Soru 1 · 2022/97 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Özel güvenlik görevlilerinin kişilerin üzerini elle aramasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A)Özel güvenlik görevlileri, şirket yöneticisi tarafından talimat verilmesi şartı ile her hal ve yerde elle üst araması yapabilirler
- B)Özel güvenlik görevlileri hiçbir kısıtlama olmadan görev yaptıkları alanda elle kişilerin üstlerini arayabilirler
- C)Özel güvenlik görevlileri hiçbir halde elle üst araması yapamazlar
- D)Özel güvenlik görevlileri mevzuatta düzenlenmiş hallerle kısıtlı olmak kaydı ile genel kolluğun gözetim ve denetiminde elle üst araması yapabilirler
- E)Özel güvenlik görevlileri, özel güvenlik sorumlusu tarafından talimat verilmesi şartı ile her hal ve yerde elle üst araması yapabilirler
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca özel güvenlik görevlilerinin yetkileri sınırlıdır; elle arama yapabilmeleri için mutlaka genel kolluğun (polis) gözetim ve denetimi altında bulunmaları ve kanunla öngörülen özel hallerin gerçekleşmesi gerekir. Kendi başlarına veya şirket talimatıyla arama yapma yetkileri yoktur.
Diğer şıklar neden yanlış? A) Şirket talimatı, kanunla tanınmayan yetkiyi doğurmaz ve arama izni vermez. B) Özel güvenlik görevlilerinin hiçbir kısıtlama olmadan arama yapma yetkisi bulunmamaktadır. C) Genel kolluk gözetiminde ve kanuni şartlar oluştuğunda arama yapma imkânı vardır, "hiçbir halde" ifadesi yanlıştır. E) Özel güvenlik sorumlusunun talimatı, kanuni usul ve genel kolluk denetimi olmadan arama yetkisi vermez.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, yalnızca genel kolluk birimlerinin gözetim ve denetiminde ve kanunen düzenlenmiş hallerde elle arama yapabilirler.
Soru 2 · 2022/97 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Alarm izleme merkezinde görevli özel güvenlik görevlisi Gökhan, hizmet alan abonelerin telefon numaralarını ticari amaçla kullanmak isteyen bir turizm şirketine vermiştir. Aşağıdakilerden hangi suç hakkında özel güvenlik görevlisi Gökhan hakkında şikayette bulunulabilir?
- A)Verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme
- B)Hırsızlık
- C)Güveni kötüye kullanma
- D)Genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması
- E)Kişisel verilerin kaydedilmesi
Çözümü göster — doğru cevap A
Gökhan'ın verdiği doğru cevap A şıkkıdır. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun uyarınca, özel güvenlik görevlisi abonelerin telefon numaralarını sadece görevi gereği işleyebilir. Ticari amaçla üçüncü bir şahsa vermek, verileri hukuka aykırı olarak verme suçunu oluşturur. Bu eylem, 5237 sayılı TCK'nın 136. maddesinde düzenlenen "Verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme" suçuna girer.
Diğer şıklar neden yanlış? B) Hırsızlık, malı çalmayı gerektirir; burada mal değil veri paylaşılmıştır. C) Güveni kötüye kullanma, genellikle mal veya para ile ilgili dolandırıcılık suçudur. D) Genel güvenlik, toplumsal düzeni tehdit eden eylemleri kapsar; bu bireysel veri ihlalidir. E) Kişisel verilerin kaydedilmesi, verilerin saklanması suçudur; burada ise verinin dışarıya verilmesi söz konusudur.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, abonelerin kişisel verilerini sadece görevi gereği işleyebilir ve hiçbir ticari amaçla üçüncü şahıslara veremez.
Soru 3 · 2022/97 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Özel güvenlik görevlileri Ali ve Mehmet, havalimanında yaptıkları X-ray cihazından geçirme kontrolü esnasında, bir miktar suç unsuru uyuşturucu madde ele geçirmiş ve elde ettikleri maddeyi, kolluk görevlileri gelene kadar elde tuttuktan sonra, yetkili genel kolluğa tutanakla teslim etmişlerdir. Özel güvenlik görevlileri, bir müddet dahi olsa elde bulundurdukları suç unsuru uyuşturucuyu, hangi yetkilerine dayanarak muhafaza etmişlerdir?
