Soru 1 · 2021/92 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi özel güvenlik görevlilerinin yetki, görev ve haklarına ilişkin düzenlemeler içeren kanunlar arasında yer almaz?
- A)4857 sayılı İş Kanunu
- B)5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun
- C)Nüfus Hizmetleri Kanunu
- D)Türk Ceza Kanunu
- E)Ceza Muhakemesi Kanunu
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C şıkkıdır. Özel güvenlik görevlilerinin yetki ve görevleri doğrudan 5188 sayılı Kanun ile düzenlenir. Ayrıca görevlerini yaparken TCK ve CMK hükümlerine tabi olurlar; iş ilişkileri ise 4857 sayılı İş Kanunu'na göre yürütülür. Ancak Nüfus Hizmetleri Kanunu, nüfus kayıtları ve kimlik işlemlerini düzenler; özel güvenlik görevlilerinin yetki alanına girmez ve onlara hiçbir yetki vermez.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı iş ilişkisini, B şıkkı özel güvenliği, D ve E şıkları ise ceza ve muhakeme süreçlerini düzenlediği için doğrudan ilişkilidir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlilerinin yetkileri sadece 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklerle belirlenir; nüfus işlemleriyle hiçbir yetki bağı yoktur.
Soru 2 · 2021/92 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Amacı dışında faaliyet gösteren, suç kaynağına dönüşen veya terör örgütleri ile bağlantısı bulunduğu tespit edilen özel güvenlik şirketleri, aşağıda sayılan makamlardan hangisinin onayı ile özel güvenlik faaliyetleri sonlandırılır?
- A)Emniyet Müdürlüğü veya Jandarma Komutanlığı
- B)Valilik veya Kaymakamlık
- C)Ticaret Bakanlığı
- D)İçişleri Bakanlığı
- E)Milli Savunma Bakanlığı
Çözümü göster — doğru cevap D
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun uyarınca, özel güvenlik şirketlerinin amacı dışında faaliyet göstermesi, suç kaynağına dönüşmesi veya terör örgütleriyle bağlantısının bulunması durumunda, bu şirketlerin özel güvenlik faaliyetleri İçişleri Bakanlığı tarafından sonlandırılır. Bu yetki, bakanlığın şirketlere izin verme ve denetleme konusundaki merkezi otoritesini yansıtır.
Diğer şıklar neden yanlış? A) Emniyet ve Jandarma, sadece güvenlik görevlilerinin kimlik ve ehliyet işlemlerini yürütür, şirketin faaliyetini kapatma yetkisi yoktur. B) Valilik ve Kaymakamlık, yerel idareler olarak sadece izin belgesi düzenlemesinde görev alır, şirketin kapatma kararını veremez. C) Ticaret Bakanlığı, şirketlerin ticari tescilini yapar ancak özel güvenlik faaliyetlerinin sonlandırma yetkisine sahip değildir. E) Milli Savunma Bakanlığı, sadece silahlı kuvvetler ve savunma sanayi konularında yetkilidir, özel güvenlik şirketlerini yönetmez.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik şirketinin faaliyetinin sonlandırılması yetkisi, 5188 sayılı Kanun gereği doğrudan İçişleri Bakanlığı'na aittir.
Soru 3 · 2021/92 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
“Fazla saatlerle çalışmak için işçinin onayının alınması gerekir.” şeklindeki düzenleme hangi kanunumuzda yer almaktadır?
- A)Türk Ceza Kanunu
- B)Türk Medeni Kanunu
- C)İş Kanunu
- D)Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu
- E)İmar Kanunu
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C) İş Kanunu'dur. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 41. maddesi, fazla çalışma için işçinin yazılı onayının alınması gerektiğini açıkça hükme bağlar. Özel güvenlik görevlileri de işçi statüsünde çalıştıkları için bu kurala tabidir.
