96. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 9. bölüm

3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu ve ilgili yönetmelikler uyarınca, koruma komisyonları tarafından verilebilecek koruma türleri; özel koruma, yakın koruma, konut koruma ve çağrı üzerine koruma olarak belirlenmiştir. Bu nedenle "Özel koruma", "Yakın koruma", "Konut koruma" ve "Çağrı üzerine koruma" seçenekleri yasal olarak mümkündür. Ancak kanun metninde ve uygulamada "Sözlü koruma" diye bir koruma şekli bulunmamaktadır; koruma tedbirleri yazılı kararname ile ve somut önlemlerle (silahlı veya silahtan muaf özel güvenlik görevlileri ile) uygulanır. Dolayısıyla sözlü bir koruma usulü yasal dayanağa sahip değildir ve verilemez.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, D ve E şıkları 3713 sayılı Kanun ve yönetmeliklerde açıkça öngörülen yasal koruma türleridir.

Bilinmesi gereken kural: Koruma komisyonları tarafından verilebilecek koruma türleri kanunla sınırlıdır ve "sözlü koruma" yasal bir koruma yöntemi değildir.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler, koruma personelinin görevin gerektirdiği fiziki ve zihni yeterliliğe, hızlı karar alma yeteneğine, iletişim becerisine ve silah kullanma uzmanlığına sahip olmasını şart koşar. Ancak kanun, personelin "her türlü ortamda" takım elbiseli ve kravatlı olmasını zorunlu kılmaz; görevin niteliğine ve çevre şartlarına göre kıyafet değişikliği yapılabilir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, kanunun öngördüğü temel yetkinlik gerekliliğidir; B şıkkı, acil durumlarda gerekli olan hızlı karar alma kapasitesini ifade eder; D şıkkı, görevin gereği olan etkili iletişim becerisini belirtir; E şıkkı ise koruma personelinin silah kullanma konusunda uzman olması gerektiğini doğru olarak ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Koruma personeli, görevin niteliğine ve ortam şartlarına uygun kıyafet giymek zorundadır, ancak her zaman takım elbiseli ve kravatlı olması zorunlu değildir.

Doğru cevap A şıkkıdır çünkü 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği'ne göre, araçta oturma düzeni ve inme-binme kuralları gereği korunan kişi önce araca binmeli, ardından yakın koruma binerek kapıları kilitler. Korunan kişinin güvenliği, onun araçtan önce inip binmesiyle sağlanır; bu kural, olası bir saldırı durumunda korunanı korumanın gövdesiyle kapamasını (şık E) ve araç hareket etmeden önce tüm güvenlik önlemlerinin alınmasını (şık C ve D) gerektirir.

Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı, korumanın kapıları kilitlemesi doğru olsa da binme sırasını yanlış anlatır; C şıkkı, araç hareket etmeden önce tüm güvenlik önlemlerinin tamamlanması gerektiğini göz ardı eder; D şıkkı, korunanın korumanın arkasına oturması yerine genellikle korumanın yanında veya arkasında olması gerektiğini belirtir; E şıkkı ise öncü ve artçı korumanın pozisyonunu doğru tanımlar.

Bilinmesi gereken kural: Araçta inme ve binme sırasında korunan kişi her zaman önceliklidir; koruma, korunanı araçtan önce indirmemeli ve araca önce bindirmelidir.

Doğru cevap C'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler, koruma personelinin mesleki yeterliliğini; fiziksel kondisyon, pratik zeka, soğukkanlılık ve çevre gözlemleme gibi güvenlik odaklı özelliklere dayandırır. "Medyatik olmak" ise kanunda aranan bir nitelik değildir; aksine, koruma görevlilerinin gizliliği ve sakinliği ön plandadır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, D ve E şıkları, 5188 sayılı Kanun'un koruma personeli için öngördüğü temel mesleki ve fiziki yeterlilik gerekliliklerini doğru ifade etmektedir.

Bilinmesi gereken kural: Koruma personeli, görevini gizlilik ve soğukkanlılıkla yerine getirmeli, dikkat çekici veya "medyatik" bir profil çizmemelidir.

Doğru cevap C şıkkıdır. Suikast, 5188 sayılı Kanun ve TCK kapsamında bir suç teşkil eden eylemdir. Suikastın safhaları; hedef tespiti, istihbarat/keşif, planlama, icra ve kaçış şeklinde mantıksal bir sıralama izler. Suikast eyleminin doğası gereği, hedefe eylemin yapılacağı bilgisi verilemez; aksi takdirde eylem gerçekleşmez ve suçun niteliği bozulur. Bu nedenle "hedefe bilgi verilmesi" suikast safhalarından biri değildir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, D ve E şıkları, suikast eyleminin hazırlık ve uygulama aşamalarını oluşturan meşru suç safhalarıdır.

Bilinmesi gereken kural: Suikast eyleminin safhaları arasında hedefe uyarı verilmesi bulunmaz, çünkü bu durum eylemin başarısız olmasına neden olur.

