Soru 1 · 2022/96 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Özel güvenlik görevlisi Ahmet’in görevli olduğu apartman sitesinde, silahla yaralama olayı meydana gelmiştir. Bu olayla ilgili olarak Ahmet’in görev ve yetkileri kapsamında aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?
- A)Suçun devamını önlemek ve genel kolluğa haber vermek
- B)Sanığı tespit etmek ve yakalamak
- C)İfade almak
- D)Olay yerini ve suç delillerini muhafaza etmek ve yetkili genel kolluğa teslim etmek
- E)Genel kolluğun olaya el koymasından itibaren araştırma ve delil toplama faaliyetine genel kolluğun talebi halinde yardımcı olmak
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca özel güvenlik görevlilerinin ifade alma yetkisi bulunmamaktadır; ifade alma sadece yetkili genel kolluk kuvvetlerinin (Polis, Jandarma, Savcılık) yetkisindedir. Ahmet, olay yerini korumalı, şüpheliyi tespit edip yakalamalı ve delilleri kolluğa teslim etmelidir.
Diğer şıklar neden yanlıştır: A) Suçun devamını önlemek ve kolluğa haber vermek görevin temelidir. B) Şüpheliyi tespit edip yakalamak, suçun işlenmesini önlemek için yetkili kılınmıştır. D) Olay yerini ve delilleri koruyup kolluğa teslim etmek yasal yükümlülüktür. E) Kolluk gelinceye kadar veya gelince delil toplamaya yardımcı olmak görevin bir parçasıdır.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, suçla mücadelede sadece önleyici ve koruyucu önlemler alabilir, asla soruşturma veya ifade alma yetkisine sahip değildir.
Soru 2 · 2022/96 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Özel güvenlik görevlisi Çetin, VYZ alışveriş merkezinde görevi esnasında bir olaya karışan şahsın direnmesi üzerine zor kullanmada uyması gereken kurallardan değildir?
- A)Zor kullanma için zorunluluk olmalıdır
- B)Yasal bir dayanağı bulunmalıdır
- C)Tehlike ile orantılı olmalıdır
- D)İstenilen amaca ulaşıldığında zor kullanmaya son verilmelidir
- E)Hiçbir şekilde zor kullanamaz
Çözümü göster — doğru cevap E
5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Yönetmelik hükümlerine göre, özel güvenlik görevlisi zor kullanma yetkisine sahiptir ancak bu yetki sadece zorunluluk, yasal dayanak ve orantılılık ilkelerine bağlı olarak kullanılabilir. Şık E, görevlinin direnç gösteren şüpheliyi durdurmak veya yakalamak için gerekli gördüğü orantılı zor kullanma hakkını tamamen reddettiği için yanlıştır; zor kullanma yasaklanmamış, sadece sınırları çizilmiştir. Diğer şıklar doğru kurallardır: A ve B zor kullanmanın temel şartlarını, C ise orantılılık ilkesini, D ise zor kullanmanın amaca ulaşıldığında derhal sonlandırılması gerektiğini belirtir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, direnç gösteren şahsı durdurmak veya yakalamak için zorunlu ve orantılı bir şekilde zor kullanabilir.
Soru 3 · 2022/96 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Görev alanında bir suçla karşılaştığında, aşağıdakilerden hangisi özel güvenlik birimlerinin ve görevlilerinin görevi değildir?
- A)Suça el koymak
- B)Suçun devamını önlemek
- C)Şüpheliyi yakalamak
- D)Suç delillerini muhafaza etmek
- E)İfade almak
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre, özel güvenlik görevlilerinin yetkisi suçla mücadele etmek değil, suçun devamını önlemek, delilleri korumak ve şüpheliyi yetkili makamlara teslim etmektir. İfade alma yetkisi sadece kolluk kuvvetlerine (Polis, Jandarma, Savcılık) aittir; özel güvenlik görevlisi suçlu veya şüpheliyi sorgulayamaz, sadece olayı ve durumu beyan ettirebilir.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, suçun devamını önlemek için el koyma yetkisi kanunen tanınmıştır. B şıkkı, suçun devamını önlemek temel görevlerindendir. C şıkkı, şüpheliyi yakalayıp yetkili makama teslim etmek görevlerindendir. D şıkkı, suç delillerini muhafaza etmek ve korumak zorunluluğudur.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi ifade alma, sorgu yapma veya ceza verme yetkisine sahip değildir; sadece kolluk kuvvetlerine haber verip durumu korumakla yükümlüdür.
Soru 4 · 2022/96 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi özel güvenlik görevlisi Ayşe’nin haklarından biri değildir?
