Soru 1 · 2022/96 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Herhangi bir konuya ya da olaya ilişkin duygu ve düşüncelerimizin kodlanarak, sözlü-sözsüz veya yazılı olarak alıcıya ulaşmasını sağlayan sembollerdir. İletişimin iyi olabilmesi için hedef tarafından algılanabilmesi önemlidir. Yukarıdaki ifadeyle iletişim sürecinin hangi temel evresi tanımlanmaktadır?
- A)Kaynak (Verici)
- B)Mesaj (Haber)
- C)Geri bildirim (Dönüt)
- D)Kanal (Araç)
- E)Alıcı (Hedef)
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B) Mesaj (Haber)'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler, iletişimin temelini oluşturan bu kavramı, vericinin kodladığı ve alıcıya ulaşan duygu, düşünce veya bilgi bütünü olarak tanımlar. Özel güvenlik görevlisi, durumu raporlarken veya talimat verirken bu "mesaj"ın net ve anlaşılır olmasını sağlamakla yükümlüdür.
Diğer şıkların yanlışlığı: A) Kaynak, mesajı oluşturan kişidir; C) Geri bildirim, mesajın alıcıdan dönen tepkidir; D) Kanal, mesajın taşındığı yoldur; E) Alıcı ise mesajı alan taraftır.
Bilinmesi gereken kural: İletişim sürecinde kodlanmış ve iletilen bilgi bütününe "Mesaj" denir; iyi iletişim için bu mesajın hedef tarafından doğru algılanması şarttır.
Soru 2 · 2022/96 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Kişinin kendisini herkesten ayrı tutarak her konuda öne çıkmak istemesi diğerlerinden kendini daha önemle olduğunu vurgulayıp ilgiyi alakayı sürekli üstende tutmaya çalışması, olarak tanımlanan iletişim engeli aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Kararsızlık
- B)Alınganlık
- C)Ben merkezcilik (Egoizm, bencillik)
- D)İsim takma
- E)Duyarsızlık
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C şıkkıdır. Bu durum, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve Özel Güvenlik Görevlilerinin Görev ve Yetkileri Yönetmeliği'nde belirtilen "İletişim ve İletişim Engelleri" başlıklı bölümlerde tanımlanan Benmerkezcilik (Egoizm) iletişim engelidir. Benmerkezcilik, kişinin kendini diğerlerinden üstün görerek, kendi düşüncelerini ve ihtiyaçlarını her şeyin önüne koymasıdır; bu da görevlinin mesleki iletişim kurmasını engeller.
Diğer şıklar neden yanlıştır: A şıkkı kararsızlık, B şıkkı alınganlık, D şıkkı isim takma ve E şıkkı duyarsızlık, soruda belirtilen "kendini öne çıkarma ve üstün görme" davranışını tanımlamaz.
Bilinmesi gereken kural: Benmerkezcilik, kişinin kendini her şeyin merkezine alarak diğerlerini görmezden gelmesiyle ortaya çıkan ve özel güvenlik görevlilerinin iletişim becerilerini olumsuz etkileyen temel bir engeldir.
Soru 3 · 2022/96 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi/hangileri iletişimin temel özelliklerindendir? I) İletişimde bir kaynak, bir mesaj bir de alıcı bulunur II) İletişim insan davranışlarının bir ürünüdür III) İletişim, dinamik bir olgudur IV) İletişim belirli kalıplara bağlıdır
- A)I
- B)II
- C)III
- D)I- II ve III
- E)I-II-III ve IV
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E'dir. İletişim, kaynaktan çıkan mesajın alıcıya iletilmesi sürecidir (I); insan davranışının bir ürünüdür (II); sürekli değişen dinamik bir olgudur (III); ve belirli iletişim kalıpları (dili, jestleri vb.) üzerinden gerçekleşir (IV). Bu nedenle tüm maddeler iletişimin temel özelliklerindendir.
Diğer şıkların yanlışlığı: A, B ve C şıkları, iletişimin tüm temel özelliklerini kapsadığı için eksik kalmıştır. D şıkkı ise, iletişimin kalıplara bağlı olduğunu (IV) göz ardı ettiği için hatalıdır.
Bilinmesi gereken kural: İletişim; kaynak, mesaj ve alıcının bulunduğu, insan davranışıyla ilgili, dinamik ve belirli kalıplara bağlı olan dört temel unsuru bünyesinde barındıran bir süreçtir.
Soru 4 · 2022/96 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi/hangileri bir problem çözme yoludur? I) Yenilikçi çözümler üretmek II) Farklı alternatifler içinde en doğru ve en etkin seçimi yapmak III) Problemin nedenini anlamaya çalışmak IV) Kendi çözüm yöntemini öne çıkarmak
- A)I
- B)II
- C)III
- D)I- II ve III
- E)I-II-III ve IV
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlisinin görevi sadece emir vermek değil, olayları analiz edip en uygun çözümü üretmektir. Bir problem çözme süreci; sorunun kök nedenini (III) bulmayı, yaratıcı ve yenilikçi çözümler (I) üretmeyi ve bu seçenekler arasından en etkili olanı (II) seçmeyi kapsar.
