Soru 1 · 2022/96 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi özel güvenlik yöneticisinin yetki ve sorumluluğu içerisinde yer almaz?
- A)Özel güvenlik görevlilerine emir ve komuta etme
- B)Alınacak güvenlik tedbirlerinin yerini, sırasını ve zamanını belirleme
- C)Özel güvenlik görevlilerinin güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmalarını yapma
- D)Alınacak güvenlik tedbirlerini değiştirme
- E)Devir Teslim ve Rapor Defterini onaylama
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre, özel güvenlik görevlilerinin güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmalarını Valilikler (İl Emniyet Müdürlükleri) yapar; özel güvenlik yöneticisinin bu konuda yetkisi yoktur. Yönetici, görevlilere emir ve komuta eder (A), güvenlik tedbirlerini planlar, uygular ve değiştirir (B, D), ayrıca devir teslim ve rapor defterlerini onaylar (E). Diğer şıklar yöneticinin temel görev ve yetkileri arasında yer alır.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik yöneticisi sadece operasyonel komuta ve raporlama yetkisine sahiptir; personel seçimindeki güvenlik soruşturması ve arşiv işlemleri tamamen devlet makamı (Valilik) tarafından yürütülür.
Soru 2 · 2022/96 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik’e göre 15 günlük bildirim süresine bağlı değildir?
- A)Göreve başlayan özel güvenlik görevlileri
- B)Koruma ve Güvenlik Planı
- C)Herhangi bir sebeple görevinden ayrılan özel güvenlik görevlileri
- D)Kurum ve kuruluşlar arasındaki personel değişiklikleri
- E)Özel güvenlik mali sorumluluk sigortası poliçelerinin sureti
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Kanun ve Yönetmelik hükümlerine göre, koruma ve güvenlik planı, görevin başlatılmasından önce hazırlanıp il emniyet müdürlüğüne onaylatılması gereken bir belgedir; bu süreçte 15 günlük bildirim süresi uygulanmaz. Diğer şıklar ise Kanun'un 15. maddesi gereği, görevin başlangıcı, ayrılığı veya personel değişikliklerinde ve sigorta poliçelerinin ibrazında 15 gün içinde ilgili makamlara bildirilmesi zorunluluğu getirir. A şıkkı görev başlangıcı, C şıkkı görevden ayrılma, D şıkkı personel değişikliği ve E şıkkı sigorta poliçesi ibrazı için 15 günlük süre şartı vardır.
Bilinmesi gereken kural: Koruma ve güvenlik planı onaylatılma usulüne tabi olup, diğer bildirimler 15 gün içinde yapılmalıdır.
Soru 3 · 2022/96 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanununun özel güvenlik görevlisine emanete alma yetkisi verdiği durumlardan biri değildir?
- A)Aramalar sırasında suç teşkil ettiği tespit edilen eşyayı emanete alması
- B)Aramalar sırasında delil olabileceğini tespit ettiği eşyayı emanete alması
- C)Aramalar sırasında suç teşkil etmemekle birlikte tehlike doğurabileceğini tespit ettiği eşyayı emanete alması
- D)Bulunmuş veya terk edilmiş eşyayı emanete alması
- E)Suç ve tehlike teşkil etmemekle birlikte, detektör, X-ray cihazı veya benzeri güvenlik sistemlerinin alarm verdiği eşyayı emanete alması
Çözümü göster — doğru cevap E
5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlisinin emanete alma yetkisi; suç teşkil eden, delil olabilecek veya tehlike yaratan eşyalar ile terk edilmiş eşyalarla sınırlıdır. Bu nedenle A, B, C ve D şıkları yasal dayanağa sahiptir. Ancak E şıkkı, sadece güvenlik cihazlarının alarm vermesi durumunda eşyayı almayı emreder; bu durum kanunda belirtilen "suç, delil veya tehlike" şartlarını taşımaz. Alarmın tek başına, eşyanın suç veya tehlike içermediği varsayımıyla emanete alınmasını haklı kılmaz.
Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve D şıkları, kanunda açıkça belirtilen emanete alma şartlarını (suç, delil, tehlike, terk edilmişlik) doğru şekilde ifade etmektedir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, sadece suç, delil veya tehlike içeren eşyaları alabilir; güvenlik cihazı alarmı tek başına emanete alma yetkisi vermez.
