96. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 1. bölüm

Doğru cevap D (50 cm)'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler uyarınca, X-Ray cihazında bant üzerine konulan eşyaların birbirine değmemesi ve görüntü kalitesinin bozulmaması için aralarında en az 50 cm mesafe bırakılması zorunludur. Bu kural, güvenlik operasyonlarının etkinliğini ve tespit hassasiyetini korumak için mevzuatla belirlenmiştir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A, B, C ve E şıkları, yönetmelikte belirtilen asgari 50 cm mesafe sınırını ya çok yüksek göstererek iş akışını gereksiz yavaşlatır ya da çok düşük göstererek görüntü kalitesini riske atar.

Bilinmesi gereken kural: X-Ray cihazında eşyalar arası mesafe, görüntü netliğini sağlamak amacıyla kanunen en az 50 cm olmalıdır.

Doğru cevap E'dir. Bu hüküm, 1982 Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 2. maddesinde yer almaktadır. Anayasa'nın 4. maddesi ise bu maddede belirtilen ilkelerin (devletin bütünlüğü, resmi dil, bayrak, marş ve başkent) değiştirilemeyeceğini ve değiştirilmesi teklif dahi edilemeyeceğini açıkça düzenlemiştir. Özel Güvenlik Görevlileri, devletin temel yapısını ve sınırlarını tanıyan bu anayasal hükümleri bilmek zorundadır.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Türk Ceza Kanunu suçları ve cezaları düzenler, devletin temel niteliklerini değil. B) Türk Medeni Kanunu özel hukuk ilişkilerini düzenler, anayasal ilkeleri değil. C) 1876 Kanun-i Esasi Osmanlı Devleti'ne aittir ve yürürlükte değildir. D) KKTC Anayasası Türkiye Cumhuriyeti'ni değil, Kuzey Kıbrıs'ı düzenler.

Bilinmesi gereken kural: Devletin temel nitelikleri ve bunların değiştirilemezliği, 1982 Anayasası'nın 2 ve 4. maddelerinde kesin olarak korunmuştur.

Doğru cevap E'dir. Özel güvenlik görevlilerinin yetkileri, görevleri ve çalışma usulleri 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ile düzenlenmiştir. Bu kanun, görevlilerin kimlik kontrolü, arama ve yakalama gibi yetkilerini açıkça tanımlar.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) 5188 sayılı İş Kanunu, özel güvenlik hizmetlerini değil, genel işçi-işveren ilişkilerini düzenler. B) 4857 sayılı Kanun, özel güvenlik hizmetlerini değil, genel iş hukukunu düzenler. C) 5188 sayılı PVSK, polislerin yetkilerini düzenler, özel güvenlik görevlilerinin değil. D) 2559 sayılı Kanun, özel güvenlik hizmetlerini değil, emniyet ve kolluk görevlerini düzenler.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlilerinin tüm yetki ve sorumlulukları 5188 sayılı kanun ile sınırlandırılmıştır.

Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun uyarınca, özel güvenlik görevlisinin görevden ayrılması kimlik kartının iptalini gerektiren bir durum değildir; kartın geçerliliği görev süresine bağlı olup, görev bitiminde kartın geri alınması veya iptal işlemi kurum tarafından yapılır ancak görevden ayrılma tek başına otomatik iptal sebebi değildir. Diğer şıklar ise Kanun'da açıkça belirtilen iptal sebepleridir: A şıkkı şartları kaybetme, C şıkkı kimlik kartını başkasına kullandırma, D şıkkı kolluk kuvvetlerine karşı direnme ve E şıkkı silahı usulsüz kullanma durumlarıdır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisinin görevden ayrılması kimlik kartını otomatik olarak iptal etmez; iptal sebepleri Kanun'da belirtilen suç ve usulsüzlük halleriyle sınırlıdır.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca özel güvenlik görevlilerinin yetkileri sınırlıdır. Suçla karşılaşıldığında el koyma, engelleme, olay yerini ve delilleri koruma görevleri vardır; ancak suçluların ifadelerini almak sadece kolluk kuvvetlerinin (polis, jandarma, savcılık) yetkisindedir. Özel güvenlik görevlisi, ifade almaya çalışarak yetki aşımı yapar ve suç işler.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, C, D ve E şıkları, görevlilerin kanunen yetkili olduğu eylemlerdir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi suçla mücadele eder, ancak asla kolluk yetkisine sahip değildir ve kimseyi sorgulayamaz.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca özel güvenlik görevlilerinin yetkisi, işyeri ve konutlara girmeyi içermez. Yangın, deprem gibi tabii afetler veya imdat istenmesi gibi acil durumlar hariç, özel güvenlik görevlisi işyeri veya konutlara giremez; bu durum görev alanı ihlali oluşturur.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı, işlenmiş bir suçun sanığını takip etme yetkisi özel güvenlik görevlisine tanınmamıştır. B şıkkı, şüpheli kişi takibi de yetki dışıdır. C şıkkı, dışarıdan saldırılara karşı tedbir almak görevin temel bir parçasıdır. D şıkkı, para nakli ve cenaze töreni gibi güzergahlar özel güvenlik görevlilerinin görev alanına dahildir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, işyeri ve konutlara giremezler; bu yetki sadece acil durumlar veya imdat istenmesi halinde geçerlidir.

