94. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 2. bölüm

Doğru cevap A şıkkıdır çünkü 1982 Anayasası'nın 13. maddesi, temel hak ve hürriyetlerin "anayasada sayılan sebeplere bağlı olarak ancak kanunla sınırlanabileceğini" açıkça belirtir. Bu maddeye göre haklar mutlak değil, kamu düzeni ve genel sağlık gibi gerekçelerle kanunla kısıtlanabilir. Dolayısıyla "hiçbir şekil ve şartta kısıtlanamaz" ifadesi anayasal düzenlemeye aykırıdır.

Diğer şıklar neden yanlıştır: B şıkkı, 13. madde uyarınca hakların kanunla sınırlanabileceğini doğru ifade eder. C şıkkı, hakların "özüne dokunulamayacağı" ilkesini doğru yansıtır. D şıkkı, yabancıların haklarının milletlerarası hukuka uygun şekilde sınırlanabileceğini doğru belirtir. E şıkkı, temel hakların herkes için geçerli olduğunu doğru ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Temel hak ve hürriyetler mutlak değildir; kamu düzeni ve genel sağlık gibi anayasada belirtilen sebeplerle kanunla sınırlanabilir.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'a göre, İl Özel Güvenlik Komisyonu Vali başkanlığında; Vali Yardımcısı, İl Emniyet Müdürü, İl Jandarma Komutanı ve Ticaret Odası temsilcilerinden oluşur. Kanun, komisyonun yapısında belediye başkanlığı temsilcisine yer vermediğini açıkça belirtmiştir. Bu nedenle belediye temsilcisi komisyon üyesi olamaz.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, C, D ve E şıkları, 5188 sayılı Kanun'da komisyon üyesi olarak açıkça belirtilen yetkili makamlardır.

Bilinmesi gereken kural: İl Özel Güvenlik Komisyonu, Vali başkanlığında Vali Yardımcısı, Emniyet, Jandarma ve Ticaret Odası temsilcilerinden oluşur; belediye temsilcisi bu kurulda yer almaz.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun gereği, özel güvenlik görevlileri sadece güvenlik hizmetleri ile görevlendirilir; mesai saatlerinde başka işlerde çalıştırılması yasaktır. Bu kuralı ihlal eden kuruluş yetkilisine, ilgili yönetmelik hükümlerine göre idari para cezası uygulanır.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Kanun, bu ihlalde açıkça yaptırım öngörmüştür. B) Sadece uyarı yapmak, kanunun öngördüğü yaptırımın yerini tutmaz. C) Para cezası görevliye değil, kuralı ihlal eden kuruluş yetkilisine kesilir. D) İzin belgesi iptali, bu tür ihlallerde doğrudan öngörülen ilk yaptırım değildir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, mesai saatlerinde sadece güvenlik hizmeti vermekle yükümlüdür ve başka işlerde çalıştırılmaları yasaktır.

Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun gereği, koruma ve güvenlik hizmetinde kullanılacak silah ve teçhizatın temini, hizmeti talep eden kişi veya kuruluşun sorumluluğundadır. Bu madde, özel güvenlik görevlisinin kendi silahını veya teçhizatını getirmesini yasaklar ve mali yükümlülüğü doğrudan hizmetin talep edildiği tarafa yükler.

Diğer şıkların yanlışlığı: Özel güvenlik şirketi sadece personel ve eğitimden sorumludur, silahı temin etmez; görevli kendi silahını getiremez; komisyon sadece denetim yapar; İçişleri Bakanlığı ise yetki ve denetimden sorumludur, malzeme temini yapmaz.

Bilinmesi gereken kural: Silah ve teçhizat temin yükümlülüğü, 5188 sayılı Kanun uyarınca hizmeti talep eden kişi veya kuruluşa aittir.