Soru 4 · 2022/96 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
“Bu Kanunda yazılı görevleri yerine getirirken yaralanan, engelli hale gelen özel güvenlik görevlilerine veya ölen özel güvenlik görevlisinin kanuni mirasçılarına, iş sözleşmesinde veya toplu iş sözleşmesinde belirlenen miktar ve esaslar çerçevesinde tazminat ödenir.” Şeklindeki düzenleme hangi kanunumuzda yer almaktadır?
- A)5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun
- B)Türk Ceza Kanunu
- C)Türk Medeni Kanunu
- D)Çocuk Koruma Kanunu
- E)Ceza Muhakemesi Kanunu
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun, özel güvenlik görevlilerinin görevleri sırasında yaralanması, engelli hale gelmesi veya vefat etmesi durumunda kanuni mirasçılarına veya kendilerine tazminat ödenmesini açıkça hükme bağlamıştır. Bu madde, özel güvenlik görevlilerine tanınan özel hakları ve koruma mekanizmalarını düzenler.
Diğer şıklar neden yanlıştır? B) Türk Ceza Kanunu, suç ve cezaları düzenler, özel güvenlik tazminatlarını değil. C) Türk Medeni Kanunu, şahıs ve aile hukukunu kapsar, mesleki tazminatları düzenlemez. D) Çocuk Koruma Kanunu, çocukların korunmasını amaçlar, özel güvenlik tazminatlarıyla ilgisi yoktur. E) Ceza Muhakemesi Kanunu, soruşturma ve yargılama usullerini belirler, tazminat konusunu düzenlemez.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri görevleri sırasında zarar gördüklerinde 5188 sayılı Kanun uyarınca tazminat hakkına sahiptirler.
Soru 5 · 2022/96 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Takım elbiseden oluşan üniforma ile görev yapan özel güvenlik görevlisi Mehmet, geçici özel güvenlik izni alınan konser alanına girenlerin el detektörü ile üstlerini aramaktadır. Olayla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A)Özel güvenlik görevlisi Mehmet, el detektörü ile gerçekleştireceği aramayı sadece özel güvenlik izni verilen alanda kullanabilir
- B)El detektörünün kullanılacağı, valiliğe yapılan özel güvenlik izin başvurusunda belirtilmelidir
- C)Takım elbiseden oluşan üniformalı görev yapan özel güvenlik görevlisi Mehmet, yetkilerini kullanırken özel güvenlik kimlik kartı görünür şekilde taşımalıdır
- D)Özel güvenlik görevlisi Mehmet, konser alanının dışında 5188 sayılı kanunda sayılan yetkileri kullanabilir
- E)Özel güvenlik görevlisi Mehmet’in takım elbiseden oluşan üniforması, onaylanmış kıyafet kataloğunda yer almalıdır
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D şıkkıdır çünkü 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler, özel güvenlik görevlilerinin yetkilerini sadece özel güvenlik izni verilen alan içinde kullanmalarını şart koşar. Konser alanı dışındaki bir yerde arama yapmak veya yetki kullanmak yasa dışıdır ve suç teşkil eder.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı doğrudur çünkü arama sadece izin verilen alanda geçerlidir. B şıkkı doğrudur çünkü el detektörü kullanımı izin başvurusunda belirtilmelidir. C şıkkı doğrudur çünkü görevliler kimliklerini görünür taşımalıdır. E şıkkı doğrudur çünkü üniforma onaylı kataloğa uygun olmalıdır.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, yetkilerini sadece özel güvenlik izni verilen alan içinde ve görev süresi boyunca kullanabilir; alan dışı yetki kullanımı suçtur.
