93. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 11. bölüm

Doğru cevap A) Adli görevler'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun uyarınca, özel güvenlik görevlileri suç işlendiği yerin işlenmesini önlemek veya suçluyu yakalamak amacıyla adli görevler yürütür. Ferdi ve Serkan'ın darp edenleri yakalayıp kolluğa teslim etmesi, suçun işlendiği yerde müdahale edip faili yakalama eylemi olduğu için bu kapsamdadır.

Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı suç oluşmadan önceki önleme faaliyetlerini, C şıkkı idari izin ve denetim işlerini, D şıkkı kolluğun yardımcı olarak çalışmasını, E şıkkı ise suç işlenmeden önceki koruma önlemlerini ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Suç işlendikten sonra faili yakalayıp kolluğa teslim etmek özel güvenlik görevlilerinin "adli görevi"dir.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler gereği, yaya kontrol noktalarında güvenlik taraması ve izleme amaçlı X-Ray, kapı/el detektörü, kameralar ve turnikeler bulunması zorunludur. Bu cihazlar, yasaklı eşyaların tespiti ve giriş-çıkış kontrolü için teknik gerekliliklerdir. Video oynatıcı ise sadece eğlence veya bilgi amaçlıdır; güvenlik görevlisi yetkisi ve görev tanımı kapsamında bir güvenlik sistemi değildir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, D ve E şıkları, yasa ve yönetmeliklerle belirlenen standart güvenlik ekipmanlarıdır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik noktalarında sadece güvenlik taraması ve kontrolü sağlayan cihazlar bulunabilir, eğlence amaçlı cihazlar yasaktır.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Kanun ve adli tıp kurallarına göre, toksik maddeler kimyasal yapıları ve reaksiyonları nedeniyle kimyasal bulgular sınıfında değerlendirilir. Olay yerinden alınan bu maddeler, laboratuvar analizleriyle kimyasal bileşenleri tespit edilerek delil niteliği kazanır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı canlı organizma veya kalıntıları kapsar; C şıkkı madde miktarı veya fiziksel özellikleri ifade eder; D şıkkı hareket ve kuvvet analizlerine aittir; E şıkkı ise parmak izi veya izlenmiş nesneleri tanımlar.

Bilinmesi gereken kural: Toksik maddeler, kimyasal analiz gerektirdiği için kimyasal bulgu olarak sınıflandırılır.

Doğru cevap D) Not alma'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin yetkileri sınırlıdır; dolayısıyla resmi bir tutanak düzenleme veya rapor hazırlama yetkileri yoktur. Görev esnasında gördüklerini, duyduklarını veya bulduklarını hatırlatmak amacıyla kaleme aldıkları yazılı kayıtlar, hukuki bir geçerliliği olmayan ancak işin akışını takip etmelerini sağlayan "not alma" olarak tanımlanır.

Diğer şıklar neden yanlış? A) Rapor: Özel güvenlik görevlileri tarafından hazırlanan resmi belgeler değildir. B) Tutanak: Sadece kolluk kuvvetleri veya yetkili merciler tarafından düzenlenebilir. C) Bulgu: Bir hukuki terim olup, özel güvenlik görevlilerinin yazılı kayıtlarını tanımlamaz. E) Zabıt: Mahkeme veya resmi mercilerce tutulan resmi tutanak türüdür.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri yetkileri gereği resmi tutanak veya rapor düzenleyemez, sadece hatırlatıcı nitelikli "not alma" yapabilirler.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilk yardım yönetmeliklerine göre, yılan sokması durumunda yara kesilip emirilmesi kesinlikle yasaktır. Bu işlem, zehrin kana daha hızlı karışmasına ve doku hasarının artmasına neden olur; ayrıca yarayı enfeksiyona açık hale getirir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı soğuk uygulama, damarları büzerek zehrin yayılmasını yavaşlatmak için doğru bir müdahaledir. B şıkkı, yaranın 3-5 cm üstüne bandaj uygulanması, zehrin yayılmasını sınırlayan doğru bir yöntemdir. C şıkkı, yaranın su ile yıkanması, yüzeydeki zehri temizlemek için uygundur. E şıkkı ise, tıbbi yardım istemek zorunlu ve doğru bir adımdır.

Bilinmesi gereken kural: Yılan sokması durumunda yara asla kesilip emirilmemeli, hemen tıbbi yardım çağrılmalıdır.

