93. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 10. bölüm

Doğru cevap A'dır. Özel Güvenlik Görevlisi Yönetmeliği ve iletişim kuralları gereği, görevliler eleştirilere karşı açık olmalı, geri bildirimleri kabul edip kendini geliştirmelidir. Eleştirilere kapalı olmak, iletişim kopukluğuna ve görevin gerektirdiği profesyonelliğe aykırı davranışlardır.

Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı empati, C şıkkı öz farkındalık, D şıkkı hoşgörü ve E şıkkı kendini ifade etme, hepsi iletişim becerilerinin temel ve olumlu unsurlarıdır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, eleştirilere açık ve geri bildirimlere duyarlı olmalıdır.

5188 sayılı Kanun uyarınca özel güvenlik görevlileri, suçüstü hâlinde veya yakalama yetkisi tanınan hâllerde şüpheliyi yakalayabilir. Bu yetki, 5271 sayılı CMK'nın 91. maddesi gereği, suç işlendiğinin hemen ardından veya işlenmekte olduğu sırada yakalama yapılabilmesini sağlar. Dolayısıyla E şıkkı doğrudur.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, el koyma yetkisi sadece kolluk kuvvetlerine aittir; B şıkkı, kimlik tespiti sadece kollukça yapılır; C şıkkı, gözaltına alma yetkisi sadece kolluk ve savcılıkta bulunur; D şıkkı, ifade alma yetkisi ise sadece kolluk ve savcılık tarafından kullanılabilir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, sadece suçüstü hâlinde veya kanunen belirtilen hâllerde yakalama yapabilir; kolluk gibi el koyma, gözaltına alma veya ifade alma yetkisine sahip değildir.

Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin yetkileri sınırlıdır ve suç soruşturması yapmak veya şüphelilerden ifade almak sadece kolluk kuvvetlerinin (Polis, Jandarma, Savcılık) yetkisindedir. Özel güvenlik görevlisi, suç işlendiğinde durumu kolluğa bildirmek ve delilleri korumakla yükümlüdür; ancak soruşturma usulüne tabi ifade alma işlemi yapamaz.

Diğer şıkların yanlışlığı: B, C, D ve E şıkları, özel güvenlik görevlilerinin kanunen izin verilen ve sıkça yaptığı görev alanlarıdır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, suç soruşturması ve ifade alma yetkisine sahip değildir; bu yetki sadece kolluk kuvvetlerine aittir.

Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin kimlik tespiti ve şüpheli tanımlamasında kullanılan "değişken nitelikler", kısa sürede değiştirilebilen veya şekillendirilebilen fiziksel özelliklerdir. Bıyık veya sakal bırakmak, tıraş olmak veya şekil vermek, görevlinin veya şüphelinin görünümünü çok kısa sürede değiştirebileceği için bu kategoriye girer. Bu durum, şüphelinin kimliğini gizlemesi veya kovalamaca sırasında tanımlanmasını zorlaştırması açısından meslek bilgisinin temel bir unsurudur.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A, C, D ve E şıklarında yer alan boy, sakatlık, kekemelik ve sağırlık gibi özellikler kalıcıdır ve kısa sürede değiştirilemezler.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, kimlik tespiti yaparken kalıcı olmayan ve kısa sürede değiştirilebilen değişken niteliklere (bıyık, sakal, gözlük, kıyafet vb.) öncelik vermelidir.

Doğru cevap C'dir. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Yönetmelik hükümlerine göre, özel güvenlik görevlisinin temel yetkisi, görev alanına girmeyi reddeden kişiyi giriş izni vermemektir. Kapı dedektörü kontrolü, giriş izni için bir şarttır; bu şart yerine getirilmediği sürece görevli, kişiyi içeri almaz. Bu işlem, kişiyi yakalamak veya zor kullanmak değil, sadece giriş hakkını kısıtlamaktır.

