93. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Silah Bilgisi — 3. bölüm

Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve silah güvenliği yönetmeliği gereği, "sıkma hatası" (patlama yapmama) durumunda namluyu kendine çevirmek kesinlikle yasaktır; bu, ölümcül kaza riskini doğurur.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Şarjörü çıkarmak, silahtaki diğer fişeklerin ateşlenmesini engeller ve doğru bir güvenlik önlemidir. B) Namluyu ölü noktaya çevirmek, olası bir patlamanın yaralayıcı etkisini minimize eder. C) Sürgüyü geri çekerek fişek yatağını boşaltmak, patlama yapmayan fişekten kurtulmanın standart prosedürüdür. E) Silahı 15 saniye hedeften çevirmemek, "sıcık namlu" riskini ve olası geç patlamayı beklemek için gerekli güvenlik süresidir.

Bilinmesi gereken kural: Silah ateş etmediğinde namluyu asla kendine veya başkalarına doğru çevirmemeli, önce güvenli bir yöne çevirip prosedüre göre hareket etmelisin.

Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Kanun ve atış talimatlarına göre, tetik aniden ve sertçe çekilirse nişangah bozulur, isabet oranı düşer ve kaza riski artar. Bu nedenle "aniden ve sertçe çekmek" kesinlikle yasaktır.

Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı, tetik boşluğunu alarak nişanı korumak için doğru bir tekniktir. C şıkkı, tetik parmağının doğru yerleşimi güvenlik ve kontrol için gereklidir. D şıkkı, kademeli ezme yöntemi isabeti artırır ve doğru uygulamadır. E şıkkı, tetik düşürme gecikmesi hedefe zarar verebileceği için gereksiz beklenmemelidir.

Bilinmesi gereken kural: Tetik, nişangahı bozmayacak şekilde yavaşça ve kademeli olarak ezilmeli, asla sertçe veya aniden çekilmemelidir.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Kanun ve silah mevzuatına göre, bir silahın çapı; namludaki karşılıklı iki set (düz alan) arasındaki mesafe olarak tanımlanır. Yivler namlu içinde dönerken, setler ise düz kısımlardır. Çap ölçümü, namlunun en dar noktası olan bu setler üzerinden alınır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A ve C şıkları, çapı yanlış tanımlayan "yiv" (dönük kısımlar) arasındaki mesafeyi esas alarak hataya düşürür; D şığı namlu uzunluğunu, E şığı ise fişek yatağını ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Silah çapı, yivlerin değil, namludaki düz setlerin karşılıklı mesafesiyle ölçülür.

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Kanun ve silah teknik bilgilerine göre, nişan tertibatı (nişangah) tabancanın hedefe doğrultulmasını sağlayan en önemli parçadır ve standart olarak gez (ön nişangah) ile aracık (arka nişangah) bileşenlerinden oluşur. Bu iki parça hizalandığında atış doğruluğu sağlanır.

Diğer şıklar neden yanlıştır: A) Fişek şarjörde değil, kovan içinde bulunur; B) Namludaki girintilere "çap" değil, "girinti" denir; C) Toplu tabancalarda kabza emniyeti zorunlu değildir; D) Tabancalar sadece kendine özgü çap ve kalibredeki fişekleri kullanır.

Bilinmesi gereken kural: Silahın doğru nişan alabilmesi için gez ve aracığın doğru hizalanması şarttır.

Doğru cevap A) Fişek yatağı'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Kanunu ve silahların yapısına ilişkin teknik kurallara göre, atışa hazır fişek yerleştirilen ve kovanın oturduğu boşluk "fişek yatağı" olarak tanımlanır. Bu bölge, mermiyi ateşleme mekanizmasıyla hizalayarak güvenli atışın sağlandığı kritik noktadır.

Diğer şıkların yanlışlığı: B) Hazne, fişek yatağına değil, fişeklerin depolandığı silindirik veya kutu şeklindeki bölümdür. C) Şarjör, fişekleri taşıyan ve besleyen değiştirilebilir bir parçadır. D) Hatve, namlunun iç yüzeyindeki sarmal çizgilerdir. E) Rayyür ise namlunun dış yüzeyindeki veya mekanizma üzerindeki bir terim olup fişek yatağı ile ilgisi yoktur.

