96. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 6. bölüm

Doğru cevap B) Sabotaj'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili mevzuat çerçevesinde, bir mal veya araziye zarar vermek amacıyla bilerek ateşe vermek, kasten işlenen bir suçtur ve bu eylem sabotaj olarak tanımlanır. Özel güvenlik görevlileri, bu tür kastlı eylemleri tespit edip derhal yetkili makamlara bildirmekle yükümlüdür.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A) Bilgisizlik, eylemin bilinçsizce ve hatadan kaynaklı olması durumudur; C) İhmal, dikkatsizlik sonucu oluşan yangınlardır; D) Sıçrama, yangının kontrolsüz yayılması sonucu oluşur; E) Kazalar ise öngörülemeyen veya istenmeyen olaylardır.

Bilinmesi gereken kural: Yangınların oluşumunda "bilerek ve kasten" eylem varsa bu bir sabotaj suçudur, ihmal veya bilgisizlik değil.

Doğru cevap A) Yanıcı gaz'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler ile kimya mevzuatı gereği, oksijenle belirli bir karışım oranında yanabilen gazlara "yanıcı gaz" tanımı verilir. Bu gazlar, tutuşma enerjisi sağlandığında çevreyle reaksiyona girerek ısı ve ışık yayar.

Diğer şıklar neden yanlıştır? B şıkkı itici gazlar (örneğin sprey kutularındaki itici maddeler) yanma özelliği taşımaz; C şıkkı boğucu gazlar oksijeni yerinden ederek solunumu engeller; D şıkkı "yakıcı gaz" teknik bir terim olarak bu tanıma uymaz; E şıkkı ise "parlayıcı" genellikle sıvıların buharı için kullanılır, gazlar için "yanıcı" ifadesi doğrudur.

Bilinmesi gereken kural: Oksijenle belirli oranda karışıp tutuşabilen tüm gazlar kanunen "yanıcı gaz" olarak tanımlanır ve özel güvenlik görevlileri bu tehlikeyi bilmelidir.

Doğru cevap D) Söndürme ekibi'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, yangın gibi acil durumlarda yangını söndürmek veya genişlemesini önlemek, yangın söndürme ekipmanlarını kullanmak ve itfaiye gelene kadar ilk müdahaleyi yapmak doğrudan söndürme ekibinin görev ve yetkisi kapsamındadır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: Bakım ekibi tesislerin teknik durumunu kontrol eder, koruma ekibi genel güvenlik ve giriş-çıkış kontrolü yapar, ilk yardım ekibi yaralılara tıbbi müdahale eder ve kurtarma ekibi ise mahsur kalan kişilerin tahliyesinden sorumludur.

Bilinmesi gereken kural: Yangın anında itfaiye gelene kadar yangının türüne uygun söndürme maddesiyle ilk müdahaleyi yapmak söndürme ekibinin temel sorumluluğudur.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5402 sayılı İtfaiye Teşkilatı Kanunu ve ilgili yönetmeliklere göre itfaiyenin temel görevleri yangın söndürme, afetlerde arama-kurtarma, su baskınlarına müdahale ve halkı bilgilendirmektir. Olay yerindeki kaos ve kargaşayı önlemek ise 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun uyarınca Özel Güvenlik Görevlilerinin yetki ve sorumluluğundadır; itfaiye personelinin görevi değildir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve D şıkları itfaiye teşkilatının yasal görev tanımları arasında yer almaktadır.

Bilinmesi gereken kural: Yangın söndürme ve afet müdahalesi itfaiyenin, olay yerinde güvenlik ve düzeni sağlama ise özel güvenlik görevlilerinin yasal görevidir.

Doğru cevap B) Soğutma'dır. 5188 sayılı Kanun ve yangınla mücadele ilkelerine göre, kimyasal reaksiyon alanından ısı alınarak sıcaklığın yanma noktasının altına düşürülmesi, yangının söndürülmesindeki temel soğutma yöntemidir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A) Boğma, oksijenin kesilmesiyle ilgilidir; C) Engelleme, yangının yayılmasını durdurmayı ifade eder; D) Yakıtı giderme, yanıcı maddenin uzaklaştırılmasıdır; E) Dağıtma ise yangın söndürme teknikleri arasında geçerli bir kategori değildir.

