93. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Silah Bilgisi — 2. bölüm

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, yiv ve setin temel görevi mermiyi hedefe doğru stabil ve isabetli bir şekilde göndermektir. E şıkkında belirtilen "iğnenin kapsüle darbe yapması" olayı, silahın ateşleme mekanizmasıdır; bu işlem tetik ve kılıf sistemiyle gerçekleşir, yiv ve setin bir görevi değildir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, yiv ve setin mermiyi döndürerek menzili artırdığı için doğrudur. B şıkkı, mermiyi döndürerek uçuş dengesini sağladığı için doğrudur. C şıkkı, mermiyi döndürerek delme gücünü artırdığı için doğrudur. D şıkkı, mermiyi uç kısmıyla hedefe çarpmasını sağladığı için doğrudur.

Bilinmesi gereken kural: Yiv ve set, mermiyi döndürerek isabet ve menzili artırır; ateşleme ise kılıf ve iğne mekanizmasıyla gerçekleşir.

6136 sayılı Kanun'un 10. maddesi, ateşli silahların taşınmasını yasakladığı yerler arasında "akıl hastaneleri"ni açıkça belirtir. Özel Güvenlik Görevlisi de bu yasaklı alanlarda, görevlilerin özel izin almadığı sürece silah taşıyamaz. Bu hüküm, akıl hastalarının ve çalışanların güvenliğini sağlamak için konulmuştur.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: Parklar, karayolları, alışveriş merkezleri ve pazar yerleri kanunda doğrudan yasaklı yerler arasında sayılmamıştır.

Bilinmesi gereken kural: Akıl hastaneleri, 6136 sayılı Kanun'un 10. maddesi gereği ateşli silah taşınması kesinlikle yasak olan istisnai alanlardır.

Doğru cevap D) Kapsül'dür. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, ateşleme mekanizması fişeğin arkasındaki kapsüle darbe yaparak barutu ateşlemeyi başlatır. Kapsül içindeki patlayıcı madde, iğnenin darbesiyle patlayarak ateşleme zincirini başlatır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: Barut (A) kapsülün içindeki yakıt maddesidir, doğrudan iğneyle vurulmaz; çekirdek (B) mermi gövdesidir ve ateşleme mekanizmasıyla ilgisi yoktur; kovan (C) mermiyi taşıyan kabuktur; gerdel (E) ise fişeğin dış kabuğudur.

Bilinmesi gereken kural: Ateşleme iğnesi, fişeğin arkasındaki kapsüle vurarak patlayıcıyı ateşler ve mermiyi kovan dışına fırlatır.

5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler, ateşsiz silahların güvenliğini ve fişek mekanizmasının çalışmasını düzenler. Soruda sorulan "kapsülün ateşlememe sebeplerinden biri değildir" ifadesi, teknik bir hatayı değil, mekanizmanın bir parçasını işaret eder. Doğru cevap C şıkkıdır ("Tırnak kırık olabilir") çünkü ateşleme mekanizmasında "tırnak" diye bir parça bulunmaz; bu terim silah mühimmatında veya mekanizmasında geçerli bir arıza nedeni değildir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B ve D şıkları (iğne yayı, iğne ve iğne ucu kırılması) fişek kapağının delinmesini engelleyerek ateşlemeyi engeller; E şıkkı ise hatalı fişek üretimi doğrudan ateşlememe sebebidir.

Bilinmesi gereken kural: Silahın ateşlememesi genellikle iğne, yay veya fişek hatasından kaynaklanır; "tırnak" gibi mekanizma dışı terimler soru tuzağıdır.

Doğru cevap B) Nişan hattı'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler ile silah eğitim kılavuklarında, nişangahın üst kenar orta noktası, arpacığın üst tepesi ve hedefin vurulmak istenen noktasını birleştiren hayali doğruya "nişan hattı" denir. Bu hat, ateş etme anında silahın hedefe doğru hizalanmasını sağlayan temel referanstır.

Diğer şıklar neden yanlış? A) Göz hattı, gözün baktığı yönü ifade eder ancak nişan alma mekanizmasıyla eşleştirilmez. C) Gez hattı, mevzuatta veya teknik terimlerde geçerli bir tanım değildir. D) Hedef hattı, hedefin kendisine ait bir terimdir, nişan alma hattını tanımlamaz. E) Görüş hattı, sadece görme mesafesini belirtir, silahın hedef hizalamasını tanımlamaz.

Bilinmesi gereken kural: Silahla hedefe nişan alırken, nişangahın üst kenarı ile arpacığın üst tepesini hedefin vurulmak istenen noktasına hizalayarak oluşturulan doğruya "nişan hattı" denir.