Doğru cevap B) Suç uydurma'dır. 5188 sayılı Kanun ve Türk Ceza Kanunu (TCK) m. 268 uyarınca, özel güvenlik görevlisi asılsız bir suçlamayla birini yakalayıp kolluğa bildirdiğinde, işlenen eylem "Suç uydurma" suçunu oluşturur. Bu suç, gerçek dışı bir olayı varmış gibi göstererek veya mevcut bir olayı çarpıtarak, bir kişiye karşı suç işlendiği iddiasında bulunmak suretiyle işlenir. Cemil'in Ebru'yu asılsız hırsızlıkla suçlaması ve bunu resmi makamlara bildirmesi, TCK'da tanımlanan bu suçun tüm unsurlarını taşır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı delilleri yok etmeyle ilgilidir, burada delil yok edilmemiştir; C şıkkı genel güvenliği doğrudan tehlikeye atan eylemleri kapsar; D şıkkı güvene dayanarak mal veya hak ele geçirmeyi ifade eder; E şıkkı ise tehdit veya korkutma yoluyla bir şey elde etmeyi gerektirir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, asılsız bir suçlamayla birini yakalayıp kolluğa bildirdiğinde TCK m. 268 gereği "Suç uydurma" suçunu işlemiş olur.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlisi şiddet içeren bir olayda veya suç teşkil eden bir durumda, derhal Polis'i (Emniyet) bilgilendirmekle yükümlüdür. Kanun, özel güvenlik görevlisinin yetkisini sadece suçun önlenmesi ve şüphelinin etkisiz hale getirilmesiyle sınırlar; adli soruşturma ve tutuklama yetkisi sadece kolluk kuvvetlerine aittir. Mahmut, şüpheliyi etkisiz hale getirdikten sonra derhal 112'yi arayarak durumu bildirmeli ve olayı polise devretmelidir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı şirket yöneticisine bildirmek zorunlu olsa da ilk ve acil bildirim yetkisi polise aittir; C şıkkı hakim sadece savcılık veya mahkeme kararıyla devreye girer; D şıkkı vali doğrudan olaya müdahil olmaz; E şıkkı mağaza yönetimi sadece olayı haber alabilir ancak adli işlem yetkisi yoktur.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi şiddet içeren bir olayda şüpheliyi etkisiz hale getirdikten sonra derhal ve öncelikle Polise başvurmak zorundadır.

6136 sayılı Kanun'un Ek Madde 1 hükmüne göre, ruhsatlı silahla girilemeyecek yerler arasında mahkeme salonları, akıl hastaneleri ve psikiyatri bölümleri ile ceza ve tutukevleri yer alır. Bu nedenle doğru cevap C şıkkıdır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A şıkkı, kanunla yasaklanmamış olan ve ruhsatlı silah taşıma izni olanların girebileceği kamu yerlerindendir. B ve D şıklarında, kanunla yasaklanmamış olan toplu taşıma araçlarında ruhsatlı silah taşınması mümkündür. E şıkkı ise, kanunla yasaklanmamış olan ve ruhsatlı silah taşıma izni olanların girebileceği kapalı otopark ve pazar alanlarını ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Kanun, mahkeme salonları, akıl hastaneleri ve cezaevleri gibi özel güvenlik ve huzur gerektiren yerleri, ruhsatlı silahla girilmesi kesin olarak yasaklanan alanlar olarak tanımlamıştır.

Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun, silahlı özel güvenlik görevlilerinin sadece para nakilleri, kuyumcu ve mücevheratçılar, bankalar ve benzeri kurumlarda görevlendirilebileceğini açıkça belirtmiştir. Bu nedenle para nakli esnasında silah taşıma ve kullanma izni yasal olarak tanınmıştır.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A şıkkı eğitim kurumlarında silahlı görev yapılamaz; B şıkkı sağlık tesislerinde sadece sivil güvenlik görevlisi bulunabilir; C şıkkı talih oyunları işletmelerinde silah taşıma yasaktır; E şıkkı ise içkili yerlerde silahlı görevlendirme kesinlikle yasaktır.

Bilinmesi gereken kural: Silahlı özel güvenlik görevlileri, 5188 sayılı Kanun'da belirtilen istisnai haller dışında hiçbir yerde silah taşıyamaz ve kullanamaz.

5188 sayılı Kanun Madde 3'e göre, özel güvenlik hizmetini yerine getirmek amacıyla istihdam edilen kişiye Özel Güvenlik Görevlisi denir. Bu tanımlama, özel güvenlik görevlilerinin özel kolluk olarak görev yapma yetkisini ve statüsünü net bir şekilde belirler.

Diğer şıklar neden yanlıştır? Polis, Jandarma ve Sahil Güvenlik, 5188 sayılı Kanun kapsamında değil, ilgili kanunlarla kurulan kamu kolluk kuvvetleridir. Özel kolluk görevlisi ise genel bir terim olup, özel güvenlik görevlisi bu grubun kanunen tanımlanmış alt kategorisidir.

Bilinmesi gereken kural: 5188 sayılı Kanun, özel güvenlik görevlilerini özel kolluk olarak tanımlar ve onlara sadece kanunla belirtilen sınırlı yetkiler tanır.

Doğru cevap D şıkkıdır çünkü 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin görev alanı sadece İl Özel Güvenlik Komisyonu tarafından belirlenir. İşletme sahipleri veya sorumluları, görev alanını tek taraflı olarak doğrudan genişletme yetkisine sahip değildir; bu yetki tamamen komisyonun inisiyatifindedir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı doğrudur, yetkiler sadece görev süresi ve alanı içinde geçerlidir. B şıkkı doğrudur, komisyon zorunlu hallerde alanı genişletebilir. C şıkkı doğrudur, nakil güzergahı görev alanıdır. E şıkkı doğrudur, kişi korumasında alan ülke geneli kabul edilir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlilerinin görev alanı ve yetkileri, sadece İl Özel Güvenlik Komisyonu tarafından belirlenir; işletme sahipleri bu alanı tek taraflı olarak değiştiremez veya genişletemez.