92. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 3. bölüm

Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve adli tıp kurallarına göre, olay yerinde toplanan bulgular fiziksel ve kimyasal olarak ikiye ayrılır. Yapıştırıcı madde, kimyasal bileşenleri analiz edilerek kimliklendirilebilen ve kimyasal bulgu sınıfına giren bir maddedir. Kan (B) biyolojik bulgu, Parmak izi (C) ve Araç lastik izi (E) fiziksel izler, Kovan (D) ise fiziksel bir nesne olarak değerlendirilir.

Diğer şıkların yanlışlığı: Kan biyolojik bulgu, Parmak izi ve lastik izi fiziksel iz, Kovan ise fiziksel nesne olduğundan kimyasal bulgu değildir.

Bilinmesi gereken kural: Kimyasal bulgular, maddenin kimyasal yapısı ve bileşenleri üzerinden analiz edilen maddelerdir; fiziksel bulgular ise şekil, boyut veya iz gibi fiziksel özelliklere dayanır.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre devriye görevinin temel amaçları; suçları önlemek, aranan şahısları yakalamak, mal ve can güvenliğini sağlamak ile korunan yerin güvenliğini temin etmektir. Bu görevler, görevlinin yetkili kıldığı alanlarda kamu düzenini ve güvenliği korumayı hedefler.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A, B, C ve D şıkları kanunen belirtilen devriye görevlerinin doğrudan amaçlarıdır. E şık ise görevin yasal amacı değil, sadece personel disiplinini sağlayan bir yönetim tedbiridir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlilerinin devriye görevi, suç önleme ve güvenlik sağlama gibi kamu yararına yönelik yasal amaçlara hizmet eder; personel disiplini veya boş oturmaları engelleme bu görevin yasal amacı değildir.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca özel güvenlik görevlilerinin yetkisi sınırlıdır; suç delili toplamak, soruşturma yapmak veya delilleri elle yoklamak yetkileri yoktur. Bu nedenle A, C ve E şıkları yanlıştır. Ayrıca, doğrudan Cumhuriyet Savcısı ile iletişim kurmak prosedür dışıdır; ilk müdahale genel kolluk kuvvetlerine (112/155) bildirmektir, bu yüzden D şıkkı da hatalıdır. Doğru cevap B'dir çünkü görevliler, olay yerini kontrol altına alarak delillerin bozulmasını engellemeli ve derhal genel kolluğa haber vermelidir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri olay yerini koruyup kolluğa haber vermeli, ancak delil toplamak veya soruşturma yürütmek gibi yetkileri yoktur.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlileri olay yerindeki bilgileri yetkili makamlara (Polis/Jandarma) iletir; ancak rehin durumundaki olaylarda kalabalığa ve basına ayrıntılı bilgi vermesi yasaktır. Bu, operasyonel güvenlik ve rehinenin hayati tehlikesini artırma riskini önlemek içindir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, kalabalığı sakinleştirmek görevin bir parçasıdır; B şıkkı, görevlinin sakin durması güvenlik için şarttır; C şıkkı, bölgeyi kalabalıktan arındırmak operasyonel güvenlik gereğidir; E şıkkı, rehinelerin kontrolünü kaybetmelerini önlemek temel önceliktir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, rehin olaylarında yetkili makamların emrine girer ve operasyonel güvenlik nedeniyle olay detaylarını asla halka veya basına açıklamaz.

Doğru cevap C'dir. Özel güvenlik görevlileri, 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, şüphelilerin ifadesini almak yetkisine sahip değildir; bu işlem sadece kolluk kuvvetlerinin (polis, jandarma) ve savcılığın görev alanındadır. Özel güvenlik görevlisi, şüpheliyi derhal kolluk kuvvetlerine teslim etmekle yükümlüdür.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, mal tesliminde kullanılır; B şıkkı, yakalama anında tutulur; D şıkkı, eşya emanetinde düzenlenir; E şıkkı ise buluntu eşya için hazırlanır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, şüpheli ifadesi almak yerine, yakaladığı kişiyi derhal kolluk kuvvetlerine teslim etmelidir.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler, kontrol noktalarında sadece güvenlik ve tespit amaçlı cihazların (el dedektörü, X-Ray, kamera, kapı dedektörü) bulunmasını öngörür. Televizyon ise eğlence veya bilgi verme amaçlıdır; güvenlik görevlisinin görev tanımı ve yetki alanı içinde yer almadığı için bulunmasına gerek yoktur.

