Soru 1 · 2022/97 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
İletişimde kullanılan en etkili iletişim kanalı hangisidir?
- A)Beden dili
- B)Sözcükler
- C)Ses tonu
- D)Düzgün giyim
- E)Teknolojiyi kullanma
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A) Beden dili'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler, özel güvenlik görevlisinin görevini yerine getirirken iletişim kurarken sözcüklerden ziyade duruş, jest ve mimiklerin (beden dili) güven verici ve otoriter bir imaj çizdiğini vurgular. Sözcükler (B) yanlış çünkü sözlü ifade beden diline göre daha az etkilidir; Ses tonu (C) yanlış çünkü tonlama beden dilinin bir parçasıdır ancak tek başına en etkili kanal değildir; Düzgün giyim (D) ve Teknolojiyi kullanma (E) ise iletişim kanalı değil, hazırlık veya araçtır.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, sözcüklerden çok duruşu ve jestleriyle mesajını en etkili şekilde iletir.
Soru 2 · 2022/97 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Denetim sonucu tespit edilen eksikliklerin ilgili kişi, kurum, kuruluş ve şirketlerce verilen süre içinde giderilmemesinin sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanuna göre yaptırımı aşağıdakilerden hangisidir?
- A)İdari para cezası
- B)Adli para cezası
- C)İlgili kişi, kurum, kuruluşun özel güvenlik izninin, özel güvenlik şirketinin faaliyet izninin iptali
- D)Bir daha özel güvenlik alanında çalışamama
- E)Hapis cezası
Çözümü göster — doğru cevap A
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun uyarınca, denetimde tespit edilen eksikliklerin verilen süre içinde giderilmemesi durumunda, yetkili makamca idari para cezası uygulanır. Bu ceza, kanunun 2. fıkrasında açıkça belirtilmiş olup, idari yaptırım niteliğindedir.
Diğer şıklar neden yanlıştır? B şıkkı "adli para cezası" suç ve ceza hukukuna ait olup, bu durum idari bir yaptırımdır. C şıkkı, eksiklikler giderilmezse veya çok ağır ihlaller varsa uygulanabilecek daha ağır bir yaptırım olup, doğrudan ilk yaptırım değildir. D ve E şıklar ise kanunda bu durum için öngörülen yaptırımlar arasında yer almamaktadır.
Bilinmesi gereken kural: Denetimde tespit edilen eksikliklerin süresinde giderilmemesi durumunda, 5188 sayılı Kanun gereği uygulanacak ilk ve temel yaptırım idari para cezasıdır.
Soru 3 · 2022/97 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Görev alanında bir suçun işlendiğini görevi ile bağlantılı olarak öğrenip, bunu yetkili genel kolluğa bildirmeyen özel güvenlik görevlileri veya yöneticilerine, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun’a göre hangi müeyyidenin uygulanması gerekir?
- A)Bir ay süre ile özel güvenlik alanında çalışamama
- B)Altı ay süre ile özel güvenlik alanında çalışamama
- C)Bir yıl süre ile özel güvenlik alanında çalışamama
- D)Beş yıl süre ile özel güvenlik alanında çalışamama
- E)Süresiz olarak özel güvenlik alanında çalışamama
Çözümü göster — doğru cevap C
5188 sayılı Kanun uyarınca, özel güvenlik görevlisi veya yöneticisi göreviyle bağlantılı olarak bir suç işlendiğini öğrenip yetkili genel kolluğa bildirmemesi durumunda, "Bir yıl süre ile özel güvenlik alanında çalışamama" cezası uygulanır. Bu müeyyide, görevin doğası gereği kamu düzenini koruma yükümlülüğüne aykırı davranışın yaptırımıdır.
Diğer şıklar neden yanlıştır: A ve B şıkları, kanunda belirtilen bir yıl süresinden daha kısa ceza süreleri içerdiği için hatalıdır; D ve E şıkları ise kanunda öngörülen bir yıl süresinden daha uzun veya süresiz ceza öngördüğü için mevzuata aykırıdır.