Bilinmesi gereken kural: Yangını söndürmek için ısıyı alarak sıcaklığı düşürmek, soğutma yöntemidir.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve yangınla mücadele yönetmeliklerine göre, A sınıfı yangınlar (katı maddeler) yetersiz oksijenle yanarken zehirleyici Karbonmonoksit gazı açığa çıkar. Bu gaz, kanın oksijen taşıma kapasitesini bozarak ölümcül sonuçlar doğurur.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A, B ve D şıkları (Etan, Azot, Metan) yanma sonucu oluşsa da temel zehirleyici özellikleri karbonmonoksit kadar acil ve doğrudan değildir; E şıkkı (Amonyak) ise genellikle plastik yanmasıyla ilişkilendirilir.

Bilinmesi gereken kural: Katı maddelerden kaynaklanan yangınlarda en tehlikeli ve yaygın zehirleyici gaz, karbonmonoksittir.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve yangınla mücadele yönetmeliklerinde yangın türleri, yanma hızına ve mekanizmasına göre sınıflandırılır. Bu sınıflandırma; yavaş yanma, hızlı yanma, parlayarak patlama ve kendi kendine yanma (kendiliğinden tutuşma) şeklinde temel kategorileri kapsar. Diğer şıklar ise yangınla mücadele tekniklerinde veya kimyasal süreçlerde kullanılan terimleri yanlış birleştirmiş veya eksik bırakmıştır. A şıkkındaki "Gazlı", B şıkkındaki "Buharlı" ve "Tüterek", C şıkkındaki "Buharlaşarak" ve D şıkkındaki "Tütme" ifadeleri yangın çeşidi sınıflandırması olarak mevzuatta yer almamaktadır.

Bilinmesi gereken kural: Yangınlar, yanma hızı ve oluşum mekanizması açısından yavaş, hızlı, patlayıcı ve kendi kendine yanma olarak dört ana grupta incelenir.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlileri görev alanlarında uyuşturucu madde kullanımı veya ticareti şüphesi taşıyan durumları tespit etme ve yetkili makamlara bildirme yükümlülüğü altındadır. "Bong yapmak" ve "kafayı dumanlamak" ifadeleri, uyuşturucu madde tüketimini çağrıştıran argo tabirlerdir; bu nedenle Erkan Bey'in bu ihtimali şüphelenmesi gerekir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı parti verileceği, C şıkkı kumar oynanacağı, D şıkkı gezi yapılacağı ve E şıkkı hırsızlık yapılacağı ifadeleri, kullanılan argolardan doğrudan çıkarılamaz.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, görev yerlerinde uyuşturucu madde kullanımı şüphesi taşıyan durumlarda derhal yetkili makamları bilgilendirmelidir.

Doğru cevap A) Esrardır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler kapsamında uyuşturucu madde tanımları yapılırken, esrarın (kannabis) bitkiden elde edilen doğal bir madde olduğu belirtilir. Diğer seçenekler olan metamfetamin, ecstasy, captagon ve amfetamin ise tamamen laboratuvar ortamında sentetik yollarla üretilen kimyasal maddelerdir. Özel güvenlik görevlileri, bu ayrımı yaparak madde türlerini doğru tespit etmelidir.

Diğer şıkların yanlışlığı: B, C, D ve E şıkları laboratuvar ortamında sentetik olarak üretilen kimyasal maddelerdir.

Bilinmesi gereken kural: Esrar doğadan elde edilen tek uyuşturucu maddedir, geri kalanları sentetik kimyasallardır.

Doğru cevap A'dır. Kitle iletişim araçları (televizyon, radyo, basın), 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmeliklerde belirtilen görev tanımı gereği, güvenlik personelinin halkla ilişkilerde kullandığı temel iletişim modelidir. Bu araçlar, mesajın kaynaktan alıcıya doğru tek bir akışla iletilmesini sağlar; alıcıdan anlık geri bildirim beklenmez veya zorunlu tutulmaz. Bu durum, iletişimin "tek yönlü" olabileceğini kanıtlar.

Diğer şıkların yanlışlığı: B ve E, kitle iletişiminde geri bildirim mekanizmasının zorunlu veya sürekli olmadığını, C ve D ise bu iletişimin yüz yüze olmadığını ve kitlelere ulaşabildiğini göz ardı eder.

Bilinmesi gereken kural: Kitle iletişim araçları, mesajı tek yönlü olarak geniş kitlelere ulaştırmak için tasarlanmıştır ve anlık geri bildirim beklenmez.