- A)Zapt etme yetkisi
- B)Müsadere etme yetkisi
- C)Zor kullanma yetkisi
- D)El koyma yetkisi
- E)Emanete alma yetkisi
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E) Emanete alma yetkisi'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca özel güvenlik görevlilerinin suç unsuru veya tehlikeli eşyayı ele geçirdikten sonra, kolluk gelene kadar geçici süreyle emanete alıp muhafaza etme yetkisi vardır. Bu işlem, eşyanın kaybolmaması veya imha edilmesi için kollukla teslim tutanağı düzenlenmesini gerektirir.
Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Zapt etme yetkisi, suç işlenirken veya hemen ardından yakalama sırasında kullanılan bir terim olup, uyuşturucu gibi sabit delillerin kolluk beklenerek saklanması için kullanılmaz. B) Müsadere etme yetkisi, mahkeme kararıyla veya kanunla belirlenen hallerde eşyanın devlet malı haline gelmesini ifade eder ve özel güvenlik görevlisinin yetkisi dışındadır. C) Zor kullanma yetkisi, fiziki müdahale ve direnç gösterenlere karşı kullanılan bir güçtür, eşya muhafazası ile doğrudan ilgili değildir. D) El koyma yetkisi, kolluk birimlerinin veya mahkeme kararının gerektirdiği hallerde eşyanın mülkiyetinin geçici olarak alınmasıdır ve özel güvenlik görevlisinin yetkisi sınırlıdır.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, suç unsuru veya tehlikeli eşyayı ele geçirdikten sonra kolluk gelene kadar sadece emanete alarak muhafaza edebilir ve tutanakla teslim etmelidir.
Soru 4 · 2022/97 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Özel güvenlik hizmetlerinde kullanılan ateşli silahlar ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- A)Ateşli silahların, bunların fişek ve tesisatlarının özel oda, kasa veya demir kuşaklı ve takviye kilitli dolaplarda muhafaza edilmesi zorunludur
- B)Ateşli silahların muhafazasından özel güvenlik izni verilen kişi veya kuruluş yetkilileri sorumludur
- C)Ateşli silah taşıyacak özel güvenlik görevlilerinde, 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun ve bu Kanunun uygulanmasına ilişkin yönetmelikte belirtilen şartlar aranır
- D)Özel güvenlik izni verilen kişi veya kuruluş tarafından ateşli silahlara Özel Güvenlik Silah Taşıma/Bulundurma Belgesi düzenlenir
- E)Özel güvenlik görevlileri, ateşli silahları 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun’da belirtilen istisnalar dışında görev alanı dışına çıkaramaz
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D şıkkıdır çünkü 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerine silah taşıma ruhsatı düzenlenmez. Silahlar, görevliye ait değil, görevliyi istihdam eden kurumun malı olarak kaydedilir ve sadece görev süresince ve görev alanında taşınabilir. Ruhsatlandırma, özel güvenlik görevlilerinin kendisine değil, istihdam eden kuruma yapılır.
Diğer şıkların yanlışlığı:
- A: Silahların devir tesliminin deftere kaydedilip imza karşılığı yapılması yasal bir zorunluluktur.
- B: Silahların kurumun silah demirbaş defterine kaydedilmesi mevzuata uygundur.
- C: Silahlı özel güvenlik kimlik kartı olan görevlilerin silahı görevde taşıması kanunen izin verilmiştir.
- E: Silahların istisnalar dışında görev alanı dışına çıkarılması kesinlikle yasaktır.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlilerine şahsi silah taşıma ruhsatı verilmeyip, silahlar istihdam eden kurum adına kaydedilir ve sadece görev süresince taşınabilir.
Soru 5 · 2022/97 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Eşi doğum yapan özel güvenlik görevlisi Ümit, aşağıdaki mazeret izinlerinden hangisine hak kazanır?
- A)Beş gün ücretli izin
- B)Yedi gün ücretsiz izin
- C)Üç gün ücretli izin
- D)On gün ücretsiz izin
- E)On beş gün ücretsiz izin
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, özel güvenlik görevlisinin eşinin doğum yapması durumunda beş gün ücretli izin hakkı tanınmıştır. Bu hak, görevlinin doğumdan sonraki beş iş günü içinde kullanması gereken, ücretli ve kesintisiz bir izindir.
Diğer şıklar neden yanlıştır? B şıkkı, doğum izninin ücretli olması gerektiği için yanlış, C şıkkı kanunda belirtilen beş gün süresinden eksik olduğu için hatalı, D ve E şıklar ise hem süre hem de ücret durumu kanunla uyuşmadığı için geçersizdir.