- A)Sendikaya üye olma hakkı
- B)Nakdi tazminat hakkı
- C)Aylık bağlanması hakkı
- D)İzne çıkma hakkı
- E)Greve katılma hakkı
Çözümü göster — doğru cevap E
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun, özel güvenlik görevlilerinin sendikal haklardan yararlanabileceğini ancak greve katılma hakkının olmadığını açıkça hükme bağlamıştır. Bu nedenle Ayşe'nin greve katılma hakkı yoktur; doğru cevap E şıkkıdır.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A şıkkı, kanunla sendikaya üye olma hakkı tanındığı için doğrudur. B ve C şıkları, iş sözleşmesi ve sosyal güvenlik mevzuatı gereği nakdi tazminat ve aylık bağlanması hakları vardır. D şıkkı ise 4857 sayılı İş Kanunu uyarınca yıllık izin hakkı tanındığı için doğrudur.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri sendikalara üye olabilir ancak kanunen greve katılma hakları yoktur.
Soru 5 · 2022/96 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Alışveriş merkezinde özel güvenlik görevlisi olarak çalışan Cumhur, görev alanı içerisinde düşürülen bir cüzdanı emanete alır. Cumhur, emanet aldığı cüzdanı genel kolluğa verirken hangi tutanağı düzenler?
- A)Tebliğ-tebellüğ tutanağı
- B)El koyma tutanağı
- C)Teslim-tesellüm tutanağı
- D)Salıverme tutanağı
- E)Görgü tespit tutanağı
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C) Teslim-tesellüm tutanağı'dır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlisi bulduğu veya emanete aldığı eşyayı genel kolluğa devrederken, malın el değiştirdiğini ve sorumluluğunun sona erdiğini belgelemek için "teslim-tesellüm tutanağı" düzenler. Bu tutanak, malın kimden alındığını ve kime teslim edildiğini resmi olarak kanıtlar.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A) Tebliğ-tebellüğ, bir belgenin tebliğ edildiğini gösterir; B) El koyma, yetkili makamın malı el koyduğu durumdur; D) Salıverme, tutuklu veya gözaltının serbest bırakılmasıdır; E) Görgü tespit, olay yerindeki durumu sabitlemek içindir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, bulduğu veya emanete aldığı eşyayı genel kolluğa devrederken malın el değiştirdiğini gösteren "teslim-tesellüm tutanağı" düzenlemek zorundadır.
Soru 6 · 2022/96 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Özel güvenlik görevlisi Ramazan, hırsızlık yaptığını tespit ettiği şahıs hakkında hazırladığı tutanakta belirtmesi gereken hususlarla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- A)Olayın meydana geldiği yer ve zamanı belirtir
- B)Yakalama esnasında ve direnme neticesinde şahıs yaralanmışsa belirtir
- C)Elde edilen suç unsurları ve delillerden bahseder
- D)Direnme neticesinde zor kullanılmışsa belirtmez
- E)Yakalama nedenini belirtir
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlisi hazırladığı tutanakta zor kullanma durumunu, gerekçesini ve sonuçlarını eksiksiz olarak belirtmekle yükümlüdür; bu bilgiyi tutakta yer vermemek görevin ihmalidir.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı doğru çünkü olayın yeri ve zamanı tutanağın temel unsurlarındandır. B şıkkı doğru çünkü yaralanma durumu tutanağa mutlaka yazılmalıdır. C şıkkı doğru çünkü elde edilen delillerin detaylandırılması zorunludur. E şıkkı doğru çünkü yakalamanın hukuki dayanağı ve nedeni açıkça belirtilmelidir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, zor kullanma durumunda bunu tutanağa mutlaka yazmakla yükümlüdür.
Soru 7 · 2022/96 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Özel güvenlik görevlisi Cemil parkta devriye görevi yerine getirirken, bir çocuğun darp edildiğini görmüştür. Olaya müdahalede aşağıdaki uygulamalardan hangisi doğru olur?
- A)Darp olayına müdahale ederek şüpheliyi yakalayarak, genel kolluğa teslim eder
- B)Kelepçeleyip polis merkezine götürür
- C)Kimlik tespiti yapar
- D)İfadesini alır
- E)Savcıyı arar ve bilgi verir
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Yönetmelik hükümlerine göre, özel güvenlik görevlisi suçun işlenmesini önlemek veya devam eden bir suçu durdurmak için gerekli tedbirleri alabilir. Ancak, şüpheliyi yakaladıktan sonra derhal genel kolluğa (polis) teslim etme yükümlülüğü vardır. Bu nedenle Cemil Bey, şüpheliyi yakalayıp hemen polise teslim etmelidir.
Diğer şıklar neden yanlış? B şıkkı: Özel güvenlik görevlisinin şüpheliyi kelepçeleme yetkisi bulunmamaktadır. C şıkkı: Kimlik tespiti yapmak, olaya müdahale ve şüpheliyi yakalama eyleminin önceliği değildir. D şıkkı: İfade alma yetkisi sadece genel kolluk ve savcılık makamına aittir. E şıkkı: Doğrudan savcıyı aramak prosedür dışıdır; önce polise haber verilmelidir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, şüpheliyi yakalayıp derhal genel kolluğa teslim etmekle yükümlüdür.