Doğru cevap C'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler, silahların sökülürken zorlama ile hasar görmemesini ve güvenliğin sağlanmasını emreder. Silahın mekanizması, özel aletler olmadan sökülmelidir; çekiç ve tornavida gibi aletler kullanmak parçaları kırar, silahı bozar ve güvenlik riski oluşturur.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, ustalık gerektiren parçaların sökülmemesi gerektiğini belirterek doğru bir güvenlik kuralıdır. B şıkkı, şarjörün çıkarılmasını emrederek ateşleme riskini ortadan kaldırır. D şıkkı, sürgü kontrolü ve fişek yatağı kontrolü güvenliğin temelidir. E şıkkı ise namlunun güvenli yöne çevrilmesini zorunlu kılar.

Bilinmesi gereken kural: Silah sökülürken asla çekiç veya tornavida kullanılmaz; zorlama ile parça kırılması yasaktır ve silahı bozar.

Doğru cevap A) Harbi'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler ile silahların temizlik ve bakımı talimatlarında, namludaki yiv ve set aralarını temizlemek için kullanılan alet "harbi" olarak tanımlanmıştır. Bu alet, namlu içini kurutarak ve temizleyerek silahın güvenli çalışmasını sağlar.

Diğer şıklar neden yanlıştır: B) İğne, namlu temizliği için değil genellikle mekanik parça tamiri için kullanılır; C) Şiş, namlu temizliğinde kullanılan bir alet adı değildir; D) Tel fırça, namlu temizliğinde kullanılabilir ancak yiv ve set aralarını temizlemek için özel olarak tasarlanmış "harbi" yerine geçmez; E) Kontrol çubuğu, namlu içini kontrol etmek için kullanılır ancak temizlik işlemi için kullanılan harbi değildir.

Bilinmesi gereken kural: Silahın namlusundaki yiv ve set aralarını temizlemek için kullanılan özel alet harbidir ve bu işlem silahın güvenliğini sağlamak için zorunludur.

Doğru cevap B) Tetik'tir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, ateşleme tertibatı (mekanizması) insan eliyle tetiklenir; tetik, ateşleme iğnesini hareket ettiren ve dolayısıyla silahın ateş almasını sağlayan ilk insan müdahalesidir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Şarjör sadece mühimmatı tutar, ateşleme mekanizmasını başlatmaz. C) Tırnak, kurşunları şarjöre yerleştirir veya boşaltır, ateşleme görevi yoktur. D) Kapsül, tetiklenme sonucu patlayan bir mühimmat parçasıdır, tetiklenmeyi başlatmaz. E) Ateşleme iğnesi, tetik hareketiyle harekete geçen bir parçadır, ilk tetikleyici değildir.

Bilinmesi gereken kural: Silahın ateş alması için tetik, ateşleme mekanizmasını başlatan ilk ve en kritik insan müdahalesidir.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler ile silahların güvenli kullanım kuralları gereği, tabancalarda "fişek emniyeti" diye bir tertibat bulunmaz. Fişekler, kurşunların kendisidir ve emniyet mekanizması silahın kilitlenmesiyle sağlanır. Şarjör emniyeti (A), horoz emniyeti (B), emniyet mandalı (C) ve kabza emniyeti (D) ise tabancaların ateşlenmesini önleyen standart mekanik tertibatlarıdır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B ve D şıkları tabancalarda yaygın olarak kullanılan emniyet mekanizmalarıdır; C şıkkı ise emniyet mandalı olarak doğru bir terimdir.

Bilinmesi gereken kural: Tabancalarda ateşlemeyi engelleyen mekanik tertibatlar vardır, ancak "fişek emniyeti" diye bir mekanizma mevzuatta veya teknik olarak mevcut değildir.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler gereği, ateşlenen silahtan boş kovanın dışarı atılamaması (boş kovan sıkışması) genellikle tırnak yayı arızasından kaynaklanır. Tırnak yayı, boş kovanı namludan geriye doğru iterek dışarı atmakla yükümlüdür; bu yay arızalıysa kovan namluda kalır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: B şıkkı şarjörün oturmaması mermi atılamamasına, C şıkkı gerdel yayı esnemesi geri tepme kontrolüne, D şıkkı iğne yayı sorunu ateşleme mekanizmasına, E şıkkı horoz mandalı kırılması ise tetik mekanizmasına bağlıdır.

Bilinmesi gereken kural: Boş kovanın dışarı atılamaması, silahtaki tırnak yayının arızalı olmasından kaynaklanır.