Doğru cevap A'dır. 4857 sayılı İş Kanunu Madde 32'ye göre gece, en geç 20.00'de başlayıp en erken 06.00'ya kadar geçen ve toplamda en fazla 11 saat süren dönemdir. Bu saat aralığı, işçinin biyolojik ritmine uygun olarak belirlenmiş yasal tanımdır.

Diğer şıklar neden yanlıştır? B şıkkı, başlangıç ve bitiş saatlerini kanunda belirtilen 20.00-06.00 aralığından farklı göstererek hataya düşmüştür. C şıkkı, geceyi güneşin batışına göre tanımlayarak yasal saat esasını reddetmiştir. D şıkkı, süreyi 12 saate çıkararak ve saatleri değiştirerek kanuni 11 saatlik limiti ihlal etmiştir. E şıkkı, geceyi iş sözleşmesine bırakarak yasal zorunluluğu ortadan kaldırmaya çalışmıştır.

Bilinmesi gereken kural: Gece çalışması, kanunen 20.00-06.00 saatleri arasında ve en fazla 11 saatlik bir süre olarak tanımlanır.

Doğru cevap B) Özel güvenlik birimidir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun uyarınca, kurum veya kuruluşların kendi bünyesinde, İl Özel Güvenlik Komisyonu onayı ve Vali izniyle kurdukları oluşuma "Özel Güvenlik Birimi" adı verilir. Bu birimler, sadece bağlı bulundukları kurumun güvenliğini sağlar ve dışarıya hizmet veremez.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A şıkkı eğitim veren kurumlardır, C şıkkı dışarıya hizmet veren ticari şirketlerdir, D şıkkı alarm sistemlerini izleyen merkezlerdir, E şıkkı ise bireysel çalışan personeli ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Kurumun kendi bünyesinde kurulan ve sadece o kuruma hizmet eden oluşuma "Özel Güvenlik Birimi" denir.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun uyarınca, Özel Güvenlik Denetleme Başkanlığı, özel güvenlik şirketlerini, birimlerini ve eğitim kurumlarını İçişleri Bakanlığı adına denetler. Bu yetki, özel güvenlik hizmetlerinin kamu düzeni ve güvenliği ile doğrudan ilişkili olmasından kaynaklanır.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A şıkkı Adalet Bakanlığı, ceza ve infaz işlerini yürütür; B şıkkı Çalışma Bakanlığı, işçi-işveren ilişkilerini düzenler; D şıkkı Milli Savunma Bakanlığı, silahlı kuvvetleri yönetir; E şıkkı Ticaret Bakanlığı ise ticari faaliyetleri denetler.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik hizmetlerinin tüm denetim, ruhsatlandırma ve mevzuat uygulaması yetkisi İçişleri Bakanlığı'na aittir.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, İl Özel Güvenlik Komisyonlarında oy eşitliği durumunda veya çoğunluk sağlanamaması halinde, komisyonun başkanı olan Vali Yardımcısının oyu belirleyici olur. Bu nedenle Vali Yardımcısı'nın olumlu oyu, diğer üyelerin olumsuz oylarına rağmen kararın alınmasını sağlar.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A) Jandarma temsilcisinin oyu, Vali Yardımcısı'nın oyu kadar belirleyici değildir. B) Emniyet temsilcisinin oyu, çoğunluk sağlanamadığında tek başına karar verici değildir. D) Ticaret odası temsilcisinin oyu, komisyon başkanının oyu karşısında belirleyici değildir. E) Sanayi odası temsilcisinin yokluğu, komisyonun karar vermesini engellemez.

Bilinmesi gereken kural: İl Özel Güvenlik Komisyonlarında oy eşitliği veya çoğunluk sağlanamaması durumunda, komisyon başkanının oyu belirleyici sayılır.