94. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 5. bölüm

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, bir alana izinsiz veya yasaklı eşya girişini engellemek amacıyla X-Ray cihazları, el tipi ve kapı tipi metal dedektörler ile kapalı devre kamera sistemleri (gözlem ve tespit) güvenlik kontrolü için kullanılır. Ancak Yangın algılama ve söndürme sistemi, yangın riskini tespit edip müdahale etmek için tasarlanmış bir can ve mal güvenliği sistemidir; yasaklı eşya girişini engelleme fonksiyonu bulunmamaktadır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, D ve E şıkları, yasaklı eşya tespitini veya giriş kontrolünü sağlayan doğrudan güvenlik teknolojileridir.

Bilinmesi gereken kural: Yangın söndürme sistemleri yangınla mücadele ederken, metal dedektörler ve X-Ray cihazları yasaklı eşya girişini engellemek için kullanılır.

Doğru cevap C) 50 cm'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri ve Güvenlik Görevlileri Kanunu ile ilgili yönetmelikler, X-Ray cihazlarında bagajların birbirine değmemesi ve görüntü kalitesinin bozulmaması için aralarında 50 cm mesafe bırakılmasını zorunlu kılar. Bu mesafe, bagajların konveyör üzerinde düzgün ilerlemesini ve tarama işleminin hatasız yapılmasını sağlar.

Diğer şıklar neden yanlış? A) 70 cm mesafe, standart prosedürde gereğinden fazla olup iş akışını yavaşlatır. B) "Ready konumunda" bir mesafe birimi değil, cihazın çalışma durumunu ifade eder. D) 1 mt ve E) 1.50 mt mesafeler, bagajların birbirinden çok uzaklaşmasına neden olarak görüntü bütünlüğünü bozar ve standart dışıdır.

Bilinmesi gereken kural: X-Ray cihazlarında bagajlar arası mesafe, görüntü kalitesi ve güvenlik prosedürü gereği kesinlikle 50 cm olmalıdır.

Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, güvenlik kameralarının "zoom" özelliği, görüntüyü dijital veya optik olarak yakınlaştırıp büyütme işlemidir. Bu sayede uzaktaki detaylar net bir şekilde izlenebilir.

Diğer şıklar neden yanlıştır? B şıkkı netlik ayarı (fokus) işlemidir, zoom değildir. C şıkkı görüntü açısını değiştiren "pan-tilt" hareketidir. D şıkkı görüntüye renk eklemek teknik olarak mümkün olmayan bir ifade olup, kameralar zaten renkli görüntü üretir. E şıkkı görüntüyü döndürmek işlemidir ve zoom ile ilgisi yoktur.

Bilinmesi gereken kural: Zoom, görüntüyü yakınlaştırarak detayları büyütmek için kullanılan temel bir güvenlik kamerası fonksiyonudur.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, kapalı devre televizyon (CCTV) sistemleri görüntüleme ve kaydetme amaçlı donanımlardan oluşur. Turnike, fiziksel erişim kontrolü sağlayan bir bariyer sistemidir; görüntü işleme elemanı olmadığı için CCTV bileşeni değildir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A) Monitör, görüntüyü izlemek için temel bir CCTV ekranıdır. B) Kamera, görüntüyü yakalayan ana sensördür. C) Switcher, birden fazla kameradan gelen sinyali yöneten bir anahtarlama cihazıdır. E) Video motion, hareket algılama yazılımı veya donanımıdır.

Bilinmesi gereken kural: CCTV sistemleri görüntü toplama ve izlemeyi amaçlarken, turnike fiziksel geçişi kontrol eden ayrı bir güvenlik ekipmanıdır.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili ilk yardım yönetmelikleri gereği, açık kırık durumunda kemik parçalarının içeriye sokulması kesinlikle yasaktır; bu işlem sinir ve damar hasarına yol açarak durumu kritikleştirir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, kırıkta hareket kısıtlılığı olması doğru bir bulgudur. B şıkkı, kırık bölgesinde şiddetli ağrı oluşması tıbbi olarak doğrudur. C şıkkı, kırık bölgesinin sabit tutulması (atelleme) hayati bir ilkyardım kuralıdır. D şıkkı, açık kırıklarda kanama ve enfeksiyon riskinin yüksek olması doğru bir bilgidir.

Bilinmesi gereken kural: Açık kırık durumunda kemik parçalarını asla yerine sokmayın, sadece yaranın üzerine temiz bir bez sarıp acil tıbbi yardım isteyin.

Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri ve Kanunu ile ilgili yönetmelikler, özel güvenlik görevlilerinin temel yaşam desteği (TYD) sırasında solunum yolunu açmak için "baş geri itilir, çene yukarı kaldırılır" manevrasını yapmalarını ve ardından ağızdan ağıza veya solunum cihazı ile kuvvetli nefes vererek akciğerlere hava göndermelerini öngörür. Bu işlem, hava yolunun tıkanıklığını giderip akciğerlere hava girmesini sağlar.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Kalbe bası uygulanması, dolaşımı sağlamak içindir, hava girişini doğrudan açmaz. B) Hasta yüzüstü yatırılırsa solunum yolu tıkanır ve hava alamaz. C) Hasta oturtulduğunda solunum yolu kasları gevşeyip tıkanabilir ve TYD pozisyonu bozulur. E) Karına baskı uygulanması, yabancı cisim çıkarma (Heimlich) manevrasındadır, TYD'de ilk adım değildir.

Bilinmesi gereken kural: Temel yaşam desteğinde solunum yolu açılmadan ve hava vermeden kalp masajı yapılamaz; öncelik hava yolunu açıp nefes vermektir.

Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği gereği, görevliler ilk yardım kurallarına uymalıdır. Burkulma şüphesi olan bölgeyi her yöne hareket ettirmek, eğer bir kırık varsa hasarı derinleştirir ve sinirlere zarar verir; bu nedenle kesinlikle yasaktır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı doğru bir uygulamadır, bölge kalp seviyesinden yukarıda tutulur. C şıkkı doğrudur, çıkan eklem ilk yardımcı tarafından sabit tutulur. D şıkkı doğrudur, elastik bandaj şişmeyi önler. E şıkkı doğrudur, soğuk uygulama şişmeyi azaltır.

Bilinmesi gereken kural: Burkulma veya şüphesi olan durumlarda bölge asla hareket ettirilmemeli, sadece sabitlenmeli ve soğuk uygulanmalıdır.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlileri ilk yardım konusunda yetkili değildir; ancak yaraya ilaç sürmek enfeksiyon riskini artırır ve müdahaleyi zorlaştırır. Bu nedenle yara bölgesine hiçbir madde sürülmemeli, sadece temiz bir bezle kapatılmalıdır.

Diğer şıkların neden yanlış olduğu: A) Kanama durdurulabilir ve durdurulmalıdır. B) Yara açık bırakılmaz, enfeksiyon riskine karşı kapatılmalıdır. C) Yabancı cisim kurcalanmaz, çıkarılmaya çalışılmaz. D) Dışarı çıkan kemik ve doku parçaları geri sokulmaz.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri ilk yardım yaparken yara üzerine asla ilaç sürmemeli ve yabancı cisim çıkarmaya çalışmamalıdır.

Doğru cevap B) Akciğer'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmeliklerde belirtilen temel tıbbi bilgiye göre, akciğerler göğüs boşluğunda yer alır; karın boşluğunda ise mide, karaciğer, dalak ve bağırsaklar bulunur. Özel güvenlik görevlilerinin ilk yardım ve vücut anatomisi konusundaki bu temel ayrımı bilmesi, yaralının durumunu doğru değerlendirmesi için hayati önem taşır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: Mide, karaciğer, dalak ve ince bağırsak, karın boşluğunun doğal anatomik sınırları içinde yer alan organlardır.

Bilinmesi gereken kural: Akciğerler göğüs boşluğunda, diğer iç organlar ise karın boşluğunda yer alır.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, Özel Güvenlik Görevlisi (ÖGG) ilk yardım konusunda yetkili değildir; ancak bayılan kişiyi hayati tehlikeden korumak için temel müdahaleyi yapmalı ve derhal 112'yi aramalıdır. Bayılan kişinin kan basıncı düşerse beyne giden kan akışı azalır; bu durumda kişi sırt üstü yatırılıp ayakları 30 cm yukarı kaldırılarak kanın beyne akışı sağlanır. Bu uygulama, TCK ve CMK kapsamında görevin gereği olan "can güvenliği" ilkesine uygun en doğru ilk yardım yöntemidir.

Diğer şıklar neden yanlıştır: A, D ve E şıkları bayılan kişinin kan dolaşımını daha da bozarak ölüm riskini artırır; B şıkkı ise bilinç kaybı olan kişiye su içirmeyi boğulma tehlikesi oluşturduğu için yasaktır.

Bilinmesi gereken kural: Bayılan kişiye su içirmeyin veya hareket ettirmeyin; sırt üstü yatırıp ayaklarını yükseltin ve derhal tıbbi yardım isteyin.