Bilinmesi gereken kural: Eşin doğum yapması durumunda özel güvenlik görevlisine kanunen beş gün ücretli izin hakkı tanınır.
Soru 6 · 2022/97 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
4857 sayılı İş Kanununa tabi özel güvenlik görevlileri için, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A)Genel bakımdan özel güvenlik görevlisinin haftalık çalışma süresi en çok 55 saattir
- B)Yedi buçuk saatten fazla süreli işlerde çalışan bir özel güvenlik görevlisinin ara dinlenmesi bir saattir
- C)Özel güvenlik hizmeti yürütülen işlerde işçinin yazılı onayının alınması şartıyla yedi buçuk saatin üzerinde gece çalışması yaptırılabilir
- D)Özel güvenlik görevlisi günde 11 saati aşmamak koşulu ile çalışabilir
- E)Kadın özel güvenlik görevlilerine bir yaşından küçük çocuklarını emzirmeleri için günde toplam bir buçuk saat süt izni verilir
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A şıkkıdır çünkü 4857 sayılı İş Kanunu'nun 41. maddesi uyarınca, özel güvenlik hizmetleri yürütülen işlerde haftalık çalışma süresi en çok 45 saat olarak belirlenmiştir. 55 saatlik sınır, kanunda özel güvenlik için öngörülmemiştir; bu nedenle A seçeneği yanlıştır.
Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı, 4857 sayılı kanunun 63. maddesine göre 7,5 saatten fazla çalışmalarda 1 saatlik dinlenme hakkını doğru belirtir. C şıkkı, kanun gereği yazılı onayla 7,5 saatten fazla gece çalışmasının mümkün olduğunu doğru ifade eder. D şıkkı, özel güvenlik görevlilerinin günde 11 saati geçmemek koşuluyla çalışabileceğini doğru belirtir. E şıkkı, kanun uyarınca emziren kadın çalışanlara günde 1,5 saat süt izni tanındığını doğru ifade eder.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlilerinin haftalık çalışma süresi genel işçilerden farklı olarak 45 saati geçemez.
Soru 7 · 2022/97 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Türk Ceza Kanunu’nda yer alan “Bir rütbe veya kamu görevinin veya mesleğin, resmi elbisesini yetkisi olmaksızın alenen ve başkalarını yanıltacak şekilde giyen veya hakkı olmayan nişan veya madalyaları takan kimseye üç aydan bir yıla kadar hapis cezası verilir.” şeklindeki düzenlemeye aykırı hareket eden kişi hangi suçu işlemiş olur?
- A)Özel işaret ve kıyafetleri usulsüz kullanma
- B)Kamu görevlisinin ticareti
- C)Zimmet
- D)Dolandırıcılık
- E)Güveni kötüyü kullanma
Çözümü göster — doğru cevap A
TCK'nın 255. maddesi, yetkisi olmadan resmi elbise veya nişan takan kişiyi "Özel işaret ve kıyafetleri usulsüz kullanma" suçundan cezalandırır. Bu düzenleme, kamu otoritesini ve güvenini korumayı amaçlar.
Diğer şıklar neden yanlış? B şıkkı kamu görevlisinin ticaret yapmasını, C şıkkı görevi kötüye kullanarak kamu malını ele geçirmeyi, D şıkkı aldatma yoluyla mal veya menfaat elde etmeyi, E şıkkı ise güveni kötüye kullanarak zarar vermeyi ifade eder; bunlar sorudaki fiille örtüşmez.
Bilinmesi gereken kural: Yetkisi olmadan resmi kıyafet veya madalya takmak, TCK 255. madde uyarınca özel işaret ve kıyafetleri usulsüz kullanma suçunu oluşturur.
Soru 8 · 2022/97 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Spor müsabakasında, birlikte görev yaptığı yetkili genel kolluk amirinin verdiği emirleri yerine getirmeyen özel güvenlik görevlisine aşağıdaki yaptırımlardan hangisi uygulanır?
- A)Bir daha özel güvenlik alanında çalışamaz
- B)Bir yıl süreyle özel güvenlik alanında görev alamaz
- C)İdari para cezası verilir
- D)Altı ay süreyle özel güvenlik alanında görev alamaz
- E)Hapis ve adli para cezası ile cezalandırılır
Çözümü göster — doğru cevap B
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun uyarınca, özel güvenlik görevlileri genel kolluk amirlerinin emirlerini yerine getirmeyenler hakkında bir yıl süreyle özel güvenlik alanında görev alamama cezası uygulanır. Bu yaptırım, görevin kamu düzenini koruma niteliği gereği disiplinli bir şekilde yürütülmesini sağlamak için kanunla öngörülmüş en ağır idari yaptırımlardan biridir.
