Soru 1 · 2022/97 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Özel güvenlik görevlilerinin, ilgili kanunlarla belirlenen şartlar çerçevesinde sahip olduğu yetkiler arasında aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?
- A)Arama
- B)Yakalama
- C)Emanete alma
- D)Zor kullanma
- E)İfade alma
Çözümü göster — doğru cevap E
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin yetkileri sınırlıdır. İfade alma yetkisi, sadece kolluk kuvvetlerine (polis, jandarma, savcılık) tanınan bir yetkidir; özel güvenlik görevlileri şüpheliden sözlü veya yazılı beyan alamaz. Bu nedenle E şıkkı doğrudur.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, sadece şüpheliyi yakalamak için zorunlu ve sınırlı arama yapma hakkı vardır; B şıkkı, suçüstü hallerinde yakalama yetkisi vardır; C şıkkı, el konulan eşyayı emanete alma yetkisi vardır; D şıkkı ise, görevini yaparken karşılaşılan direnişi kırmak için zor kullanma yetkisi vardır.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, kolluk görevlileri gibi sorgulama veya ifade alma yetkisine sahip değildir; sadece yakalama, arama ve zor kullanma gibi sınırlı yetkilerle donatılmıştır.
Soru 2 · 2022/97 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Bildirimsiz fesih, taraflardan birinin iş sözleşmesini haklı nedenlerle derhal sona erdirmesidir. Aşağıdaki hallerden hangisi bildirimsiz fesih ile ÖGG Mert’in iş sözleşmesine son verilme nedeni olamaz?
- A)İşçinin, işverenin güvenini kötüye kullanmak, hırsızlık yapmak
- B)İşyeri hakkında asılsız şikayet veya ihbarda bulunmak
- C)Tedavi edilebilecek bir hastalığa yakalanmak
- D)İzinsiz olarak işyerini terk etmek
- E)Hasta olmadığı halde viziteye çıkmak
Çözümü göster — doğru cevap C
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler uyarınca, iş sözleşmesini haklı gösteriyle derhal feshetmek için işçinin işyeri güvenini sarsacak veya işin gereğini yapamayacak ciddi bir kusuru olmalıdır. "Tedavi edilebilecek bir hastalığa yakalanmak" (C şıkkı), işçinin işini yapamamasına neden olsa da, bu durum işverenin güvenini kötüye kullanan veya işyerini terk eden gibi kasıtlı bir kusur sayılmaz; dolayısıyla işveren bu nedenle iş sözleşmesini derhal ve bildirimsiz feshetme hakkına sahip değildir.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı (hırsızlık), B şıkkı (asılsız ihbar), D şıkkı (izinsiz terk) ve E şıkkı (sahte rapor) iş güvenini doğrudan zedeler veya işin gereğini yapmayı reddetir.
Bilinmesi gereken kural: İşçinin tedavi edilebilir bir hastalığa yakalanması, 5188 sayılı Kanun hükümlerine göre iş sözleşmesini derhal ve bildirimsiz feshetmek için yeterli bir haklı neden teşkil etmez.
Soru 3 · 2022/97 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi özel güvenlik görevlilerinin yakalama yetkisi kapsamında yer almaz?
- A)Hakkında olumsuz arşiv kaydı olan kişiyi yakalama
- B)Haklarında yakalama emri bulunan kişileri yakalama
- C)Haklarında mahkûmiyet kararı bulunan kişileri yakalama
- D)Kişiyi mevcut bir tehlikeden korumak amacıyla yakalama
- E)Suçu işlerken rastlanan kişileri yakalama
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin yakalama yetkisi; suç işlenirken yakalama, yakalama emri olanları yakalama ve mevcut bir tehlikeyi önlemek için yakalama ile sınırlıdır. Kanun, geçmişte olumsuz arşiv kaydı bulunan kişileri yakalama yetkisi vermemektedir; bu yetki sadece mevcut suç veya tehlike durumlarında geçerlidir.
Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı, mahkemece verilen yakalama emrini gerektirdiği için doğrudur; C şıkkı, mahkûmiyet kararı tek başına yakalama yetkisi doğurmaz ancak soru bağlamında diğer seçeneklerle kıyaslandığında A şıkkı en belirgin hatadır; D şıkkı, tehlikenin önlenmesi amacıyla yakalama yetkisinin temel dayanağıdır; E şıkkı ise suç işlenirken yakalama hakkının açıkça tanındığı durumdur.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, sadece suç işlenirken, yakalama emri olduğunda veya mevcut bir tehlikeyi önlemek için yakalama yapabilir; geçmişteki arşiv kayıtlarıyla yakalama yetkisi yoktur.
Soru 4 · 2022/97 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi korunan yerin güvenliğini olumsuz yönde etkileyebilir?
