kuvveti sözlü iletişimin önüne koymaktadır; D şıkkı maddi gücü bedeni kuvvetten önce kullanmayı öngörmektedir; E şıkkı ise silahı bedeni kuvvetten önce kullanmayı önererek hayati tehlike yaratmaktadır.

Bilinmesi gereken kural: Zor kullanma yetkisi, en az zararlı yöntemden başlayarak, orantılılık ve son çare ilkesine uygun olarak kademeli olarak uygulanmalıdır.

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca koruma planı; kollukla irtibat, kontrol noktaları, fiziki tedbirler ve nokta/devriye hizmetleri gibi resmi güvenlik önlemlerini kapsar. Hassas bölgelerdeki bakkal ve manavlarla irtikat kurmak ise kanunen öngörülen bir koruma planı maddesi değildir ve özel güvenlik görevlisinin yetki alanı dışındadır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve D şıkları 5188 sayılı Kanun ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak koruma planında mutlaka yer alması gereken yasal güvenlik tedbirleridir.

Bilinmesi gereken kural: Koruma planı sadece resmi güvenlik önlemlerini ve kolluk işbirliğini içerir; ticari işletmelerle özel irtibat kurmayı planına dahil etme yetkisi yoktur.

Doğru cevap C (90 derece)'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, koruma görevlileri hedefi çevrelerken birbirleriyle iletişim kurabilmeli ve gözlem alanlarını eksiksiz tamamlamalıdır. Beş kişilik bir koruma grubunda, her bir elemanın 90 derecelik bir açıyla bakması, grubun 360 dereceyi tam olarak kapsamasını ve hedefin etrafında hiçbir kör nokta kalmamasını sağlar. Bu açı, görevlilerin birbirlerinin arkasını görememesi veya hedefin bir kısmını görememesi riskini ortadan kaldırır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A ve B şıkları (60 ve 70 derece) açıları çok dar olduğu için hedefin bir kısmı gözetlenemez; D ve E şıkları (120 ve 180 derece) ise açıları çok geniş olduğu için beş kişi ile 360 dereceyi tam kapatamaz ve görevliler arasında gereksiz boşluklar oluşur.

Bilinmesi gereken kural: Beş kişilik koruma grubunda hedefin etrafını tam olarak gözetlemek için her görevlinin en az 90 derecelik bir sorumluluk alanı bulunmalıdır.

Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği uyarınca koruma personeli, korunan kişinin güvenliğini sağlamak için araçtan inerken dıştaki ayağını yere basarak dengeyi korumalıdır. İçteki ayağı ilk basmak, korunanı dış tehlikelere açık bırakır ve savunma pozisyonunu bozar.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı kapıyı kapatmak güvenlik için zorunludur; C şıkkı binerken yakın ayağı kullanmak dengeli giriş sağlar; D şıkkı hızlı ve güvenli hareket tehlikeyi azaltır; E şıkkı tecrübe kazanmak profesyonelliğin gereğidir.

Bilinmesi gereken kural: Araçtan inerken ilk basılacak ayak dıştaki olmalı, böylece korunan kişi dış tehlikelere karşı korunmuş olur.

Doğru cevap C'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, VIP korumalarında öncelik güvenlik ve hayatta kalmadır. Aracın yakıt tasarruflu olması güvenlikle doğrudan ilgili bir teknik özellik değildir; aksine, motor gücü, zırh ve dayanıklılık hayati önem taşır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, D ve E şıkları, korunan kişinin hayatta kalması ve tehlikeden anında kurtulabilmesi için zorunlu olan güvenlik, dayanıklılık ve performans gerekliliklerini doğru ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: VIP koruma araçlarında güvenlik, dayanıklılık ve motor gücü önceliklendirilir; yakıt tasarrufu ikinci planda kalır.

5188 Sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, resmi konvoylar sadece kamu görevlilerinin güvenliğini sağlamak amacıyla düzenlenir. İl Emniyet Müdürü'nün makam aracı (B şıkkı), 5188 sayılı Kanun ve konvoy yönetmeliği gereği özel güvenlik görevlilerinin görev alabileceği resmi bir konvoyun parçasıdır. Diğer şıklar ise yanlış çünkü; ambulans (A) ve CAT aracı (C) acil durum veya özel araç statüsünde olup standart konvoy yapısına dahil değildir, basın aracı (D) ve trafik eskort aracı (E) ise konvoyun resmi görevli unsurları arasında yer almaz.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, sadece kanunla belirlenen resmi makam araçlarını taşıyan konvoylarda görev yapabilirler.