Bilinmesi gereken kural: Görevle bağlantılı bir suçu öğrenip kolluğa bildirmeyen özel güvenlik görevlilerine, 5188 sayılı Kanun gereği bir yıl süreyle çalışma yasağı uygulanır.
Soru 4 · 2022/97 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Özel güvenlik görevlilerinin zor kullanma yetkisinin kaynağı bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A)Türk Medeni Kanunu’nun 981. maddesine, Borçlar Kanunu’nun
- B)2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu’nun 16. maddesine göre zor ve silah kullanırlar
- C)Adli ve Önleme Aramaları Yönetmeliği’nin 21. maddesine göre zor kullanırlar
- D)5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun’un 8. Maddesine göre zor kullanırlar
- E)4857 sayılı İş Kanunu’nun 69. maddesine göre zor kullanırlar
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A'dır. Özel güvenlik görevlileri, polis gibi özel bir kanunla değil, genel hukuk kuralları çerçevesinde zor kullanma yetkisine sahiptir. Bu yetkilerin temel kaynağı; Türk Ceza Kanunu'nun 24 ve 25. maddelerindeki "meşru müdafaa" ve "acil hal" hükümleri ile Türk Borçlar Kanunu'ndaki "kendi kendine yardım" ilkesidir. Ayrıca Medeni Kanunu'nun 981. maddesi de bu yetkinin hukuki dayanağını oluşturur.
Diğer şıklar neden yanlıştır: B şıkkı sadece polis ve jandarmaya aittir; C şıkkı özel güvenlik görevlilerinin arama yapma yetkisini düzenler, zor kullanma kaynağını değil; D şıkkı 5188 sayılı Kanun'un 8. maddesi görevlilerin yetkilerini sayar ancak zor kullanma hukuki dayanağını doğrudan bu maddeye bağlamaz; E şıkkı ise işçi ve işveren ilişkilerini düzenler.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, polislerin aksine 2559 sayılı PVSK'ya tabi değildir ve zor kullanma yetkilerini doğrudan özel bir kanundan değil, genel hukuk kurallarından (TCK ve Borçlar Kanunu) alır.
Soru 5 · 2022/97 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Özel güvenlik görevlilerinin işledikleri suçlardan dolayı kamu görevlisi gibi cezalandırılabilmesi aşağıdakilerden hangisinde mümkündür?
- A)Kamu kurumlarında görev yapmaları durumunda
- B)Görevleriyle bağlantılı olarak suç işlemeleri durumunda
- C)Herhangi bir kamu binası sınırları içerisinde suç işlemeleri durumunda
- D)Yabancı ülke vatandaşları dışında sadece Türk vatandaşlarına karşı suç işlemeleri durumunda
- E)Çalışma izni olmaksızın çalışırken suç işlemeleri durumunda
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun uyarınca, özel güvenlik görevlileri görevleriyle bağlantılı olarak işledikleri suçlardan dolayı kamu görevlisi gibi cezalandırılır. Bu hüküm, görevin doğurduğu özel sorumluluk ve kamu güvenliği ilkesine dayanır.
Diğer şıklar neden yanlıştır? A şıkkı, özel güvenlik görevlisinin statüsü kurumun kamu olmasıyla değişmez; C şıkkı, suçun işlendiği yer değil, görevle bağlantı esas alınır; D şıkkı, suçun mağduru vatandaşlık durumuna göre değil, görevle ilişkisine göre değerlendirilir; E şıkkı ise yasal olmayan çalışma durumu, cezalandırma usulünü değiştirmez.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, görevlerini icra ederken işledikleri suçlarda, kamu görevlileri gibi daha ağır ve özel cezai hükümlere tabi tutulurlar.
Soru 6 · 2022/97 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanuna göre, aşağıdakilerden hangisi özel güvenlik sorumluları için özel güvenlik görevlilerinde aranacak şartlara ilave olarak aranır?