Diğer şıkların yanlışlığı: IV. şıkta "kendi yöntemini öne çıkarmak" önyargılı ve otoriter bir tutumdur; çözüm sürecinde esneklik ve objektiflik esastır. A, B ve C şıkları ise sürecin sadece bir parçasını içerdiğinden eksiktir.
Bilinmesi gereken kural: Problem çözme; kök neden analizi, yaratıcı çözüm üretimi ve en etkin seçimi yapma döngüsüdür.
Soru 5 · 2022/96 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi etkin dinlemenin boyutlarından biri değildir?
- A)Konuşmacıya bakmak
- B)Sözünü bölmemek
- C)Empatik dinleme yapmak
- D)Konuşmacıya dikkat kesilmek
- E)Önyargılı olmak
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E şıkkıdır. Özel Güvenlik Meslek Bilgisi kapsamında etkin dinleme, görevin gereği olan doğru bilgiye ulaşmayı sağlar. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler, özel güvenlik görevlisinin meslek etiğine ve iletişim kurallarına uymasını zorunlu kılar. Önyargılı olmak, tarafsızlık ilkesine aykırıdır ve doğru bilgiyi çarpıtmaya neden olur; bu nedenle etkin dinlemenin bir boyutu olamaz.
Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve D şıkları, konuşmacıya odaklanma, sözünü kesmeme ve empati kurma gibi etkin dinlemenin temel ve zorunlu bileşenleridir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, görevini yaparken tarafsız olmalı ve önyargısız bir şekilde karşıdaki kişiyi dinlemelidir.
Soru 6 · 2022/96 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Karşımızdaki kişiyle duygu ve düşünce bakımından tam bir örtüşme halidir. Cümlesi hangi kavramı tarif etmektedir?
- A)Beden dili
- B)Sempati
- C)Etkili dinleme
- D)Etkili konuşma
- E)Empati
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E) Empati'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklerde belirtilen meslek etiği kuralları gereği, özel güvenlik görevlisinin görevi sırasında karşıdaki kişiyle duygusal ve düşünsel tam bir uyum içinde olması, empati kurma becerisine dayanır. Empati, başkasının duygularını ve düşüncelerini kendi deneyimi gibi hissetme ve anlama yeteneğidir.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: Beden dili sözsüz iletişim araçlarını ifade eder; sempati sadece olumlu bir duygusal yakınlık belirtir; etkili dinleme ve konuşma ise iletişim teknikleridir, duygusal örtüşme değil.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, görevi sırasında karşıdaki kişiyle duygusal ve düşünsel tam bir uyum içinde olmak için empati kurmalıdır.
Soru 7 · 2022/96 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Mevlana’nın “kar taneleri ne güzel anlatıyor, birbirine zarar vermeden de birlikte yol almanın mümkün olduğunu” sözü, başarılı bir iletişim kurmak ve toplumsal uyumu sağlamak açısından aşağıdakilerden hangisinin önemli olduğunu vurgulamaktadır?
- A)Kibarlık
- B)Farklılığa saygı ve hoşgörü
- C)Kendine güven
- D)Zeki olmak
- E)Doğru algılamak
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler, özel güvenlik görevlilerinin görevini yaparken toplumsal barışı korumayı ve herkesin haklarına saygı duymayı temel ilke olarak öngörür. Mevlana'nın kar tanesi örneği, farklılıkların var olduğu bir ortamda çatışma yaratmadan birlikte hareket etmeyi simgeler; bu da farklılığa saygı ve hoşgörü ilkesiyle doğrudan örtüşür. Özel güvenlik görevlisi, görev yaptığı yerde farklı kültür, inanç ve görüşlere sahip bireylerle çalışırken bu hoşgörüyü göstermek zorundadır.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı kibarlık tek başına farklılıkları kabul etmeyi garanti etmez; C şıkkı özgüven, toplumsal uyumun temel dayanağı değildir; D şıkkı zeka, iletişim kalitesini tek başına belirlemez; E şıkkı ise algılama, saygı ve hoşgörü eylemini yerine getirmeyi tek başına sağlamaz.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, görev yaptığı yerde farklılıklara saygı göstererek ve hoşgörüyle yaklaşarak toplumsal barışı korumalıdır.
Soru 8 · 2022/96 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Özel güvenlik amiri Nihat’ın emri altındaki özel güvenlik görevlilerine “kama düzeni al” talimatı verdiğine göre, Nihat aşağıda sayılan hangi duruma müdahale etmeyi planlamamaktadır?