Diğer şıkların yanlışlığı: Türk Ceza Kanunu suç ve cezaları, Medeni Kanunu özel hukuk ilişkilerini, PVSK polis yetkilerini, İmar Kanunu ise yapılaşmayı düzenler; hepsi fazla çalışma onayını düzenlemez.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlilerinin fazla çalışması için işveren, 4857 sayılı İş Kanunu gereği mutlaka işçinin yazılı iznini almalıdır.
Soru 4 · 2021/92 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Havalimanında çalışmakta olan özel güvenlik görevlisi Hülya, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun’a göre aşağıdaki yetkilerden hangisini kullanamaz?
- A)Uçuş kapısına geçecek yolcuların kimliğini sorma
- B)Uçuş kapısına geçecek yolcuların suç teşkil etmemekle birlikte tehlike doğurabilecek eşyasını emanete alma
- C)Uçuş kapısına geçecek yolcuların üstlerini dedektörle arama
- D)Uçuş kapısına geçecek yolcuları sorgulama
- E)Uçuş kapısına geçecek yolcuların eşyalarını X-Ray cihazından geçirme
Çözümü göster — doğru cevap D
5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca Özel Güvenlik Görevlilerinin (ÖGG) yetkileri sınırlıdır. Doğru cevap D'dir çünkü kanun, ÖGG'ye sorgulama yetkisi vermemiştir; sorgulama sadece kolluk kuvvetlerinin (Polis, Jandarma, Emniyet) yetkisindedir. ÖGG, kimlik sorma (A), tehlikeli eşya emanete alma (B), dedektörle arama (C) ve X-Ray cihazı kullanma (E) gibi güvenlik önlemlerini alabilir, ancak bu işlemler "sorgu" niteliği taşıyan zorlayıcı ifade veya suçu soruşturma yetkisi değildir.
Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve E şıkları, 5188 sayılı Kanun ve Havalimanları Güvenlik Yönetmeliği ile ÖGG'ye açıkça tanınan yetkilerdir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, suç işlendiğinde derhal kolluk kuvvetlerine haber vermek ve delilleri korumakla yükümlüdür; ancak kendi başına kimseyi sorgulama veya gözaltına alma yetkisine sahip değildir.
Soru 5 · 2021/92 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun’un 7/b maddesindeki “kimlik sorma” yetkisi kapsamında, görev yaptığı fabrikaya girmek isteyen kişinin nüfus cüzdan fotokopisini alıp, saklayarak muhafaza eden özel güvenlik görevlisi için Türk Ceza Kanunu kapsamında hangi suçu işlediği iddiası ile soruşturma açılabilir?
- A)Haberleşmenin gizliliğini ihlal
- B)İş ve çalışma hürriyetinin ihlali
- C)Karşılıksız yararlanma
- D)Haksız arama
- E)Kişisel verilerin kaydedilmesi
Çözümü göster — doğru cevap E
5188 sayılı Kanun'un 7/b maddesi, özel güvenlik görevlisine kimlik sorma yetkisi verir ancak bu yetki, kimlik belgesini kopyalamak veya saklamak şeklinde değildir. Görevli, sadece kimliği görüp kontrol edebilir; fotokopi alıp saklamak, 6698 sayılı KVKK ve TCK'nın 135. maddesi uyarınca "Kişisel verilerin kaydedilmesi" suçunu oluşturur.
Diğer şıkların yanlışlığı: Haberleşmenin gizliliği ihlali (A) haberleşmeyle ilgili değil, iş hürriyeti (B) giriş engeli değil, karşılıksız yararlanma (C) maddi kazanç içermeyen bir durum ve haksız arama (D) ise sadece fiziksel arama ile ilgilidir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi kimlik kontrolü yaparken sadece kimliği görebilir, fotokopi çekip saklayamaz; aksi halde kişisel verileri izinsiz kaydetme suçunu işler.
Soru 6 · 2021/92 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun’a göre özel güvenlik görevlileri için hangisi söylenemez?