- A)En az önlisans mezunu olmak
- B)En az 21 yaşını doldurmuş olmak
- C)En az beş yıl süreyle özel güvenlik görevlisi olarak çalışmak
- D)Silah ve atış eğitimi dahil olmak üzere en az 120 saatlik özel güvenlik temel eğitimini başarıyla tamamlamış olmak
- E)Görevin ve işyerinin gerektirdiği niteliklere sahip olmak
Çözümü göster — doğru cevap A
5188 sayılı Kanun uyarınca, Özel Güvenlik Sorumlusu olmak için temel şartlara ek olarak en az önlisans mezunu olmak zorunludur. Bu şart, sorumluların yöneticilik ve denetim yetkilerini kullanabilmesi için gerekli teorik bilgiyi temin eder.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: B şıkkı tüm özel güvenlik görevlileri için geçerli olan temel yaş şartıdır; C şıkkı sorumluluk için değil, bazı özel durumlar için deneyim gerektiren bir şarttır; D şıkkı tüm özel güvenlik görevlilerinin tamamlaması gereken temel eğitim süresidir; E şıkkı ise genel bir nitelik gerekliliğidir ve mezuniyet şartı değildir.
Bilinmesi gereken kural: Özel Güvenlik Sorumlusu olmak için temel şartlara ek olarak en az önlisans mezuniyeti şartı kanunen zorunludur.
Soru 7 · 2022/97 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
4857 sayılı İş Kanunu’na göre iş sözleşmesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- A)Süresi bir yıl ve daha fazla olan iş sözleşmelerinin yazılı şekilde yapılması zorunludur
- B)Belirli süreli iş sözleşmesi, esaslı bir neden olmadıkça, birden fazla üst üste (zincirleme) yapılamaz
- C)Belirli süreli iş sözleşmesi ile çalıştırılan işçi, ayırımı haklı kılan bir neden olmadıkça, salt iş sözleşmesinin süreli olmasından dolayı belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalıştırılan emsal işçiye göre farklı işleme tabi tutulamaz
- D)Taraflarca iş sözleşmesine bir deneme kaydı konulduğunda, deneme süresi içinde taraflar iş sözleşmesini bildirim süresine gerek olmaksızın ve tazminatsız olarak feshedemez
- E)Taraflar iş sözleşmesini, İş Kanunu hükümleriyle getirilen sınırlamalar saklı kalmak koşuluyla, ihtiyaçlarına uygun türde düzenleyebilirler
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D şıkkıdır. 4857 sayılı İş Kanunu Madde 15'e göre, deneme süresi içinde taraflar iş sözleşmesini bildirim süresine gerek olmaksızın ve tazminatsız olarak feshedebilirler. Şık D, "feshedemez" diyerek kanun hükmünü tam tersine çevirdiği için yanlıştır.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, yazılı sözleşme zorunluluğunu doğru belirtir; B şıkkı, zincirleme sözleşme yasağını doğru ifade eder; C şıkkı, eşit işe eşit ücret ilkesini doğru açıklar; E şıkkı, sözleşme özgürlüğü ilkesini doğru tanımlar.
Bilinmesi gereken kural: Deneme süresi, işçi ve işveren için iş sözleşmesini bildirim süresi ve tazminat ödemeden feshetme hakkı tanıyan özel bir süredir.
Soru 8 · 2022/97 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Bankada görevli silahlı özel güvenlik görevlisi Mehmet, çalıştığı bankaya ait görev silahı ve üniforması ile birlikte öğle yemeğini yemek için dışarı çıkmıştır. Yemek sırasında şahit olduğu kavgaya silahla müdahale eder. Mehmet’in ateşli silahını kullanması hakkında 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanuna göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A)Ateşli silahını her zaman ve her yerde kullanabilir
- B)Ateşli silahını görev alanı dışında kullandığından bir daha özel güvenlik alanında çalışamaz
- C)Yemek yediği yer de görev alanı sayılır
- D)Üzerinde üniforma olması nedeniyle ateşli silahını kullanmasında sakınca yoktur
- E)Mehmet’in kavgayı ayırması kamu güvenliğini tamamlayıcı mahiyette bir görev olması nedeniyle ateşli silah kullanma yetkisine sahiptir
Çözümü göster — doğru cevap B
5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre, özel güvenlik görevlisi silahını yalnızca görev alanı içinde ve görevin gerektirdiği hallerde kullanabilir. Mehmet, öğle yemeği için görev alanı dışına çıkıp silahlı müdahalede bulunduğu için kanun hükümlerini ihlal etmiştir. Kanun, görev alanı dışında silah kullanan görevlinin bir daha özel güvenlik alanında çalışamayacağını açıkça belirtmektedir. Bu nedenle B şıkkı doğrudur.