Soru 6 · 2022/96 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Kitap fuarında özel güvenlik görevlisi Caner, fuar alanına gelen araçlı ziyaretçilerin otoparka yönlendirilmesi ve izdihamı engellemek için fuarın önünden geçen cadde üzerinde duba koyarak ve düdük çalmak suretiyle araç trafiğini yönetmekle görevlendirilmiştir. Özel güvenlik görevlisi Caner’in bu görevi için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A)Özel güvenlik görevlisi Caner’in trafiği yönetme yetkisi yoktur
- B)Özel güvenlik görevlisi Caner, görev alanı dışında yetkilerini kullanamaz
- C)Özel güvenlik görevlisi Caner, fuarın önünden geçen cadde görev alanı dışında olduğundan burada görevlendirilemez
- D)Özel güvenlik görevlisi Caner, cadde üzerine duba koyarak araç trafiğini düzenleyemez
- E)Özel güvenlik görevlisi Caner, güvenlik sorumlusu tarafından verilen her türlü emri yerine getirir
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre özel güvenlik görevlisi, sadece görevlendirildiği yer ve yetki sınırları içinde hareket eder. Kamu düzenini ve trafiği düzenleme yetkisi sadece polis ve trafik zabıtasına aittir; özel güvenlik görevlisi duba koyup düdük çalarak trafiği yönetemez. Bu nedenle A, B, C ve D şıkları, görevlisinin yetki sınırlarını ve yasaklarını doğru ifade ettiği için doğrudur. Ancak E şıkkı, güvenlik sorumlusunun verdiği her türlü emri yerine getirmesi gerektiğini iddia ederek yanlıştır; çünkü görevli, kanunlara aykırı veya yetki dışı emirleri (örneğin trafiği yönetme emrini) yerine getiremez ve bu emri reddetme hakkına sahiptir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, kanunlara aykırı veya yetki dışı emirleri yerine getiremez ve reddetmelidir.
Soru 7 · 2022/96 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Geçici ve acil durumlarda verilen özel güvenlik izninde; güvenliğin sağlanması için ilgili özel güvenlik şirketi tarafından öngörülen tedbirlerin yetersiz görülmesi halinde, ilave tedbirlerin alınmasını veya güvenlik planının değiştirilmesini istemeye yetkili aşağıdakilerden hangisidir?
- A)İçişleri Bakanlığı
- B)Valilik
- C)Özel güvenlik yöneticisi
- D)Yetkili genel kolluk
- E)Geçici ve acil durum özel güvenlik izni için başvuran kişi, kurum veya kuruluş
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B) Valilik'tir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, geçici ve acil durum izni, güvenlik planının yetersiz görülmesi veya ilave tedbir ihtiyacı doğması durumunda Vali tarafından onaylanır ve değiştirilir. Vali, bölgedeki güvenlik yetkisine sahip en üst makam olarak bu süreçte nihai kararı verir.
Diğer şıklar neden yanlış? A) İçişleri Bakanlığı, genel politika belirler ancak bireysel izin ve plan değişikliklerini doğrudan onaylama yetkisine sahip değildir. C) Özel güvenlik yöneticisi, sadece öneri sunabilir ancak yasal onay yetkisi yoktur. D) Yetkili genel kolluk, operasyonel destek sağlar ancak idari izin ve plan değişikliğini onaylama yetkisi Vali'ye aittir. E) Başvuran kişi, talebi iletebilir ancak kararı verme yetkisine sahip değildir.
Bilinmesi gereken kural: Geçici ve acil durum güvenlik planı değişiklikleri, 5188 sayılı Kanun uyarınca sadece Vali'nin onayıyla geçerli olur.
Soru 8 · 2022/96 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Ceza Muhakemesi Kanununun 90. Maddesinin a) fıkrasında düzenlenen “Kişiye suçu işlerken rastlanması” halinde aşağıdakilerden hangisi veya hangileri yakalama yetkisine sahiptir?
- A)Sadece polisler
- B)Sadece özel güvenlik görevlileri
- C)Herkes tarafından geçici yakalama yapılabilir
- D)Sadece vatandaşlar
- E)Polis ve özel güvenlik görevlileri
Çözümü göster — doğru cevap C
CMK m. 90/a uyarınca, suç işlenirken şahit olunması durumunda herkes geçici yakalama yetkisine sahiptir. Bu hüküm, özel güvenlik görevlilerinin de dahil olduğu tüm vatandaşların, suçun işlenişini anında fark etmesi halinde müdahale etmesini zorunlu kılar. Özel güvenlik görevlileri, 5188 sayılı Kanun ve CMK kapsamında bu yetkiyi kullanabilirler.