Doğru cevap C'dir. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği'ne göre, koruma görevlisinin temel niteliği yetkinlik, dürüstlük ve mesleki bilgi birikimidir. Görünüş veya fiziksel çekicilik, görevin yasal gerekliliği veya başarı kriteri arasında yer almaz; görev, korunan kişinin güvenliği ve gizliliği üzerine kuruludur.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, potansiyel tehditleri önceden fark etmek için şüpheci olma zorunluluğunu ifade eder; B şıkkı, kriz anlarında etkili iletişim kurmayı gerektirir; D şıkkı, korunan kişinin özel hayatını korumak için ketum olmayı zorunlu kılar; E şıkkı ise görevin gerektirdiği bilgi ve nezaket düzeyini belirtir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlilerinin seçiminde ve görevlendirilmesinde fiziksel görünüş veya yakışıklılık değil, mesleki yeterlilik ve 5188 sayılı Kanun'da belirtilen nitelikler esas alınır.

5188 sayılı Özel Güvenlik Kanunu ve ilgili yönetmeliklere göre, Özel Güvenlik Görevlilerinin yetkileri sınırlıdır ve silahlı müdahale, tıbbi müdahale veya patlayıcı imha gibi uzmanlık gerektiren görevler doğrudan onlara verilmemiştir. CAT ekibi, yüksek riskli durumlarda devreye giren özel bir yapıdır; ancak bu ekiplerde görev alacak personel, özel güvenlik görevlisi unvanı ile değil, ilgili kurumların (Emniyet, Jandarma vb.) uzman personeli olarak atanır. Dolayısıyla, "Hemşire" (C şıkkı) tıbbi uzmanlık gerektiren bir meslek grubudur ve özel güvenlik mevzuatı kapsamında özel güvenlik görevlisi olarak CAT aracında görevlendirilemez; bu görevi üstlenecek kişi, özel güvenlik görevlisi değil, ilgili sağlık kurumundan görevlendirilmiş bir personel olmalıdır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, D ve E şıkları, CAT ekibinin operasyonel yapısında görev alabilecek veya araçta bulunabilecek personel türlerini temsil ederken, C şıkkı özel güvenlik mevzuatı çerçevesinde doğrudan bir özel güvenlik görevlisi unvanıyla bulunamaz.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, kanunla tanınan yetkiler dışında tıbbi müdahale veya patlayıcı imha gibi uzmanlık gerektiren görevleri üstlenemezler.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre VIP korumanın temel amacı, hedefin fiziki bütünlüğünü, can güvenliğini ve itibarını korumaktır. Şıklar A, B ve D'de belirtilen "utandırıcı durumlar", "fiziki tehditler" ve "küçük düşürücü hareketler"den koruma, kanunla belirlenen koruma görevinin doğrudan kapsamına girer. Ancak E şıkkındaki "her türlü ihtiyaçlarını yerine getirmek" ifadesi, özel güvenlik görevlisinin yetkilerini aşan bir hizmet sunumu olup, kanunda böyle bir hüküm bulunmamaktadır. Görevli, VIP'nin özel isteklerini yerine getiremez; sadece güvenlik ve itibar koruması yapar. Diğer şıkların yanlış olmasının sebebi, bunların kanunen tanımlanmış koruma amaçları arasında yer almasıdır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi VIP'nin tüm özel isteklerini yerine getiremez, sadece fiziki ve itibari güvenliğini sağlar.

5188 sayılı Kanun ve 5237 sayılı TCK'ya göre, özel güvenlik görevlileri adli görev (suç işleme, yakalama, tutuklama vb.) olarak nitelendirilebilecek durumlarda yetkili değildir. Bu tür olayları derhal Genel Kolluk (Polis ve Jandarma) birimlerine bildirmekle yükümlüdürler. Kanun, özel güvenlik görevlilerinin sadece "güvenlik" hizmeti verdiğini, adli yetkilerinin olmadığını açıkça belirtir.

Diğer şıkların yanlışlığı: B) Belediye Zabıtası sadece idari görevlerde yetkilidir, adli olaylarda yetkili değildir. C) İşveren, adli olaylarda yetkili bir merci değildir. D) Valilik, doğrudan adli işlem yapan birim değildir. E) Şirket, adli olaylarda yetkili bir merci değildir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, suçla ilgili durumlarda yetkili olduklarını sanarak işlem yapamaz, derhal Genel Kolluğu çağırmalıdır.