93. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 5. bölüm

Doğru cevap C) Kartlı geçiş sistemidir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler gereği, yetkisiz girişleri engellemek ve bina içindeki kişi sayısını anlık olarak takip edebilmek için elektronik kartlı geçiş sistemleri kullanılır. Bu sistem, yetkili personelin kart okutmasıyla kapıyı açar ve tüm giriş-çıkış kayıtlarını otomatik olarak tutar.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A) X-ray cihazları sadece bagaj ve eşya taraması yapar, kişi sayısını takip etmez. B) Aydınlatma sistemi sadece aydınlatma sağlar, erişim kontrolü yapamaz. D) Metal detektörleri sadece silah ve metal eşya tespiti yapar, giriş kontrolü ve kayıt tutmaz. E) Araç kapanı sadece araç trafiğini durdurur, insan girişini kontrol etmez.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, 5188 sayılı Kanun uyarınca yetkisiz girişleri önlemek ve kişi takibini sağlamak için kartlı geçiş sistemlerini kullanmakla yükümlüdür.

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği gereği, ÖGG'ler temel yaşam desteği (TYD) kurallarına uymak zorundadır. Yetişkinlerde göğüs kafesi derinliği ve gücü için çift elle, çocuklarda (1-8 yaş) tek el yeterliliği için tek elle, bebeklerde (1 yaş altı) göğüs kafesi küçüklüğü nedeniyle iki parmakla bası uygulanır.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Yetişkin için tek el ve bebek için çift el kullanımı hatalıdır. B) Çocuk için iki parmak ve bebek için tek el kullanımı hatalıdır. C) Çocuk ve bebek için çift el kullanımı hatalıdır. D) Çocuk için çift el kullanımı hatalıdır.

Bilinmesi gereken kural: Yetişkinlerde çift elle, çocuklarda tek elle, bebeklerde ise iki parmakla göğüs kompresyonu yapılmalıdır.

5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, Özel Güvenlik Görevlileri (ÖGG) şahıs kontrolü yaparken sadece el tipi arama detektörleri ve kapı tipi arama detektörleri kullanabilir. X-ray sistemleri (C şıkkı), tıbbi amaçlı veya güvenlik amaçlı büyük ölçekli tarama cihazlarıdır; bu cihazların çalıştırılması ve işletilmesi özel eğitim ve lisans gerektiren teknik bir süreçtir ve ÖGG'lerin şahıs kontrolü yetkisi kapsamında değildir. Bu cihazların kullanımı, görevlilerin yetki sınırlarını aşar.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı (Bodyscanner) ve D şıkkı (Kapı tipi detektör) şahıs kontrolünde kullanılabilecek cihazlardır. B şıkkı (Patlayıcı-Narkotik tespit sistemleri) özel eğitimli personelin denetiminde kullanılabilir. E şıkkı (El tipi detektör) ise kanunen ÖGG'lerin en yaygın kullandığı cihazdır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, şahıs kontrolü sırasında sadece el tipi ve kapı tipi metal dedektörlerini kullanabilir; X-ray gibi büyük tarama cihazlarını işletme yetkisi yoktur.

Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlisi ilk yardım yaparken hayati tehlike veya uzuv kaybı durumunda en kısa sürede tıbbi müdahaleyi sağlamak zorundadır. Kopan parçanın 6 saat içinde nakledilmesi, dokunun hayatta kalma şansını en üst düzeye çıkarır; bu süre "altın süre" olarak kabul edilir.

Diğer şıklar neden yanlıştır? B) Savcı beklemek, uzuvun geri dikilme şansını tamamen yok eder ve kanun gereği acil tıbbi müdahaleyi geciktirir. C) Soğuk su, parçanın şişmesine ve doku hasarına neden olur; bu yöntem tıbben sakıncalıdır. D) Parça doğrudan buzla temas ettirilmemelidir; bu donmaya ve doku ölümüne yol açar. E) Parçayı polise teslim etmek, acil tıbbi nakil önceliğini ihlal eder ve hayati risk oluşturur.

Bilinmesi gereken kural: Kopan uzuvlar, hasta ile birlikte en geç 6 saat içinde sağlık kuruluşuna sevk edilmelidir.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği gereği, görevliler ilk yardım kurallarına uymalıdır. Yanma devam ediyorsa, yangını söndürmek için kişi battaniye ile sarılıp yuvarlanarak durdurulmalıdır; bu, 112 Acil Servis protokolüne uygun hayati bir müdahaledir.

Diğer şıklar neden yanlıştır: A) Su toplamış kabarcıklar patlatılmamalı, enfeksiyon riski yaratır. B) Yanık üzerine merhem sürülmemeli, ısıyı hapsedip deriyi daha çok yakar. C) Parmaklar gibi uzuvlar birlikte bandajlanmamalı, kan dolaşımı engellenir. E) Deriler asla kaldırılmamalı, enfeksiyon ve kanama riski oluşur.

Bilinmesi gereken kural: Yanma devam ediyorsa kişi battaniye ile sarılıp yuvarlanarak yangın söndürülmeli, kabarcıklar patlatılmamalı ve merhem sürülmemelidir.