Diğer şıklar neden yanlıştır: A ve B şıkları yetkiyi sadece belirli meslek gruplarıyla sınırlayarak kanunun "herkes" hükmünü ihlal eder; D şığı yetkiyi sadece vatandaşlarla sınırlayarak kamu görevlilerini dışlar; E şığı ise yetkiyi polis ve özel güvenlikle sınırlayarak halkın yetkisini görmezden gelir.
Bilinmesi gereken kural: CMK 90/a gereği, suç işlenirken şahit olunması durumunda yakalama yetkisi sadece polis veya özel güvenlik görevlilerine değil, o anı gören herkese aittir.
Soru 9 · 2022/96 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Üzerinde kimlik kartı olmayan ve silahlı görev yapan özel güvenlik görevlisi Ali, görev yaptığı fabrikada mesaiye başlamıştır. Özel güvenlik görevlisi Ali için, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A)5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunun 7. maddesinde belirtilen yetkileri kullanamaz
- B)Görev alanı içinde ve süresince, üniformalı görev yapıyor ise yetkilerini kullanabilir
- C)5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunun 7. maddesinde belirtilen yetkileri kullanabilir ancak silah taşıyamaz veya kullanamaz
- D)5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunun 7. maddesinde sayılanlardan zor kullanma yetkisi dışındaki yetkilerini kullanabilir
- E)Sadece koruma ve güvenliğini sağladığı alanlara girmek isteyenleri duyarlı kapıdan geçirme, bu kişilerin üstlerini dedektörle arama, eşyaları X-ray cihazından veya benzeri güvenlik sistemlerinden geçirme yetkisini kullanabilir
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Kanun'un 7. maddesi, özel güvenlik görevlisinin yetkilerini kullanabilmesi için üzerinde kimlik kartı taşıması şartını açıkça öngörmektedir. Ali'nin kimlik kartı bulunmadığı için, kanunla verilen tüm yetkileri (silah kullanımı, zor kullanma, arama vb.) kullanma hakkı yoktur.
Diğer şıklar neden yanlıştır? B) Kimlik kartı taşımayan görevli, üniformalı olsa bile yetkilerini kullanamaz. C) Kimlik kartı yokluğunda silah taşıma ve kullanma yetkisi de tamamen ortadan kalkar. D) Kimlik kartı olmadan zor kullanma dışındaki hiçbir yetki kullanılamaz. E) Kimlik kartı taşımayan görevli, kapıdan geçirme veya arama gibi yetkileri de kullanamaz.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, 5188 sayılı Kanun'un 7. maddesindeki yetkilerini kullanabilmek için mutlaka geçerli kimlik kartını üzerinde bulundurmalıdır.
Soru 10 · 2022/96 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Silahla görev yapacak özel güvenlik görevlisinin kimlik kartı ile beraber taşımak zorunda olduğu belge aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Özel güvenlik izin belgesi
- B)Özel Güvenlik Silah Taşıma/Bulundurma belgesi
- C)Alarm izleme merkezi kurma ve işletme yeterlilik belgesi
- D)Çalışma izni varsa belgeye gerek yoktur
- E)Özel güvenlik şirketi faaliyet izin belgesi
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, özel güvenlik görevlisi silahla görev yapabilmek için sadece genel izin belgesine sahip olması yeterli değildir; ayrıca İçişleri Bakanlığı tarafından verilen özel "Silah Taşıma/Bulundurma Belgesi"ni de kimlik kartı ile birlikte taşımak zorundadır. Bu belge, görevlinin silah kullanma ehliyetini ve yetkisini kanıtlar.
Diğer şıklar neden yanlıştır: A şıkkı genel görev izni olup silah yetkisini tek başına kanıtlamaz; C şıkkı alarm merkezi yönetimi ile ilgilidir; D şıkkı, silah taşıma için belge zorunluluğunu reddeder ve kanuna aykırıdır; E şıkkı ise şirketin faaliyet iznidir, görevlinin şahsi silah belgesi değildir.
Bilinmesi gereken kural: Silahla görev yapan özel güvenlik görevlisi, kimlik kartının yanında mutlaka geçerli Silah Taşıma/Bulundurma Belgesi'ni bulundurmalıdır.