Diğer şıklar neden yanlış? A) Kolluk, sadece suç işlendiği veya yakalama yetkisi doğduğu durumda aranır; kontrol reddi tek başına kolluk çağrısı gerektirmez. B) Yakalama yetkisi, sadece suçüstü hali veya yakalama kararlılığı durumunda geçerlidir; kapıdan geçmeme yakalama sebebi değildir. D) Israr etmemek, görevin gereği olan kontrolü yapmaktan kaçınmak anlamına gelir ve mevzuata aykırıdır. E) Özel güvenlik görevlisinin zor kullanma ve arama yapma yetkisi yoktur; bu yetkiler sadece kolluk kuvvetlerine aittir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, kapı dedektörü kontrolü gibi giriş şartlarını yerine getirmeyen kişiyi içeri almayarak giriş iznini reddetmelidir.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklerde, devriye hizmetinin en az 3 kişiden oluşması zorunluluğu gibi bir sayı sınırı bulunmamaktadır. Devriye sayısı, görevin niteliğine, risk durumuna ve işveren talimatına göre belirlenir; tek bir görevli de devriye yapabilir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı doğrudur çünkü kanun yaya, araçlı ve kombine devriye yapılmasına izin verir. B şıkkı doğrudur, devriyenin temel amaçlarından biri suç işleyenlere caydırıcı olmaktır. D şıkkı doğrudur, suçla mücadelede müdahale yetkisi vardır. E şıkkı doğrudur, emniyeti sağlamak devriyenin ana hedefidir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik devriye sayısını belirleyen yasal bir asgari personel sayısı yoktur; bu karar görevin riskine ve işveren talimatına bağlıdır.

Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca Özel Güvenlik Görevlileri (ÖGG), basınla doğrudan iletişim kurma yetkisine sahip değildir; bu görev sadece resmi makamlara aittir. Basına bilgi vermek, gizlilik ilkesini ihlal eder ve soruşturma süreçlerini tehlikeye atar.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, kalabalığın yaratabileceği riski önlemek için gerekli ve doğru bir güvenlik önlemidir. C şıkkı, yetki sınırları içinde kalıp derhal Genel Kolluk'a haber vermek zorunluluğudur. D şıkkı, delillerin korunması ve olay yerinin bozulmaması için kanunen gereklidir. E şıkkı ise, yetki sınırları içinde kalmak kaydıyla şüpheliyi tespit etmeye yönelik meşru bir araştırmadır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, olay yerindeki bilgileri sadece yetkili makamlara iletir, asla basınla paylaşamaz.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca Özel Güvenlik Görevlileri (ÖGG), kimlik tespiti yetkisine sahip değildir; bu işlem sadece kolluk kuvvetlerinin (Polis, Jandarma) yetkisindedir. ÖGG, kimlik tespiti yaparken sadece şahsın kimlik bilgilerini alıp kolluğa bildirmekle yükümlüdür, resmi bir "kimlik tespit tutanağı" düzenleyemez.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, C, D ve E şıkları, ÖGG'nin görev tanımı ve yetki alanı içindeki buluntu eşya, yakalama, yangın ve ihbar durumlarında düzenleyebileceği resmi tutanak türleridir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri kimlik tespiti yetkisine sahip olmadığından, kimlik tespiti tutanağı tanzim edemezler.

Doğru cevap A) Fiziksel'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği özel güvenlik görevlileri, görev öncesi kıyafetlerini giyip teçhizatlarını kontrol ederek fiziksel hazırlıklarını tamamlarlar. Bu, görevin icrasına uygun fiziki durumu ve donanımı sağlamak zorunluluğundan kaynaklanır.

Diğer şıkların yanlış olma sebepleri: B şıkkı zihinsel hazırlığı, C şıkkı psikolojik durumu, D şıkkı ruhsal durumu ve E şıkkı ise sosyolojik etkileri ifade eder; ancak soruda açıkça kıyafet ve teçhizat kontrolü gibi somut fiziksel eylemler vurgulanmıştır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri görev öncesi mutlaka kıyafet ve teçhizat kontrollerini yaparak fiziksel hazırlıklarını tamamlamalıdır.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Kanun ve CMK hükümlerine göre, Özel Güvenlik Görevlisi (ÖGG) olay yerindeki delilleri korumakla yükümlüdür. Olay yerindeki telefonu kullanmak, delillerin bozulmasına veya silinmesine neden olacağından kesinlikle yasaktır; bu yetki sadece kolluk kuvvetlerine aittir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, delillerin (parmak izi vb.) korunması için şüphelinin temizlenmesini engellemeyi gerektirir. B şıkkı, olay yerinin dış etkenlerden korunması için temel bir koruma yöntemidir. C şıkkı, kolluğa bilgi vermek amacıyla eşkâl ve araç bilgilerini not almayı kapsar. E şıkkı, olay yerinin güvenliğini sağlamak için yetkisiz kişilerin girişini engellemeyi ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, olay yerindeki delilleri korumakla yükümlüdür ve hiçbir şekilde delilleri yok etmeye veya değiştirmeye yönelik eylemde bulunamaz.