- A)Özel güvenlik görevlileri, 5188 sayılı Kanun’da belirtilen koruma ve güvenlik hizmetleri dışında başka bir işte çalıştırılamaz
- B)Özel güvenlik görevlileri greve katılamaz
- C)Özel güvenlik görevlileri lokavt dolayısıyla işten uzaklaştırılamaz
- D)Özel güvenlik görevlileri görev alanında, özel güvenlik kimlik kartı olmadan çalıştırılabilir
- E)Özel hukuk tüzel kişileri ve özel güvenlik şirketleri, istihdam ettikleri özel güvenlik görevlilerinin üçüncü kişilere verecekleri zararların tazmini amacıyla özel güvenlik mali sorumluluk sigortası yaptırmak zorundadır
Çözümü göster — doğru cevap D
5188 sayılı Kanun gereği, özel güvenlik görevlileri görevlerini yaparken mutlaka özel güvenlik kimlik kartlarını taşımak ve göstermek zorundadır. Bu kart olmadan çalıştırılması yasaktır; dolayısıyla D şıkkı kanuna aykırıdır ve sorunun doğru cevabıdır.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, görevlilerin sadece kanunda belirtilen hizmetlerde çalışabileceğini doğru belirtir; B ve C şıkları, grev ve lokavt yasağının kanunen geçerli olduğunu doğru ifade eder; E şıkkı ise mali sorumluluk sigortası zorunluluğunu doğru tanımlar.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, görev süresince kimlik kartlarını bulundurmak ve göstermek zorundadır; kart olmadan çalışmak suç teşkil eder.
Soru 7 · 2021/92 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi özel güvenlik görevlisi olabilmek için öngörülen sağlık şartlarından biri değildir?
- A)Körlük veya gece körlüğü olmamak
- B)Özel güvenlik hizmetini yerine getirmesine engel teşkil edebilecek nörolojik rahatsızlığı olmamak
- C)Alkol ve uyuşturucu bağımlılığı olmamak
- D)Kişilik bozukluğu olmamak
- E)Sigara bağımlılığı olmamak
Çözümü göster — doğru cevap E
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, özel güvenlik görevlisi olabilmek için körlük, gece körlüğü, nörolojik rahatsızlık, alkol ve uyuşturucu bağımlılığı ile kişilik bozukluğu bulunmaması zorunludur; bu şartlar görevin gerektirdiği fiziksel ve zihinsel yeterliliği sağlar. Ancak kanunda sigara bağımlılığı sağlık şartı olarak belirtilmemiştir, bu nedenle E şıkkı doğru cevaptır. A şıkkı yanlış çünkü görme yetisi temel şarttır. B şıkkı yanlış çünkü nörolojik hastalar görevi yerine getiremez. C şıkkı yanlış çünkü madde bağımlılığı güvenlik riskidir. D şıkkı yanlış çünkü kişilik bozukluğu karar verme yetisini zedeler.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi olabilmek için kanunda belirtilen görme, nörolojik ve madde bağımlılığı gibi şartlar vardır, ancak sigara bağımlılığı bu şartlar arasında yer almaz.
Soru 8 · 2021/92 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi özel güvenlik izninin konusu olamaz?
- A)Kişilerin korunması
- B)Bina ve tesislerin korunması
- C)Trafiğin düzenlenmesi
- D)Para ve değerli eşya nakilleri
- E)Toplantı, konser, sahne gösterileri gibi etkinlikler
Çözümü göster — doğru cevap C
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun, özel güvenlik görevlilerinin görev alanlarını kişisel, bina, tesis, para nakli ve etkinlik koruması olarak belirlemiştir. Ancak trafik düzenleme yetkisi, 5607 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre sadece polis ve trafik zabıtası gibi yetkili kolluk kuvvetlerine aittir. Özel güvenlik görevlileri, sadece kendi görev alanındaki trafiği yönlendirebilir veya yönlendirmeye yardımcı olabilir, ancak trafiği düzenleme yetkisine sahip değildirler.
Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, D ve E şıkları Kanun'da açıkça sayılan yasal görev alanlarıdır.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, trafik akışını sadece kendi görev alanı içinde yönlendirebilir, ancak trafiği düzenleme yetkisi sadece kolluk kuvvetlerine aittir.
Soru 9 · 2021/92 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Özel güvenlik izni komisyon kararında aşağıdaki bilgilerden hangisi yer almaz?
- A)Özel güvenlik hizmetinin azami kaç kişiyle yürütüleceği
- B)İhtiyaç duyulacak silah ve teçhizatın miktarı
- C)Özel güvenlik hizmetinin ne şekilde yerine getirileceği
- D)İhtiyaç duyulacak silah ve teçhizatın niteliği
- E)Özel güvenlik hizmetinin hangi şirket tarafından yürütüleceği
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre, Özel Güvenlik İzni Komisyonu kararında hizmetin kim tarafından (hangi şirket tarafından) yürütüleceğine dair bir bilgi yer almaz. Komisyon, sadece hizmetin miktarı, niteliği, teçhizatı ve yürütülüş şeklini belirler; bu kararlar şirketlere değil, hizmetin kendisine ilişkindir. Şirket seçimi, özel güvenlik şirketinin başvurusu ve komisyonun onayıyla gerçekleşen ayrı bir süreçtir.
Diğer şıkların yanlışlığı: A) Hizmetin azami kişi sayısı, komisyonun belirlediği temel unsurlardan biridir. B) İhtiyaç duyulan silah ve teçhizat miktarı kararın bir parçasıdır. C) Hizmetin nasıl yürütüleceği (yöntem) karar metninde belirtilir. D) Kullanılacak silah ve teçhizatın niteliği (türü) komisyonca belirlenir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik izni komisyonu kararı, hizmetin miktar, nitelik ve yöntemini düzenler; ancak hangi özel güvenlik şirketinin bu hizmeti vereceğini belirlemez.
Soru 10 · 2021/92 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Özel güvenlik görevlisi Ayhan, bir fabrikada görev yapmaktadır. Gece vardiyası esnasında fabrikanın duvarından atlayan ve üzerinde patronun odasından çalınmış olan dizüstü bilgisayarla birlikte bir hırsız yakalamıştır. Ayhan hangi görevini yerine getirmiştir?
- A)Önleyici görevi
- B)Adli görevi
- C)İdari görevi
- D)Özel kolluk görevi
- E)Yardım görevi
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B) Adli görevi'dir. 5188 sayılı Kanun ve CMK hükümlerine göre, özel güvenlik görevlisi suçun işlendiği yerinde veya hemen sonrasında şüpheliyi yakalayarak, delilleri koruyarak ve yetkili makamlara teslim ederek adli görevini yerine getirmiş olur. Ayhan'ın hırsızı yakalayıp delil (bilgisayar) ile birlikte teslim etmesi bu kapsamdadır.
Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Önleyici görev, suçun işlenmesini engellemeyi hedefler; burada suç zaten işlenmiş ve yakalama gerçekleşmiştir. C) İdari görev, sadece özel güvenlik görevlisinin yetkili olduğu yerlerdeki idari düzenlemeleri sağlar; suçla doğrudan ilgili değildir. D) Özel kolluk görevi, sadece polis ve jandarma gibi resmi kolluk kuvvetlerine aittir; özel güvenlik görevlisi özel kolluk değildir. E) Yardım görevi, acil durumlarda hayat kurtarmayı veya ilk yardım yapmayı ifade eder; suç yakalama işlemi değildir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, suçun işlendiği yerinde şüpheliyi yakalayıp yetkili makamlara teslim ederse adli görevini yerine getirmiş sayılır.