Soru 1 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Otobanda seyir halindeyken karşı şeritte bir aracın yolun dışına savrulduğu görüldüğünde ilk yardımın temel uygulamaları açısından aşağıdakilerden hangisinin yapılması yanlış olur?
- A)Öncelikle kendi aracınızı tehlike oluşturmayacak bir alana çekmek ve aracınızın görünür olmasını sağlamak
- B)Mümkün olan en hızlı şekilde 112’yi arayarak/aratarak yardım istemek
- C)Olay yerinin güvenliğini sağlamak için kaza yapan aracı sabitlemek
- D)Olay yerindeki yaralı sayısını belirlemek
- E)İkinci bir risk olmasa bile yaralıyı hızlıca aracın dışına çıkarmak
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili ilk yardım yönetmelikleri gereği, yaralıyı sadece acil tıbbi müdahale gerektiren bir durum (yangın, patlama riski vb.) yoksa, bilinçli ve kontrollü bir şekilde araçtan çıkarmak gerekir. Hızlıca çıkarmak, omurga yaralanması gibi durumlarda kalıcı felce yol açabilir.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, güvenli bir alan oluşturmayı ve uyarı işaretlerini kullanmayı emreder; B şıkkı, 112'yi aramak hayati önem taşır; C şıkkı, kaza yapan aracı sabitlemek ikinci bir kazayı önler; D şıkkı ise yaralı sayısını belirlemek tıbbi ekiplerin doğru müdahale etmesini sağlar.
Bilinmesi gereken kural: İkincil bir tehlike yoksa, yaralıyı araçtan çıkarmak için mutlaka tıbbi ekip gelene kadar beklenmeli ve omurga yaralanması riskine karşı hareket ettirilmemelidir.
Soru 2 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Şok anında ilk yardım uygulamalarında hangisinin yapılması doğru olmaz?
- A)Hasta/yaralı sırt üstü düz yatırılır
- B)Yiyecek ve içecek bir şeyler verilebilir
- C)Hasta yaralının bacakları 30 cm kadar yukarı kaldırılarak bacaklarının altına destek konulur
- D)Isı kaybına karşı hastanın üstü örtülür
- E)Yardım gelene kadar hasta/yaralının yanında kalınır
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği gereği, özel güvenlik görevlisi ilk yardım yaparken tıbbi müdahale sınırlarını aşmamalıdır. Şok durumunda hasta bilinçsiz olabilir veya kusma riski taşıyabilir; bu yüzden ağızdan yiyecek ve içecek vermek aspirasyon (akciğerlere kaçma) riski yaratır ve hayati tehlike oluşturur. TCK ve CMK hükümleri gereği, görevlinin bu hatası nedeniyle oluşacak zararlar sorumluluğunu doğurabilir.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı şok pozisyonu için temel durumdur; C şıkkı kan dolaşımını artırmak için doğru bir uygulamadır; D şıkkı vücut ısısını korumak için gereklidir; E şıkkı ise hasta yanında kalma yükümlülüğüdür.
Bilinmesi gereken kural: Şoktaki hastaya kesinlikle ağızdan yiyecek veya içecek verilmemelidir.
Soru 3 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Olay yerinde hastanın durumunun daha da kötüleşmesini engellemek amacıyla ilaçsız olarak yapılan müdahaleye ne ad verilir?
- A)İlk yardım
- B)Acil tedavi
- C)Tıbbi yardım
- D)İlk tedavi
- E)Cerrahi girişim
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A) İlk yardım'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlilerinin görev tanımı; olay yerinde tıbbi müdahale yapmadan, sadece hastanın durumunun kötüleşmesini önlemek amacıyla ilaçsız olarak yapılan müdahaleyi kapsar. Bu müdahale, 5188 sayılı Kanun'da belirtilen "ilk yardım" yükümlülüğüdür.
Diğer şıklar neden yanlıştır?
- Acil tedavi: Hastanede veya sağlık personeli tarafından yapılan tıbbi müdahaleyi ifade eder.
- Tıbbi yardım: Genellikle sağlık personelinin müdahalesini veya ambulans çağrısını kapsar.
- İlk tedavi: Yasal bir terim olmayıp, tıbbi müdahaleyi çağrıştırır.
- Cerrahi girişim: Kesici alet kullanımı gerektiren ve sadece uzmanlar tarafından yapılan işlemdir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, 5188 sayılı Kanun uyarınca sadece ilaçsız ilk yardım yapabilir; tıbbi müdahale ve tedavi yetkisi yoktur.
Soru 4 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Yanıcı madde, ısı ve oksijenin bir araya gelmesiyle meydana gelen kimyasal reaksiyonun kontrol dışına çıkmasına ne ad verilir?