Doğru cevap B şıkkıdır. Atardamar kanamaları, kan basıncının yüksek olması nedeniyle daha fazla kan kaybına yol açar; bu nedenle "daha az kan kaybedilir" ifadesi yanlıştır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler, özel güvenlik görevlisinin ilk yardım yükümlülüğünü belirtirken, hayati tehlike oluşturan durumlarda (atardamar kanaması gibi) hızlı müdahale ve doğru tanıyı şart koşar.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, C ve D şıkları atardamar kanamasının karakteristik özelliklerini (fışkırma, kalp atımıyla uyum, zor durdurulma) doğru tanımladığı için doğrudur; E şıkkı ise atardamar kanamasının açık renkli değil, parlak kırmızı renkte olması gerektiği için yanlıştır.

Bilinmesi gereken kural: Atardamar kanamaları kesik kesik fışkırır, parlak kırmızı renktedir ve hayati tehlike oluşturduğu için çok hızlı durdurulmalıdır.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlilerinin ilk yardım görevi; olay yerini korumak, ilk yardım uygulamak ve tıbbi yardım istemek (112'yi aramak) şeklinde tanımlanmıştır. "Bildirme" aşaması, acil durumun yetkili mercilere (112, polis, itfaiye) iletilmesini kapsar.

Diğer şıkların neden yanlış olduğu: A) Uyarı işareti koymak "Güvenliği Sağlama" aşamasına girer. B) Ağızdan yiyecek vermemek "Uygulama" aşamasıdır. C) Yerinde kalmak "Güvenliği Sağlama" ve "Uygulama" süreçlerini içerir. D) Endişeyi gidermek "Psikolojik Destek" aşamasıdır.

Bilinmesi gereken kural: İlk yardımın "Bildirme" aşaması, olayın 112 acil servis ve ilgili kolluk kuvvetlerine derhal haber verilmesini ifade eder.

Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilk yardım yönetmeliklerine göre, bir yarada deri/mukoza bozulması, ağrı, kanama ve kenarların ayrılması ortak ve temel belirtilerdir. Ancak yaranın içinde yabancı cisim bulunması zorunlu bir durum değildir; sadece dışarıdan bir cisim girdiğinde görülür. Bu nedenle "içinde yabancı cisim olması" tüm yaraların ortak özelliği olamaz.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Deri bütünlüğünün bozulması, yaranın en temel ve zorunlu tanımıdır. B) Ağrı, sinir uçlarının uyarılmasıyla yaraların neredeyse tamamında görülen ortak bir belirtiye işaret eder. C) Kanama, damarların zarar görmesi durumunda ortaya çıkan ve acil müdahale gerektiren ortak bir durumdur. E) Yara kenarlarının ayrılması, deri bütünlüğünün bozulmasının doğal ve ortak bir sonucudur.

Bilinmesi gereken kural: Yaranın ortak özellikleri; deri bütünlüğünün bozulması, ağrı, kanama ve kenarların ayrılmasıdır; yabancı cisim varlığı ise sadece özel durumlarda görülür.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, Özel Güvenlik Görevlilerinin ilk yardım görevi, tıbbi müdahale veya ilaç vermek değil; olay yerinde bulunan eldeki imkanlarla (temel yaşam desteği, sargı bezi vb.) yaralının durumunu kötüleşmeden korumaktır. Bu nedenle doğru cevap C şıkkıdır.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Özel güvenlik görevlisi tıbbi personel olmadığı için ilaç veremez. B) İlk yardım, ambulans gelmeden önce olay yerinde yapılan müdahaledir. D) Hastane müdahalesi, olay yerindeki ilk yardımın ötesindeki profesyonel tedavidir. E) Aşılama, koruyucu hekimlik kapsamında rutin bir işlemdir ve acil durum müdahalesi değildir.

Bilinmesi gereken kural: İlk yardım, tıbbi tedavi değil, olay yerindeki mevcut araç ve gereçlerle yaralının hayati tehlikesini azaltmak için yapılan acil ve basit önlemdir.

Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, Özel Güvenlik Görevlileri (ÖGG) yalnızca ilkyardım yapabilir; tıbbi müdahale ve ilaç kullanma yetkisi yoktur. Acil tedavi, hastane veya acil servis gibi tıbbi ünitelerde, doktor ve sağlık personeli tarafından yapılan ve ilaç gerektiren müdahalelerdir. ÖGG'nin görevi, olay yerinde ilkyardım yaparak durumu stabilize etmek ve profesyonel tıbbi desteğin gelmesini sağlamaktır.

Diğer şıkların yanlışlığı: B) Yardım çağırmak acil tedavi değil, acil durum prosedürüdür. C) Olay yerinde yapılan müdahale genellikle ilkyardımdır, acil tedavi değildir. D) İlkyardımcının ilaçsız müdahalesi acil tedavi değil, ilkyardım tanımıdır. E) Herkesin uygulayabileceği müdahale ilkyardım olup, acil tedavi uzmanlık gerektirir.

Bilinmesi gereken kural: Özel Güvenlik Görevlileri, tıbbi müdahale ve ilaç kullanma yetkisine sahip olmadığı için acil tedaviyi sadece sağlık personeline bırakmalı, kendileri sadece ilkyardım yapmalıdır.