Soru 8 · 2022/96 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi spor müsabakalarında görev alan özel güvenlik görevlisinin görevlerinden değildir?
- A)Müsabaka güvenlik planını hazırlamak
- B)Düzeni bozan seyircileri en yakın kolluk görevlisine bildirmek
- C)Ev sahibi takım ve misafir takım seyircileri arasında geçişi engellemek
- D)Spor alanında görev almak
- E)Bilet kontrolü yapmak
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre spor müsabakalarında güvenlik planı hazırlama yetkisi ve sorumluluğu tamamen yetkili kolluk kuvvetlerindedir. Özel güvenlik görevlileri bu planı hazırlayamaz, sadece kollukça hazırlanan plana göre görevlerini yerine getirirler.
Diğer şıklar neden yanlıştır? B şıkkı, düzeni bozanları kolluğa bildirmek görevin temel yükümlülüğüdür. C şıkkı, taraftar gruplarını ayırmak zorunlu bir güvenlik önlemidir. D şıkkı, spor alanına girmek ve orada bulunmak görevin doğası gereğidir. E şıkkı ise bilet kontrolü, görevlilerin yetkili olduğu bir diğer temel görevdir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri spor müsabakalarında güvenlik planını hazırlamaz, sadece kollukça hazırlanan plana göre uygulamayı sağlar.
Soru 9 · 2022/96 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Eşya kontrolünde aşağıdaki güvenlik sistem ve cihazlarından hangisi kullanılmaz?
- A)EDS sistemi
- B)Eğitilmiş köpekler
- C)X-Ray cihazları
- D)CCTV
- E)İz detektörü
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, eşya kontrolü (bagaj, çanta, paket) için X-Ray cihazları, EDS (patlayıcı dedektörü) ve iz detektörü gibi doğrudan nesne taraması sağlayan cihazlar veya eğitilmiş köpekler kullanılır. Ancak CCTV (Kapalı Devre Televizyon), bir gözetim ve izleme sistemidir; eşyanın içini görüp kontrol etmez, sadece dışarıdan görüntü alır. Bu nedenle eşya kontrolünde doğrudan kullanılan bir cihaz değildir.
Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve E şıkları, eşyanın içindeki tehlikeli maddeleri tespit etmek için doğrudan kullanılan kontrol yöntemleridir.
Bilinmesi gereken kural: Eşya kontrolü için nesne taraması yapan cihazlar veya köpekler kullanılırken, CCTV sadece gözetim amaçlıdır ve eşya kontrolünde doğrudan kullanılmaz.
Soru 10 · 2022/96 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Ahmet Bey arkadaşlarıyla birlikte pikniğe giderler. Ağaçta meyve yiyen 15- 16 yaşlarında bir çocuğun yere düştüğüne şahit olur. Yapılan kontrolde bacaklarını rahatlıkla oynatabildiği görülür. Daha önce ilk yardım almış Ahmet Bey’in çocuğa yaklaşımı nasıl olmalıdır?
- A)Bu durumda hiçbir şey yapmaya gerek yoktur, kalkıp yürümesi söylenir
- B)Ayağa kendi başına kalkabiliyorsa bir hastaneye başvurması önerilir
- C)Hareket ettirilmez, 112 aranır, olumsuz durumlara karşı hastanın yanında durulur
- D)Her ihtimale karşı suni sonum yapılır
- E)Su içirilerek hastanın rahatlaması sağlanır
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilk yardım kuralları gereği, şüpheli bir yaralanmada (düşme) ilk yardım alıcı, yaralının durumunu değerlendirmelidir. Çocuk bacaklarını oynatabiliyor olsa da, düşme travması nedeniyle iç kanama veya gizli kırık riski vardır. Bu durumda yaralıyı hareket ettirmek, hasarı artırabilir; bu yüzden 112 aranmalı ve hasta hareket ettirilmeden yanında kalınmalıdır.
Diğer şıklar neden yanlış? A) Yaralının hareket ettirilmesi, gizli kırık veya iç kanamayı tetikleyerek durumu kötüleştirir. B) Kendi kendine hareket edebilmek, ciddi bir yaralanma olmadığını garanti etmez. D) Suni solunum, kalp durması durumunda uygulanır; çocuk bilinçli ve nefes alıyorsa gereksizdir. E) Bilinci açık ve bilinçsiz yaralılara su içirmek, kusma ve boğulma riski yaratır.
Bilinmesi gereken kural: Düşme gibi travmalarda, yaralının hareket edebiliyor olması durumu hafif göstermez; 112 aranmalı ve yaralı hareket ettirilmeden yanında kalınmalıdır.