- A)Topluluk veya kalabalığı bölmek
- B)Topluluğu koruma altına almak
- C)Topluluğu yanlara doğru dağıtmak
- D)Topluluk veya kalabalık içindeki lider suçluları yakalamak
- E)Topluluk veya kalabalık içerisinde yolu açmak
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği gereği, özel güvenlik görevlileri ve amirleri kalabalık yönetimi için "kama düzeni"ni kullanır. Bu taktik, kalabalığı ikiye bölerek (A şıkkı), yolu açarak (E şıkkı) veya dağıtarak (C şıkkı) kontrol altına almayı ve içerideki suçluları yakalamayı (D şıkkı) hedefler. Ancak kama düzeni, kalabalığı "koruma altına almak" (B şıkkı) amacıyla kullanılmaz; koruma, kalabalığın etrafını çeviren "çember" veya "kalkan" düzeni ile sağlanır. Dolayısıyla Nihat, kalabalığı koruma altına alma planı yapmamaktadır.
Diğer şıkların yanlışlığı: A, C ve E şıkları kalabalığı bölmek, dağıtmak ve yol açmak için kama düzeninin temel amaçlarıdır; D şıkkı ise hedefe ulaşmak için kullanılan bir yöntemdir.
Bilinmesi gereken kural: Kama düzeni kalabalığı bölmek ve yolu açmak içindir; kalabalığı koruma altına almak için çember veya kalkan düzeni kullanılır.
Soru 9 · 2022/96 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Göz yaşartıcı gazlarla ilgili aşağıdakilerden hangisi veya hangileri doğrudur? I. Cilt ve gözlerde iğne batar gibi acıma olur II. Gaza maruz kalan kişilerde genel olarak kalıcı körlük olur III. Nükleer silah olarak değerlendirilir IV. Toplumsal olaylara müdahalede kullanılan etkili bir yöntemdir V. Etkisi 10-30 dakika gibi bir sürede geçer
- A)I, II, IV
- B)III, IV, V
- C)I, IV, V
- D)Yalnız I
- E)II ve IV
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, göz yaşartıcı gazlar (I. madde) cilt ve gözlerde iğne batması gibi şiddetli acı vererek kalabalığı dağıtmayı amaçlar. Bu gazlar, toplumsal olaylara müdahalede etkili bir yöntemdir (IV. madde) ve etkisi genellikle 10-30 dakika içinde geçer (V. madde).
Diğer şıkların yanlışlığı: II. madde yanlıştır çünkü gazlar kalıcı körlük yaratmaz, etkisi geçicidir; III. madde yanlıştır çünkü nükleer silah değil, kimyasal bir tahrik maddesidir.
Bilinmesi gereken kural: Göz yaşartıcı gazlar acı verici ve geçici etki gösteren, kalıcı hasar oluşturmayan ve toplumsal olaylarda yasal olarak kullanılan bir müdahale aracıdır.
Soru 10 · 2022/96 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
“Panik; aşırı heyecan durumunda, çok güçlü bir korkuyla birlikte ortaya çıkan ve insanların hiçbir şey yapamaması şeklinde veya o durumdan kurtulmanın en iyi yolunu düşünmeden ve ani olarak hareket ederek bulundukları durumdan kurtulmaya çalıştıkları bir davranış türü olarak tanımlanır.” Aşağıdakilerden hangisi paniği önlemek isteyen bir güvenlik görevlisinin kesinlikle yapmaması gereken bir davranıştır?
- A)Güvenlik görevlisi kesinlikle paniğe kapılmamalıdır
- B)En kısa sürede topluluğu bilgi sahibi yapmalıdır
- C)Kontrolsüz davranışları önlemek ve topluluğun dikkatini bir noktaya çekmek için havaya ateş ederek yönlendirmelidir
- D)Panik anında topluluğun sevk edileceği yer ve yönleri iyi bilmelidir
- E)Megafon gibi ses yükseltici araçlarla insanları yönlendirmelidir
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, güvenlik görevlileri ateşli silahları sadece hayati tehlike anında ve son çare olarak kullanabilir. Panik anında havaya ateş etmek, toplulukta daha büyük bir korku ve kaos yaratıp durumu daha da kötüleştirir; bu nedenle kesinlikle yasaktır.
Diğer şıklar neden yanlış? A) Şık doğru bir davranıştır; görevlinin sakin kalması zorunludur. B) Şık doğru bir davranıştır; bilgi vermek panik yönetiminin temelidir. D) Şık doğru bir davranıştır; tahliye planı önceden bilinmelidir. E) Şık doğru bir davranıştır; megafonla yönlendirme standart bir yöntemdir.
Bilinmesi gereken kural: Panik anında havaya ateş etmek, 5188 sayılı Kanun ve meslek etiği gereği yasaktır ve durumu daha da kötüleştirir.