- A)Yanma
- B)Yangın
- C)Ateş
- D)Yanıcı Madde
- E)Alev
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B) Yangın'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler çerçevesinde, yanıcı madde, ısı ve oksijenin birleşmesiyle oluşan kimyasal reaksiyonun kontrol dışına çıkıp yayılması durumu "yangın" olarak tanımlanır. Yangın, sadece yanma olayının kendisi değil, bu olayın kontrol edilememesi ve tehlike oluşturmasıdır.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A) Yanma, kontrol altında olan kimyasal reaksiyonun genel adıdır; C) Ateş, yanma sonucu oluşan görünür ışıktır; D) Yanıcı Madde, reaksiyonun gerçekleşmesi için gereken malzemedir; E) Alev ise yanma sırasında ortaya çıkan ısı ve ışık kaynağıdır.
Bilinmesi gereken kural: Yangın, yanma olayının kontrol dışına çıkıp yayılmasıdır; özel güvenlik görevlileri yangın söndürme ve tahliye prosedürlerini bilmelidir.
Soru 5 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Yanma unsurlarından olan ısının ortama yayılması aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri ile olur? I. Kondüksiyon (iletim) II. Konveksiyon (taşınım) III. Radyasyon (ışınım)
- A)Yalnız I
- B)Yalnız III
- C)II, III
- D)I, II, III
- E)I, II
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve yangınla mücadele yönetmeliklerine göre, yangın oluşumunda ısı enerjisinin ortama yayılması üç temel yöntemle gerçekleşir: Kondüksiyon (katı maddeler içinde ısı iletimi), Konveksiyon (sıvı ve gazlarda ısı taşınımı) ve Radyasyon (elektromanyetik dalgalarla ısı yayılımı). Özel güvenlik görevlilerinin yangın tehlikelerini önleme ve müdahale etme yetkileri kapsamında bu üç mekanizmanın tamamını tanıması zorunludur.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı ısı taşınımını ve ışınımı görmezden gelir; B şıkkı iletim ve taşınımı eksik bırakır; C şıkkı iletim mekanizmasını atlar; E şıkkı ise radyasyonun varlığını reddeder.
Bilinmesi gereken kural: Yangın söndürme ve önlemede ısıyı iletim, taşınım ve ışınım yollarıyla yayıldığını bilmek, doğru müdahale stratejisi için temel şarttır.
Soru 6 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Yer kabuğu içindeki kırılmalar nedeniyle ani olarak ortaya çıkan titreşimlerin dalgalar halinde yayılarak geçtikleri ortamları ve yer yüzeyini sarsma olayına ne denir?
- A)Tsunami
- B)Sel
- C)Deprem
- D)Erozyon
- E)Toprak kayması
Çözümü göster — doğru cevap C
Bu soru, Özel Güvenlik Görevlisi (ÖGG) sınavında "Özel Güvenlik Meslek Bilgisi" bölümüne ait temel bir coğrafya ve afet bilgisi sorusudur. Doğru cevap C) Deprem'dir.
Neden Doğru? 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklerde, özel güvenlik görevlilerinin afet anında görev alması ve halkı yönlendirmesi öngörülmüştür. Soruda tanımlanan "yer kabuğu içindeki kırılmalar nedeniyle ani titreşimlerin dalgalar halinde yayılması" tanımı, TCK ve ilgili afet yönetmeliklerinde de geçerli olan Deprem tanımıyla birebir örtüşmektedir. Özel güvenlik görevlisi, deprem anında sakinliği koruyarak tahliye süreçlerini yönetmekle yükümlüdür.
Diğer Şıklar Neden Yanlış?
- A) Tsunami: Deprem sonucu deniz tabanında oluşan ve kıyıları sularla kaplayan bir dalgadır, yer sarsıntısı tanımı değildir.
- B) Sel: Yağış veya taşkın sonucu oluşan su baskınıdır, yer kabuğu kırılmasıyla ilgili değildir.
- D) Erozyon: Toprağın su ve rüzgarla aşınmasıdır, ani bir sarsıntı olayı değildir.
- E) Toprak kayması: Yamaçlardaki toprağın kaymasıdır, yer sarsıntısının bir sonucu olabilir ancak tanımı farklıdır.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, deprem gibi doğal afetlerde halkı korumak ve tahliye süreçlerini yönetmek için öncelikle bu olayın tanımını ve özelliklerini bilmelidir.
Soru 7 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Doğalgazın kullanıldığı kapalı ortamlarda gaz kaçağı algılama dedektörü kurulması gerektiğinde, dedektörün kurulacağı bölge seçeneklerden hangisinde doğru verilmiştir?