Doğru cevap E) KAAN'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, Özel Güvenlik Görevlilerinin kimlik bilgileri, görev yerleri ve sicil kayıtlarının merkezi bir veritabanında toplanarak Emniyet Genel Müdürlüğü ile anlık paylaşımını sağlayan sistem KAAN (Kamu Güvenlik ve Özel Güvenlik Bilgi Sistemi) olarak adlandırılır. Bu proje, genel kolluk ile özel güvenlik arasındaki koordinasyonu sağlayan Türkiye genelindeki tek resmi sistemdir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A) PATBİS, sadece Polis Akademisi'ne ait bir eğitim sistemidir; B) ÖGNET, özel güvenlik firmalarının kendi iç iletişim ağıdır; C) ASİP, Askeri Savunma Sanayi Başkanlığı'nın sistemidir; D) POLNET ise sadece kolluk birimlerinin iç haberleşme sistemidir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlilerinin kimlik ve sicil bilgileri, 5188 sayılı Kanun gereği KAAN sistemi üzerinden Emniyet Genel Müdürlüğü ile anlık olarak eşleştirilir ve kontrol edilir.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'na göre, ilçe sınırları içindeki tüm kolluk teşkilatlarının (Emniyet ve Jandarma) mülki amiri Kaymakamdır. Kaymakam, bakanlıkların taşra teşkilatı olan kolluk güçlerini denetleme ve koordine etme yetkisine sahiptir.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Belediye Başkanı, belediye sınırlarında belediye hizmetlerini yürütür, kolluk mülkiyeti yoktur. B) Emniyet Müdürü, sadece Emniyet teşkilatının amiridir, mülki amirlik yetkisi yoktur. C) Jandarma Komutanı, sadece Jandarma birimlerinin komutanıdır, mülki amirlik görevi taşımaz. E) Karakol Amiri, sadece belirli bir karakolun sorumlusudur, ilçe genelinde mülkiyet yetkisi bulunmaz.

Bilinmesi gereken kural: İlçe sınırlarında Emniyet ve Jandarma dahil tüm kolluk birimlerinin mülki amiri Kaymakamdır.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler uyarınca, Özel Güvenlik Görevlileri (ÖGG) görevlileri, şüpheli veya suç işleyen kişiden emanete malzeme veya eşya alabilirler. Bu yetki, görevlilerin elinde bulunan silah veya araçları güvene almak veya şüpheli eşyayı el koyma yetkisi olmadan güvenli bir şekilde saklamak için tanımlanmıştır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A şıkkı kimlik tespiti yetkisi sadece kolluk kuvvetlerine aittir; B şıkkı soruşturma yapma yetkisi savcı ve kolluk görevlilerine tanınmıştır; D şıkkı delil inceleme yetkisi adli makamların ve kolluğun görev alanındadır; E şıkkı ifade alma yetkisi ise sadece kolluk ve savcılık makamına aittir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlilerinin yetkileri sınırlıdır; sadece kanunla açıkça belirtilen "emanete alma" ve "el koyma" gibi koruyucu tedbirleri alabilirler, kolluk yetkisi olan soruşturma, ifade alma veya delil inceleme yapamazlar.

Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre, özel güvenlik görevlisi suç teşkil eden bir eşya bulduğunda bunu Görevi devredeceği özel güvenlik görevlisine teslim etmekle yükümlüdür. Eşyayı doğrudan kolluğa veya şirkete bildirmek yerine, görev devri sırasında devralan kişiye devretmesi prosedür gereğidir.

Diğer şıklar neden yanlış? A) Şirkete bildirmek, eşyanın fiziki devrini sağlayan prosedürü ihlal eder. B) Genel kolluk kuvvetlerine bildirmek, görev devri prosedürüne aykırıdır. C) Güvenlik sorumlusuna bildirmek, doğrudan devir yükümlülüğünü yerine getirmemiştir. E) Suç eşyası sahibinin yakınına bildirmek, yasal prosedür dışıdır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, suç teşkil eden eşyayı bulduğunda bunu doğrudan kolluğa veya şirkete değil, görev devrini alacak olan diğer özel güvenlik görevlisine teslim etmek zorundadır.

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre Özel Güvenlik Görevlilerinin kimlik sorma yetkisi, sadece A, B, C ve D şıklarında belirtilen kalabalık ve güvenlik riski taşıyan toplu etkinliklerde (konser, spor, toplantı, düğün/cenaze) sınırlı olarak tanınmıştır. Ancak araç konvoyu gibi ulaşım amaçlı veya özel bir güvenlik görevi gerektirmeyen durumlarda, görevliye kimlik sorma yetkisi verilmemiştir. Bu yetki, sadece kanunla açıkça belirtilen toplu etkinliklerde geçerlidir.

Diğer şıkların yanlışlığı:

• A, B, C ve D şıkları, 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik hükümleri gereği kimlik sorma yetkisinin açıkça tanındığı toplu etkinlik türleridir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlilerinin kimlik sorma yetkisi sadece kanunda belirtilen kalabalık toplu etkinliklerde geçerlidir; araç konvoyu gibi durumlarda bu yetki bulunmamaktadır.