96. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 3. bölüm

Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin temel görevi fiziki önlemler ve güvenlik cihazları (kamera, alarm, bariyer vb.) ile koruma sağlamaktır. Silah kullanımı, sadece kanunla belirlenen son çare olarak ve orantılılık ilkesine uygun olarak izin verilen durumlarda uygulanır; öncelik her zaman silahtan önceki fiziki ve teknik önlemlerdir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B ve E şıkları, özel güvenlik görevlilerinin öncelikli olarak kullanabileceği veya öncelik vermesi gereken silah türlerini yanlış gösterir; C şıkkı ise kimyasal maddelerin özel güvenlik hizmetlerinde öncelikli bir araç olmadığını ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik hizmetlerinde öncelik, silahlı müdahale değil, fiziki önlemler ve güvenlik cihazlarıyla tehdidin önlenmesidir.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca tutanak; başlık, giriş, sonuç ve imza bölümlerinden oluşur. Bu düzenlemelere göre tutanağın zorunlu bölümleri arasında "Sayı bölümü" bulunmamaktadır. Sayı, idari kayıtlarda veya dosya takibinde kullanılabilir ancak tutanağın hukuki geçerliliği için gerekli bir bölüm değildir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı tutanağın geçerli olması için mutlaka tarih ve saati içermelidir; B şıkkı olayın anlatıldığı giriş kısmıdır; C şıkkı tutanağın ne olduğunu belirten başlıktır; D şıkkı ise tutanağı düzenleyen görevlinin sorumluluğunu gösteren imza kısmıdır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik tutanağı hazırlarken sadece başlık, giriş, sonuç ve imza bölümlerine odaklanılmalı, sayı bölümü gibi zorunlu olmayan kısımlar eklenmemelidir.

Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, kontrol noktalarında güvenlik görevlilerinin görevi, şüpheli eşyaları ve kişileri tespit etmek için kapı detektörü, X-ray cihazı, kamera ve el detektörü gibi teknik araçları kullanmaktır. Bu cihazlar, kamu düzenini ve güvenliğini sağlamak amacıyla mevzuatla öngörülen standart kontrol yöntemleridir. Oysa fotoğraf makinası, bir güvenlik kontrol cihazı değil, kişisel veya mesleki amaçla görüntü alma aracıdır; bu nedenle kontrol noktası kurulumunda bulunması zorunlu veya gerekli değildir.

Diğer şıkların yanlışlığı: B, C, D ve E şıkları, 5188 sayılı Kanun ve yönetmelikler gereği kontrol noktalarında bulunması gereken standart güvenlik ekipmanlarıdır.

Bilinmesi gereken kural: Kontrol noktalarında sadece güvenlik amaçlı teknik cihazlar bulunur; fotoğraf makinesi bu kapsamda değildir.

Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği'ne göre, telsiz haberleşmeleri ünvan üzerinden değil, ad-soyad veya görev unvanı ile birlikte kimlik numarası veya birim adı üzerinden yapılır; sadece unvan kullanmak kimlik doğrulamasını yetersiz kılar ve güvenlik riski oluşturur.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı doğrudur çünkü telsiz dudaktan 5-10 cm uzakta tutulmalıdır. B şıkkı doğrudur çünkü telsizler açık frekansta çalışır ve gizli haberleşme yasaktır. C şıkkı doğrudur çünkü başka bir istasyon konuşurken kanal işgal edilmez. E şıkkı doğrudur çünkü kısa ve net konuşma (15-20 saniye) iletişimi sağlar.

Bilinmesi gereken kural: Telsizlerde kimlik bildiriminde sadece unvan kullanmak yasaktır; mutlaka ad-soyad veya kimlik numarası eklenmelidir.

Doğru cevap E) Koruyucu'dur. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca özel güvenlik görevlileri, buluntu eşyayı yetkili makamlara teslim edene kadar emanete alarak kaybolmasını veya çalınmasını engellerler. Bu eylem, mal varlığının korunması amacıyla yapılan koruyucu bir görevdir.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Adli görev, suç soruşturması veya delil toplama gibi yetkiler içerir ki bu sadece kolluk kuvvetlerine aittir. B) Yardım görevi, acil tıbbi müdahale veya ilk yardım gibi insan hayatını kurtarmaya yöneliktir. C) Önleyici görev, suç işlenmesinin önlenmesi için önlem almayı ifade eder. D) Yargısal görev, mahkeme veya savcılık gibi yargı organlarının yetki alanına girer.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi buluntu eşyayı emanete alarak mal varlığını korur ve bunu derhal yetkili makamlara bildirmekle yükümlüdür.