Diğer şıkların yanlışlığı: El dedektörü, X-Ray, kamera ve kapı dedektörü, tehlikeli madde ve kişileri tespit etmek için zorunlu güvenlik ekipmanlarıdır.

Bilinmesi gereken kural: Kontrol noktalarında sadece güvenlik ve tespit amaçlı cihazlar bulunur, eğlence amaçlı cihazlar (televizyon) yasaktır.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve CMK m. 95 uyarınca, özel güvenlik görevlileri suçüstü halinde faili yakalama yetkisine sahiptir. Bu yetki, görevlilerin kanunla tanınan "suçüstü" durumunda müdahale etme ve tutuklama yapma hakkını kapsar. Soruda belirtilen I, II, III ve IV maddeleri (örneğin; suçüstü, yakalama, tutuklama ve delillerin korunması gibi) özel güvenlik görevlilerinin bu yetkisini doğrudan kullandığı durumları ifade eder. Dolayısıyla, tüm maddeler bu yetki kapsamında değerlendirildiği için doğru cevap E şıkkıdır.

Diğer şıkların yanlış olma nedeni: A şıkkı yetkilerin tamamını kapsamadığı için eksik, B ve C şıkları yetkilerin kapsamını yanlış daralttığı için hatalı, D şıkkı ise yetkilerin eksik sayıldığı için geçersizdir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, suçüstü halinde kanunla verilen yetkiyle faili yakalama ve durumu kolluk kuvvetlerine bildirme zorunluluğuna sahiptir.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca motorlu devriye, geniş alanları hızlıca tarayarak suç önleme ve yakalama yetkisini artırır. Suçluların takibi, motorlu devriyenin en temel ve etkili işlevlerinden biridir; bu nedenle "fazla etkisi yoktur" ifadesi kanunla bağdaşmaz ve yanlıştır.

Diğer şıklar doğrudur: A şıkkı devriye sıklığını, B şıkkı müdahale hızını, D şıkkı trafik kurallarına uyumu ve E şıkkı ise görüş alanını doğru tanımlar.

Bilinmesi gereken kural: Motorlu devriye, geniş alanları hızlıca tarayarak suç önleme ve yakalama yetkisini artırır; bu nedenle suçluların takibinde çok etkilidir.

6222 sayılı Spor Müsabakalarında ve Spor Tesislerinde Güvenlik Hizmetleri ile Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun, spor alanlarına sokulması yasak olan maddeleri açıkça listeler. Bu listede; patlayıcı, yanıcı, yakıcı, uyarıcı maddeler, kesici ve delici aletler (bıçak, maytap) ile meşale gibi güvenlik riski taşıyan unsurlar bulunur. Ancak kanun maddelerinde "araba anahtarı" gibi günlük hayatta kullanılan ve doğrudan bir silah veya patlayıcı özelliği taşımayan nesneler yasak listesinde yer almaz. Bu nedenle D şıkkı yasak olmayan tek maddedir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve E şıkları kanunla açıkça yasaklanan silah, kesici alet, uyarıcı madde ve ateşli araçlardır.

Bilinmesi gereken kural: Spor alanlarına sadece kanunda belirtilen silah, patlayıcı ve kesici aletler yasaktır; günlük kullanım eşyaları yasak listesinde yer almaz.

Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, şüpheli paketin kontrol edilmesi veya açılması özel güvenlik görevlisinin yetkisi dışındadır; bu işlem sadece bomba imha uzmanları tarafından yapılmalıdır. A şıkkı, görevlinin yetkisini aşarak tehlikeli bir durum yaratması nedeniyle yanlıştır. B, C, D ve E şıkları ise şüpheli paketle ilgili doğru ve yasal prosedürlerdir. B şıkkı güvenli bir mesafe oluşturmayı, C şıkkı derhal kolluğa haber vermeyi, D şıkkı alanı izinsiz girişlere kapatmayı ve E şıkkı ise basına bilgi vermemeyi ifade ederek doğru davranışlardır.

Bilinmesi gereken kural: Şüpheli paket görüldüğünde asla dokunulmamalı, sadece güvenli mesafe bırakılarak derhal 112 ve 155 aranmalıdır.