Doğru cevap C'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili ilk yardım yönetmeliklerine göre, sıcak çarpması vakalarında vücut ısısının hızlıca düşürülmesi hayati önem taşır. Bilinci açık olan hastaya sıcak içecek verilmesi kesinlikle yasaktır; çünkü bu işlem vücut ısısını daha da artırır ve durumu kötüleştirir. Hastaya mutlaka ılık veya soğuk su içirilmeli, vücut soğuk duşla veya ıslak çarşafla serinletilmeli ve hasta serin bir yere alınmalıdır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı doğru bir müdahale olduğu için "uygulanmaz" ifadesine uymaz; B şıkkı soğutma yöntemi olarak doğrudur; D şıkkı temel tedavi prensibidir; E şıkkı ise ortam düzenlemesi gerekliliğidir.

Bilinmesi gereken kural: Sıcak çarpmasında vücut ısısını düşürmek için soğuk su ve serin ortam şarttır, sıcak içecek vermek asla yapılmaz.

5188 sayılı Özel Güvenlik Kanunu ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlisi ilk yardım konusunda yetkilidir. Doğru cevap A'dır. Kırık durumunda kemik uçlarının hareket etmesini önlemek ve sinir damarlara zarar vermemek için kırık yerinin alt ve üst eklemleri de kapsayacak şekilde tespit (atelleme) yapılması zorunludur. Bu, TCK ve CMK'da belirtilen "zarar vermemek" ve "canı kurtarmak" yükümlülüğüne uygundur.

Diğer şıklar neden yanlıştır? B şıkkı, tespit parmakları örtecek şekilde yapılırsa kan dolaşımı engellenir ve doku ölümü riski oluşur. C şıkkı, açık kırıklarda yara mutlaka temizlenip kapatılmalı ve kanama durdurulmalıdır. D şıkkı, yaralı soğuk tutulmamalı ve hareket ettirilmemelidir. E şıkkı ise, yumuşak malzeme yerine sert ve sabit malzeme tercih edilmelidir.

Bilinmesi gereken kural: Kırık tespitinde mutlaka kırık yerinin alt ve üst eklemleri içine alarak sabitleme yapılmalıdır.

Doğru cevap A şıkkıdır. Zehirlenme durumunda yaşam bulgularının (nabız, solunum, kan basıncı) normal kalması beklenmez; 5188 sayılı Kanun ve genel tıbbi ilkeler gereği, zehirli madde vücuda girdiğinde organ fonksiyonları bozulur ve hayati belirtiler değişir. Bu nedenle "yaşam bulgularının normal olması" zehirlenme belirtisi değildir.

Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı, zehirlenmenin sindirim sistemi üzerindeki en yaygın ve ilk belirti grubudur. C şıkkı, merkezi sinir sistemi etkilenen zehirlerde görülen ciddi nörolojik belirtilerdir. D şıkkı, solunum ve dolaşım sistemini bozan ölümcül zehirlenme belirtileridir. E şıkkı ise kalp ritminin bozulması ve durması gibi hayati tehlike oluşturan belirtilerdir.

Bilinmesi gereken kural: Zehirlenme vakalarında yaşam bulgularının normal kalması imkansızdır; belirtiler her zaman hayati fonksiyonların bozulması yönündedir.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, Özel Güvenlik Görevlisi (ÖGG) toplumsal olaylarda görev alırken tarafsız, ikna edici ve diyalog kurucu olmalıdır. Ayrıca provokasyonlara karşı dikkatli olmalı ve görevini yerine getirirken medya ile iletişimi tamamen kesmemeli, aksine doğru bilgiyi aktarmak için gerekli kanalları kullanmalıdır. "Medya ile ilişkilere kapalı olma" ifadesi, görevin şeffaflık ve iletişim ilkesine aykırı olduğu için yanlıştır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, D ve E şıkları, kanun ve yönetmeliklerde belirtilen görevliye uygun davranış kurallarını doğru ifade etmektedir.

Bilinmesi gereken kural: ÖGG, toplumsal olaylarda tarafsız kalmalı, provokasyona kapılmamalı ve medya ile iletişimi tamamen kesmemelidir.

Doğru cevap E (Baldır)'dır. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği'ne göre, cop kullanımı sadece kaçınılmaz zorunluluk halinde ve orantılı olarak uygulanır. Yönetmelik, cana ve vücuda zarar vermemek için kulak, boyun, omurilik ve göğüs gibi hayati organların bulunduğu bölgelere vurulmasını kesinlikle yasaklar. Baldır ise hayati tehlike arz etmeyen bir bölge olduğu için vurulması yasak değildir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve D şıkları hayati organları içerdiği için vurulması yasak olan bölgelerdir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi cop kullanırken hayati organlara (kulak, boyun, omurilik, göğüs) asla vurmamalı, sadece hayati tehlike oluşturmayan bölgelere (baldır gibi) yönelmelidir.