97. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 3. bölüm

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, devriye görevi planlı ve esnek olmalıdır. Sürekli aynı güzergahı kullanmak, suçluların devriye saatlerini ve rotalarını öğrenmesine neden olarak güvenlik açıkları yaratır; bu nedenle devriye güzergahları ve zamanları rastgeleleştirilmelidir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, görev bölgesini tanımanın temel bir zorunluluktur; B şıkkı, üniforma ve teçhizat zorunluluğu kanunen esastır; D şıkkı, bölgeyi kontrol altında tutmak görevin ana amacıdır; E şıkkı ise çevre gözetimi için köşe başlarında durmak standart bir güvenlik yöntemidir.

Bilinmesi gereken kural: Devriye güzergahı ve zamanı sürekli aynı kalacak şekilde sabitlenmemeli, rastgeleleştirilerek suçluların tahmin edememesi sağlanmalıdır.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca özel güvenlik görevlilerinin yetkileri; suç işlenmeden önce önleme, işlendikten sonra müdahale, genel güvenliği koruma ve vatandaşlara yardımcı olmaktır. Ancak, suçlulardan ifade almak veya sorgu yapmak, sadece kolluk kuvvetlerine (Polis, Jandarma, Savcılık) tanınan bir yetkidir. Özel güvenlik görevlisi, suç işlendiğinde durumu derhal kolluk kuvvetlerine bildirmek ve delilleri korumakla yükümlüdür; yargı veya kolluk yetkisine sahip değildir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve D şıkları, 5188 sayılı Kanun'da açıkça belirtilen temel görev ve yetkilerdir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, suç işlendiğinde sadece müdahale edip durumu kolluğa bildirmeli, asla sorgu veya ifade alma yetkisine sahip değildir.

Doğru cevap C'dir. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Yönetmelik uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin silah bulundurma yetkisi yoktur. Ruhsatlı olsa bile, özel güvenlik görevlileri silahı emanet edemez, içeriye sokamaz veya sadece uyararak bırakamaz. Silahın bulundurma ruhsatı olsa bile, özel güvenlik görevlisi bu durumu yetkili makamlara bildirmek ve şahsı genel kolluğa (polis/jandarma) teslim etmek zorundadır. Bu işlem, tutanak tutularak gerçekleştirilir.

Diğer şıklar neden yanlış? A) Özel güvenlik görevlilerinin silah emanet etme yetkisi bulunmamaktadır. B) Ruhsatlı silahla bile özel güvenlik görevlileri şahsı ve silahı içeriye sokamaz. D) Sadece uyararak bırakmak, yasal yükümlülüğü yerine getirmeme anlamına gelir. E) Silahla ilgili hiçbir işlem yapmamak suç teşkil eder ve görevi ihmal demektir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, ruhsatlı silah dahi olsa bulundurma yetkisine sahip değildir ve buldukları silahı derhal tutanakla genel kolluğa teslim etmelidir.

5188 sayılı Kanun uyarınca Özel Güvenlik Görevlilerinin (ÖGG) adli görevleri; suç işlenmesi halinde olaya müdahale etmek, delilleri korumak, yakalama yetkisi olanları yakalamak ve kollukça bilgi vererek suç eşyasını emanete almaktır. Bu hükümler A, B, C ve D şıklarını doğru kılar. Ancak ÖGG'lerin yangın, deprem gibi afet durumlarında izinsiz olarak iş yeri veya konutlara girmesi yetkisi bulunmamaktadır; bu durum 5188 sayılı Kanun ve Anayasa'nın özel hayatın gizliliği hakkı ile çelişir. Yangın söndürme veya kurtarma işleri sadece yetkili kolluk veya itfaiye birimlerince yapılır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı kanunen müdahale yükümlülüğünü, B şıkkı delil koruma görevini, C şıkkı yakalama yetkisini ve D şıkkı ise emanete alma usulünü doğru tanımlar.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri afet anlarında dahi izinsiz olarak konut veya iş yeri içine giremez, bu yetki sadece kolluk kuvvetlerine aittir.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca tutanaklar resmi belgedir; bu nedenle kurşun kalemle yazılması yasaktır. Kurşun kalem, silinip değiştirilebildiği için belgenin asıllığını ve güvenilirliğini zedeler. Tutanaklarda silinti, kazıntı veya ilave yapılamaz (D şıkkı doğru); gerekirse yeni tutanak düzenlenir. A, B ve E şıklarında belirtilen kağıt boyutu, tek yüz yazma ve bilgisayar/el yazısı kullanımı kurallara uygundur.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B ve E şıkları mevzuata uygun yazım usullerini doğru belirtirken, D şıkkı da belgenin bütünlüğünü koruyan doğru bir kuralı ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Resmi tutanaklar asla silinemez veya değiştirilemez; kurşun kalemle yazılan tutanaklar geçersizdir ve yerine yenisini düzenlemek zorunludur.