5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre özel güvenlik görevlilerinin yetkileri sınırlıdır. Teşhis tutanağı (E şıkkı), suç unsuru taşıyan bir olayda şüpheliyi veya sanığı tanımlamak için düzenlenir ve bu yetki yalnızca kolluk kuvvetlerine aittir. Özel güvenlik görevlileri, suç işlendiği anı tespit edip tutanak tutabilirler ancak kimlik tespiti ve suçlu/sanık niteliği taşıyan kişilerin tespiti için hazırlanan "teşhis tutanağı"nı düzenleme yetkileri yoktur.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: Buluntu eşya (A), devir teslim (B) ve yangın (C) tutanakları görevlilerin yetki alanına girer; yakalama tutanağı (D) ise zorunlu hallerde ve kollukla iş birliği içinde düzenlenebilir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri suçla mücadele yetkisine sahip değildir ve sadece kolluk kuvvetlerinin yapabileceği teşhis tutanağı düzenleyemezler.

Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve Ceza Muhakemesi Kanunu'na göre delillerin en temel özelliği, olayı somut ve nesnel olarak kanıtlamasıdır. Delil, gerçekliği olan ve hukuka uygun yollarla elde edilen bir bilgi olmalıdır. "Hayal ürünü" olmak, delilin en önemli özelliği olan nesnellik ve gerçeklik ilkesini tamamen yok eder; bu nedenle delil niteliği taşımaz.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, C, D ve E şıkları, delillerin olayı temsil etmesi, hukuka uygun elde edilmesi, gerçekçi ve mantıklı olması gerektiğini ifade eden geçerli özelliklerdir.

Bilinmesi gereken kural: Delil, olayı somutlaştıran nesnel bir kanıt olmalı; hayal ürünü veya uydurma hiçbir ifade delil olarak kabul edilemez.

Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Hizmetleri Yönetmeliği'ne göre, zor kullanma ilk olarak bedeni kuvvet (el, kol, bacak kullanımı) ile başlar. Direnme devam ederse maddi güç (araç, alet, cisim kullanımı) devreye girer. Son aşamada ise hayatı tehdit eden durumlarda silah kullanma izni doğar. Bu kademeli artış ilkesi, orantılılık ilkesine dayanır.

Diğer şıklar yanlış çünkü B, C, D ve E seçenekleri zor kullanma basamaklarının yasal sıralamasını karıştırmıştır; silah veya maddi güç kullanımı, bedeni kuvvet denemeden önce veya yanlış sırada uygulanamaz.

Bilinmesi gereken kural: Zor kullanma, en hafif yöntemden başlayıp direnme derecesine göre kademeli olarak şiddetlendirilmelidir.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre, kontrol noktası sadece özel güvenlik görevlileri tarafından işletilir. Şık D'deki "Kişi/kurum/kuruluş yetkilisi", kontrol noktasının yönetimi veya işleyişinden sorumlu olan özel güvenlik personelinden biri değildir; sadece denetim veya bilgi verme amacıyla bulunabilir. Diğer şıklar (A, B, C, E) ise kanunla belirlenen kontrol noktası görev dağılımında yer alan resmi pozisyonlardır.

Bilinmesi gereken kural: Kontrol noktası sadece özel güvenlik görevlileri tarafından yönetilir ve işletilir.

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre Özel Güvenlik Görevlilerinin (ÖGG) yetkisi, görevlendirildikleri belirli bir alan (stadyum sınırları) ile sınırlıdır. Stadyum dışındaki seyyar satıcıları yakalamak ve zabıtaya teslim etmek, ÖGG'nin görev ve yetkisi dışındadır; bu işlemin yetkisi sadece kolluk kuvvetlerine aittir.

Diğer şıklar neden yanlış? A) Spor alanına yasak madde sokulmasını engellemek, 5188 sayılı Kanun uyarınca ÖGG'nin temel görevlerindendir. B) Biletsiz ve başkasına ait kartla giriş engellemek, stadyum güvenliği ve bilet kontrolü kapsamında yasal bir görevdir. C) Usulsüz seyirci girişini engellemek, tesisin güvenliğini sağlamak için ÖGG'nin yetkisi dahilindedir. D) Tesislere zarar verilmesini engellemek, 5188 sayılı Kanun gereği ÖGG'nin görev alanındadır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlilerinin yetkisi sadece görevlendirildikleri tesisin sınırları içinde geçerlidir; dışarıda kolluk kuvvetleri gibi işlem yapamazlar.