Diğer şıklar neden yanlıştır? A şıkkı, kanunda öngörülen süresiz yasaklama cezası olmadığı için hatalıdır. C şıkkı, emirleri yerine getirmeme durumunun sadece para cezası ile değil, görev yasağı ile cezalandırıldığını gösterir. D şıkkı, kanunda belirtilen bir yıl süre yerine altı ay süreyi öngördüğü için eksiktir. E şıkkı ise bu durumun idari yaptırım olduğunu, doğrudan hapis cezası gerektiren bir suç unsuru olmadığını belirtir.
Bilinmesi gereken kural: Genel kolluk amirinin emrini yerine getirmeyen özel güvenlik görevlisine, 5188 sayılı Kanun gereği bir yıl süreyle görev yasağı uygulanır.
Soru 9 · 2022/97 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Görev yaptığı fabrikada greve giden işçilere destek olmak maksadıyla, özel güvenlik görevlilerinin greve katılmalarının yasak olmasına rağmen, özel güvenlik görevlisi Ali de işi durdurarak greve katılmıştır. Ali 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun gereğince yalnızca greve katıldığı için olası hangi yaptırım ile karşılaşacaktır?
- A)Herhangi bir işlem öngörülmemiştir
- B)Ali idari para cezası ile karşılaşacaktır
- C)Ali hapis cezası ile karşılaşacaktır
- D)Ali altı ay boyunca özel güvenlik alanında görev yapamayacaktır
- E)Ali yalnızca uyarılacaktır
Çözümü göster — doğru cevap D
5188 sayılı Kanun, özel güvenlik görevlilerinin greve katmasını yasaklar. Kanun uyarınca, bu yasağa aykırı hareket eden görevliler için öngörülen yaptırım, görevden uzaklaştırma ve altı ay süreyle özel güvenlik alanında görev yapmama cezasıdır. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.
Diğer şıklar neden yanlıştır: A seçeneği, kanunda açık bir yaptırım öngördüğü için hatalıdır; B seçeneği, sadece para cezası değil görev yasağı da uygulanacağı için eksiktir; C seçeneği, bu durum TCK'da suç teşkil etmediği için hapis cezası söz konusu değildir; E seçeneği ise kanunda sadece uyarı öngörülmediği için yanlıştır.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri greve katamazlar ve bu yasağı ihlal edenler, kanun gereği en az altı ay süreyle meslekte çalışamaz.
Soru 10 · 2022/97 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
İl Özel Güvenlik Komisyonu toplantısına kişi ya da kuruluşun temsilcisi üye sıfatıyla aşağıda belirtilen hangi durumda katılabilir?
- A)Özel güvenlik izni verilmesi ya da bu uygulamanın kaldırılması
- B)Özel güvenlik görevlisinin sayısının artırılması veya azaltılması
- C)Özel güvenlik hizmetinin ne şekilde yerine getirileceğinin değiştirilmesi
- D)Koruma ve güvenlik planında değişiklik yapılması
- E)Denetim sonucunda, valinin talebi üzerine alınacak tedbirleri kararlaştırılması
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, İl Özel Güvenlik Komisyonu, özel güvenlik izni verilmesi veya bu uygulamanın kaldırılması gibi temel yetki ve izin konularında karar alırken, ilgili kişi veya kuruluşun temsilcisini üye sıfatıyla toplantıya davet edebilir. Bu durum, kararın hukuki ve teknik yönlerinin doğru değerlendirilmesi için zorunludur.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: B şıkkı personel sayısını belirleyen komisyon kararlarıdır ve temsilci katılımı zorunlu değildir; C şıkkı hizmet usulünü düzenleyen idari bir karardır; D şıkkı koruma planı değişiklikleri genellikle yetkili makam onayına tabidir; E şıkkı ise denetim sonucu alınan tedbirlerdir ve temsilci katılımı yasal olarak öngörülmemiştir.
Bilinmesi gereken kural: İl Özel Güvenlik Komisyonu, özel güvenlik izni verme veya iptal etme kararlarında ilgili kişinin temsilcisini üye olarak toplantıya çağırabilir.