Diğer şıklar neden yanlıştır: A şıkkı, silahın sınırsız kullanım hakkı olmadığını ihlal eder; C şıkkı, yemek yenen yerin görev alanı sayılmayacağını göz ardı eder; D şıkkı, üniforma taşımanın silah kullanım yetkisi vermediğini görmez; E şıkkı ise kamu güvenliğini tamamlayıcı görevin, görev alanı dışı silah kullanımını meşrulaştırmadığını hatırlatır.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, görev alanı dışına çıktığında ve görevi gerektirmiyorsa ateşli silah kullanamaz; aksi takdirde bir daha özel güvenlik alanında çalışamaz.
Soru 9 · 2022/97 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Özel güvenlik görevlisi Ahmet, yetkisini aşarak Türk Ceza Kanunu madde 122’de düzenlenen “Dil, ırk, milliyet, renk, cinsiyet, engellilik, siyasi düşünce, felsefi inanç, din veya mezhep farklılığından kaynaklanan nefret nedeniyle” bir kişinin kamuya arz edilmiş belli bir hizmetten yararlanmasını engellemiştir. Özel güvenlik görevlisi Ahmet, Türk Ceza Kanunu kapsamında hangi suçu işlemiştir?
- A)Sendikal hakların kullanılmasının engellemesi
- B)Hakaret
- C)Nefret ve ayrımcılık
- D)Haberleşmenin engellenmesi
- E)Dilekçe hakkının kullanılmasının engellenmesi
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C) Nefret ve ayrımcılık'tır. TCK Madde 122, ırk, din, cinsiyet gibi özelliklere dayalı nefret nedeniyle birinin kamuya arz edilmiş bir hizmetten yararlanmasını engellemeyi suç olarak tanımlar. Ahmet'in eylemi bu maddede belirtilen tüm unsurları taşır.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı sendikal hakları, B şıkkı kişisel onuru, D şıkkı haberleşmeyi ve E şıkkı dilekçe hakkını konu alan farklı suçlardır; Ahmet'in eylemi bunlardan hiçbiriyle örtüşmez.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, TCK Madde 122 uyarınca kimlik özelliklerine dayalı nefret nedeniyle hizmet engellemesi yaparsa "Nefret ve Ayrımcılık" suçundan cezalandırılır.
Soru 10 · 2022/97 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Konusu suç teşkil eden emri alan özel güvenlik görevlisinin yapması gereken en doğru davranış aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?
- A)Emir yerine getirilir
- B)Emir yerine getirilmez
- C)Emir yazılı olarak verilmiş ise yerine getirilir
- D)Aynı emir bir üst özel güvenlik amiri tarafından da yazılı olarak tekrarlanırsa yerine getirilir
- E)Aynı emri işveren ve üst özel güvenlik amiri beraberce yazılı olarak verirlerse yerine getirilir
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve Türk Ceza Kanunu (TCK) hükümleri gereği, özel güvenlik görevlisi suç teşkil eden bir emir alırsa bu emri hiçbir koşulda yerine getiremez. Suç işleme emri, görevlinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz; aksine emri yerine getiren görevli, TCK'ya göre suç işleyen kişi olarak cezalandırılır. Emir yazılı olsa veya üstler tarafından tekrarlansa bile, emrin içeriği suç teşkil ediyorsa yerine getirilmesi yasaktır.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı doğrudan suç işleme sorumluluğu doğurur. C, D ve E şıkları, emrin yazılı olması veya üstlerin onayı gibi şekli koşulların, emrin suç teşkil etmesi gibi maddi gerçeğini değiştirmediğini görmezden gelir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, emrin içeriği suç teşkil ediyorsa emri yazılı olsa veya üstler onaylasa bile kesinlikle yerine getiremez ve emri reddetmelidir.