Doğru cevap C (48 saat)'tir. 6222 sayılı Kanun'un 10. maddesi uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin kimlik bilgileri müsabaka başlangıcından en geç 48 saat önce ilgili kolluk birimine bildirilmelidir. Bu süre, kolluk birimlerinin güvenlik önlemlerini planlaması ve görevlilerin yetki kontrolünü yapması için kanunen zorunlu bir süredir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A, B ve D şıkları kanunda belirtilen 48 saatlik yasal süreyi eksik veya fazla göstererek hatalıdır; E şıkkı ise 72 saatlik sürenin kanunda yer almadığı için geçersizdir.

Bilinmesi gereken kural: Sporda görevlendirilen özel güvenlik görevlilerinin kimlik bildirim süresi, kanunen kesin olarak 48 saattir ve bu süreye uyulması zorunludur.

Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin el ile arama yetkisi sadece spor müsabakalarında, genel kolluğun gözetim ve denetimi altında kullanılabilir. Bu durum, kamu düzenini korumak ve spor alanlarında oluşabilecek riskleri önlemek amacıyla kanunla özel olarak tanımlanmıştır.

Diğer şıklar yanlış çünkü AVM, özel kurum, site ve kamu binalarının girişlerinde özel güvenlik görevlisinin el ile arama yapma yetkisi bulunmamaktadır; bu alanlarda sadece görsel kontrol veya metal dedektörü ile tarama yapılabilir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisinin el ile arama yetkisi, 5188 sayılı Kanun'a göre sadece spor müsabakalarında ve genel kolluğun gözetiminde geçerlidir.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve Ceza Muhakemesi Kanunu'na göre, özel güvenlik görevlileri delil toplama yetkisine sahip değildir; ancak olay yerinde tespit ettikleri maddi bulguların türleri biyolojik, kimyasal, fiziksel ve iz bulgularıdır. "Psikolojik bulgu" ise hukuki bir delil türü veya maddi bulgu çeşidi olarak mevzuatta yer almaz.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve D şıkları, 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler kapsamında kabul edilen maddi bulgu türleridir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri sadece maddi bulguları (biyolojik, kimyasal, fiziksel, iz) tespit edebilir, psikolojik bulgu hukuki bir delil türü değildir.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlisinin yakalama tutanağı, şüphelinin kimlik bilgileri ve yakalama nedeni gibi somut unsurları içermelidir. Yakalama nedeni, görevlinin şüpheliye el koyarken hukuki dayanağını ve olayın seyrini belgeleyerek sorumluluğunu netleştiren zorunlu bir unsurdur.

Diğer şıkların neden yanlış olduğu: A, B, C ve E şıklarındaki göz rengi, çocuk sayısı, eşin mesleği ve eğitim durumu gibi bilgiler, yakalama tutanağının hukuki geçerliliği için gereksiz ve yasal olarak istenmeyen detaylardır.

Bilinmesi gereken kural: Yakalama tutanağı, şüphelinin kimliğini ve yakalama nedenini açıkça belirtmek suretiyle hazırlanmalıdır.

Doğru cevap B) Adli'dir. 5188 sayılı Kanun ve CMK hükümlerine göre, özel güvenlik görevlisinin suç işleyen veya hakkında mahkumiyet kararı bulunan kişiyi yakalayıp yetkili makamlara teslim etmesi "adli görev" kapsamında değerlendirilir. Bu görev, suçun işlenmesini önleme veya koruma değil, suçluyla ilgili yasal işlem başlatma ve yakalama yetkisini kullanma anlamına gelir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Önleyici görev suç oluşmadan önce alınır; C) Koruyucu görev mal veya canı korumaya yöneliktir; D) Yardım görevi acil tıbbi veya sosyal yardım içerir; E) Engelleyici görev ise suçun işlenmesini fiziksel olarak durdurmaya odaklanır.

Bilinmesi gereken kural: Suçlu yakalama ve teslim etme işlemi, özel güvenlik görevlisinin adli görev alanına girer.