Bilinmesi gereken kural: Fişek yatağı, ateşleme için hazırlanan mermiyi namluya doğru iten ve ateşleme mekanizmasıyla birleştiren, silahın gövdesindeki özel boşluktur.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler ile silah eğitim müfredatı gereği, fişek; ateşleme mekanizmasını sağlayan kapsül, patlayıcı madde olan barut, mermiyi taşıyan kovan ve hedefe ulaşan çekirdek olmak üzere dört temel unsurdan oluşur. Bu yapı, TCK ve CMK kapsamında silahların tehlikeli niteliğini belirleyen temel fiziksel bileşenlerdir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkındaki "alev kanalı" ve "metal gömlek" fişek yapısının standart tanımları değildir; C şıkkı "kurşun"u ayrı bir unsur sayarak tekrarlamıştır; D şıkkı kovan dip tablasını ana unsur olarak yanlış vurgular; E şıkkı ise "kapsül kabı" gibi teknik olmayan ifadeler kullanır.

Bilinmesi gereken kural: Fişek, ateşleme için kapsül ve barut, taşıma için kovan, hedef için çekirdek olmak üzere dört temel parçadan oluşur.

Doğru cevap C) Kapsül'dür. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili teknik yönetmelikler uyarınca, ateşleme mekanizmasının en kritik parçası kapsüldür. Fişek içindeki iğne, kapsüldeki patlayıcı maddeye çarparak kimyasal tepkimeyi başlatır ve bu tepkime barutu yakarak mermiyi fırlatır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Kovan sadece mermiyi ve barutu tutan kabıdır; B) Barut yanar ancak iğneyle doğrudan ateşlenmez; D) Çekirdek merminin hedefe ulaşan parçasıdır; E) Mermi ise kovan, barut ve kapsülden oluşan bütünün tamamıdır.

Bilinmesi gereken kural: Fişekteki iğne, sadece kapsüldeki hassas patlayıcıyı tetikleyerek ateşlemeyi başlatır.

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Kanun ve silah yönetmeliklerine göre tabancaların emniyet sistemleri; tetik, kabza, şarjör ve horoz emniyetleri gibi mekanik veya elektronik önlemlerdir. "Kovan emniyeti" diye bir teknik terim veya yasal düzenleme bulunmamaktadır; kovanlar ateşlenmiş mermi kabuklarıdır ve silahın güvenliğini sağlayan bir sistem değildir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve D şıkları, tabancaların standart ve yasal olarak kabul edilen emniyet mekanizmalarıdır.

Bilinmesi gereken kural: Tabancaların emniyet sistemleri ateşleme zincirini (tetik, horoz, şarjör, kabza) kesen mekanik önlemlerdir; kovan emniyeti diye bir kavram mevzuatta yoktur.

Doğru cevap E) Gez'dir. 5188 sayılı Kanun ve silah teknik terimleri gereği, namlu gerisindeki nişan tertibatı parçası, şekline göre (oyuk, yarım daire, dikdörtgen vb.) "Gez" olarak adlandırılır. Bu parça, nişan almayı sağlayan mekanik düzeneğin temel unsurudur.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Tetik, ateşleme mekanizmasını harekete geçiren parçadır. B) Namlu ucu, merminin dışarı çıktığı uç kısımdır. C) Horoz, çakmak veya kilit mekanizmasını tetikleyen parçadır. D) Nişan hattı, görsel bir çizgiyi ifade eder, fiziksel bir parça değildir.

Bilinmesi gereken kural: Silahın nişan tertibatında, namlu arkasında bulunan ve şekli çeşitlilik gösteren parça "Gez" olarak tanımlanır.

5188 sayılı Özel Güvenlik Kanunu ve ilgili yönetmelikler uyarınca, ateşleme mekanizması çalışmadığında en kesin kanıt, fişek kapsülünün patlamamasıdır. Doğru cevap A şıkkıdır; çünkü iğne arızalıysa kapsülün içindeki patlayıcıyı yakamaz ve bu durum, kapsülün üzerinde iğnenin vurduğu belirgin bir iz (çentik) oluşmamasıyla anlaşılır. Bu, ateşleme başarısızlığının en somut ve doğrudan delilidir.

Diğer şıklar neden yanlıştır? B şıkkı doldurma hatasıyla ilgilidir, C şıkkı tetik mekanizması arızasını, D şıkkı horozun düşmemesi gibi mekanik bir sorunu, E şıkkı ise emniyet mekanizması arızasını ifade eder; bunların hiçbiri doğrudan kapsülün patlamamasını veya iğne izinin olmamasını kanıtlamaz.

Bilinmesi gereken kural: Ateşleme başarısızlığında iğne izinin yokluğu, kapsülün patlamadığının en kesin kanıtıdır.