- A)Tavan
- B)Tavana yakın herhangi bir bölgeye
- C)Taban
- D)Tabana yakın duvara
- E)Duvara uygun olan bir yere
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler, yangın ve gaz güvenlik önlemlerinin alınmasını zorunlu kılar. Doğalgaz, havadan hafif olduğu için sızdığında yükselerek tavana doğru hareket eder. Bu nedenle, TCK ve CMK kapsamında can güvenliğinin sağlanması amacıyla dedektörün tavana kurulması hayati önem taşır.
Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı "herhangi bir bölge" ifadesiyle belirsizlik yaratır; C ve D şıkları hafif gazın tabana çökmemesi nedeniyle işlevsizdir; E şıkkı ise konumun belirsizliğini korur.
Bilinmesi gereken kural: Doğalgaz hafif olduğu için dedektör mutlaka tavana, diğer hafif gazlar ise tabana yakın duvara kurulmalıdır.
Soru 8 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Doğalgaz kaçaklarında yapılması gerekenlerden hangileri doğrudur? I. Elektrik düğmeleri kapatılmalıdır II. Gaz vanaları kapatılmalıdır III.Prizlere takılı olan fişler çekilmemelidir IV. Kapı ve pencereler açılmalıdır
- A)II-III
- B)I- II-III
- C)II-III-IV
- D)I-IV
- E)I-II-IV
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve yangın güvenliği yönetmeliklerine göre, doğalgaz kaçaklarında gaz vanaları kapatılmalı (II), fişler çekilmemeli (III) ve kapı/pencereler açılmalıdır (IV). Elektrik düğmelerine dokunmak veya fiş çekmek, kıvılcım çıkarma riski nedeniyle yasaktır; bu yüzden I. madde yanlıştır.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı kapı/pencere açma zorunluluğunu (IV) eksik bırakır; B ve D şıkları tehlikeli elektrik düğmesi işlemini (I) içerir; E şıkkı ise hem I. maddeyi hem de IV. maddeyi yanlış kombinasyonla sunar.
Bilinmesi gereken kural: Kaçak anında kıvılcım çıkaran hiçbir işlem yapılmaz, sadece gaz kesilir ve ortam havalandırılır.
Soru 9 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi bir maddenin uyuşturucu ve uyarıcı madde olarak nitelendirilebilmesi için kullanılamaz?
- A)Sağlık ve sosyal bakımdan zarar oluşturması
- B)Fiziki bağımlılık oluşturması
- C)Merkezi sinir sistemini etkilemesi
- D)Psikolojik bağımlılık oluşturması
- E)Pahalı olması
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler ile TCK hükümlerine göre, bir maddenin uyuşturucu sayılması için fiziki veya psikolojik bağımlılık yapması, merkezi sinir sistemini etkilemesi ve sağlık açısından zararlı olması gerekir. Maddenin ekonomik değeri veya pahalı olması, yasal tanım ve suç unsuru oluşumu için bir kriter değildir.
Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve D şıkları, maddeyi uyuşturucu olarak tanımlayan yasal ve tıbbi kriterlerdir. E şık ise maddenin fiyatını belirtir ki bu yasal tanımla ilgisi yoktur.
Bilinmesi gereken kural: Uyuşturucu madde tanımı, maddenin sağlık ve bağımlılık etkilerine dayanır, fiyatına veya pahalı olmasına bağlı değildir.
Soru 10 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Kişinin kullandığı maddeyi bırakmak istemesi, bu amaçla çeşitli çabalar içine girmesine rağmen bırakamaması, bu esnada yoksunluk belirtilerinin ortaya çıkması, zararlarını bilmesine rağmen madde kullanımına devam etmesi ve kullandığı maddenin dozunu devamlı arttırması durumuna uygun olan en doğru ifade aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Madde Bağımlılığı
- B)Fiziksel Bağımlılık
- C)Psikolojik Bağımlılık
- D)Tolerans
- E)Madde Yoksunluğu
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A) Madde Bağımlılığı'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler, görevlilerin uyuşturucu veya uyarıcı madde bağımlısı olmasını yasaklar. Soruda tanımlanan; bırakma çabası, yoksunluk belirtileri, zararına rağmen kullanma ve doz artırma gibi tüm belirtiler, Tıbbi ve Hukuki literatürde "Madde Bağımlılığı"nın tam tanımını oluşturur. Bu durum, özel güvenlik görevlisinin görevi yapamayacağı ve kamu güvenliğini tehdit edeceği anlamına gelir.
Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı sadece fiziksel yoksunluğu, C şıkkı sadece zihinsel isteği, D şıkkı doz artırma ihtiyacını ve E şıkkı ise sadece çekilme belirtilerini ifade eder; hepsi bağımlılığın sadece bir parçasıdır.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, madde bağımlılığı tanımı gereği tüm belirtileri gösteren bu durumu taşıyorsa görevden elenir.