- A)Dış halkada duvar, çit, tel örgü, parmaklık, kapan, bariyer vb. fiziki engeller oluşturulmalıdır
- B)Kurum ve kuruluşlar, personelini her gün kontrolden muaf tutması
- C)X-ray cihazından kontrol edilecek eşyalar arasında en az 50 cm mesafe bulunmalıdır
- D)Kapı dedektöründen geçişler tek tek olmalıdır
- E)Araç ve ziyaretçi girişleri için kontrolsüz giriş ve çıkış noktaları olmamalıdır
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler, korunan yerlerin güvenliğini sağlamak için personel ve ziyaretçilerin düzenli ve rastgele kontrolden geçirilmesini zorunlu kılar. Personelin her gün kontrolden muaf tutulması, güvenlik önlemlerinin ihlali ve yetkili makamların belirlediği standartların ihlali anlamına gelir; bu durum güvenliğin doğrudan olumsuz etkilenmesine yol açar.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı fiziki güvenlik önlemlerini tanımladığı için doğrudur; C şıkkı X-ray cihazı mesafe kuralını doğru belirtir; D şıkkı kapı dedektöründen tek tek geçişin doğru bir güvenlik prosedürü olduğunu ifade eder; E şıkkı ise kontrolsüz girişlerin olmaması gerektiğini söyleyerek doğru bir önlem belirtir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, 5188 sayılı Kanun gereği korunan yerlerdeki tüm girişleri ve personeli düzenli olarak kontrol etmekle yükümlüdür; kimse, özellikle de personel, bu kontrolden muaf tutulamaz.
Soru 5 · 2022/97 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Not tutma kuralları ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?
- A)Kullanmadan ön kapağın içine tanzim tarihi ve sahibinin ismini yazılmalıdır
- B)Her sayfa numaralandırılmalıdır
- C)Gün içerisinde bir olay olmamış olsa dahi, göreve başlangıç ve bitiş saatleri yazılarak, kayda değer olay olmadı ibaresi yazılmalıdır
- D)Boş yaprak bırakılmamalıdır
- E)Değişiklik gerekiyorsa o sayfa yırtılıp, yeni bir sayfaya anlaşılır, düzgün yazılmalıdır
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği gereği, tutanak ve defterlerdeki hataların düzeltilmesi için sayfayı yırtıp atmak yasaktır. Bu, delillerin bütünlüğünü bozar ve resmi belgenin geçerliliğini ortadan kaldırır. Hatalar, üstü çizilerek veya düzeltici bant kullanılmadan, üzerine düzeltme notu düşülerek ve imzalanarak düzeltilmelidir.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, defterin kimliklendirilmesi ve tarih bilgisi için zorunludur. B şıkkı, sayfaların numaralandırılması belgenin eksiksizliğini kanıtlar. C şıkkı, görevin devamlılığını ve "olay yok" durumunu resmi olarak kaydetmeyi gerektirir. D şıkkı, boş sayfa bırakmak belgenin sahteleştirilmesine zemin hazırlayacağı için yasaktır.
Bilinmesi gereken kural: Resmi tutanaklarda hiçbir sayfa yırtılıp çıkarılamaz; hatalar sadece düzeltme notu ile imzalanarak giderilir.
Soru 6 · 2022/97 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi yaya kontrol noktasında dikkat edilmesi gereken hususlardan biri değildir?
- A)Sistemin halkla irtibat noktasıdır
- B)Görevlilerin davranışları ve fiziki görünümü uygun olmalıdır
- C)Kapı dedektöründen geçmek istemeyenler korunan alana alınmazlar
- D)Görevlilerin iletişimi iyi olmalıdır.
- E)Gerektiğinde kişiler X-Ray cihazından geçirilmelidir
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği'ne göre, Özel Güvenlik Görevlilerinin (ÖGG) yetkileri sınırlıdır; X-Ray cihazı kullanımı ve kişilerin bu cihazdan geçirilmesi sadece polis veya jandarma gibi kolluk kuvvetleri tarafından yürütülen güvenlik kontrol noktalarında mümkündür. Özel güvenlik görevlisi, X-Ray cihazı ile tarama yapma yetkisine sahip değildir.
Diğer şıkların yanlışlığı: A, B ve D şıkları, yaya kontrol noktasında halkla iyi iletişim ve profesyonel görünümün zorunlu olduğunu doğru belirtir; C şık ise kapı dedektöründen geçmeyi reddedenlerin alana alınmaması gerektiğini doğru ifade eder.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, X-Ray cihazı kullanma veya kişileri bu cihazdan geçirme yetkisine sahip değildir; bu işlem sadece kolluk kuvvetlerinin yetkisindedir.
Soru 7 · 2022/97 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Güvenlik sistem ve cihazları seçilirken kullanışlı olmasına, yeterli personelle çalışmasına ve maliyet durumuna dikkat edilmesi gerekir. Cihazın pahalı olması her zaman istenen verimi sağlamayabilir. Yukarıda aşağıdakilerden hangisinin tanımı yapılmıştır?
- A)Özgürlükler gözetilmeli
- B)Özgürlük ve güvenlik dengesi gözetilmeli
- C)Caydırıcı olmalı
- D)Fayda/maliyet dengesi gözetilmeli
- E)Dinamik olmalı
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, güvenlik sistemleri seçilirken sadece teknik özellikler değil, kurulum ve işletme maliyetlerinin de dikkate alınması zorunludur. Soruda belirtilen "pahalı cihazın her zaman verim sağlamayacağı" ve "maliyet durumuna dikkat edilmesi" ifadesi, Fayda/Maliyet Dengesi ilkesini tanımlar. Bu ilke, bütçenin sınırlı olduğu durumlarda en uygun maliyetle en yüksek güvenlik sağlanmasını öngörür.
Diğer şıkların yanlışlığı: A ve B şıkları temel hak ve özgürlüklerle ilgili hukuki ilkelerdir, C şık caydırıcılık bir amaçtır, E şık ise sistemin esnekliğini ifade eder; hepsi sorudaki maliyet vurgusunu karşılamaz.
Bilinmesi gereken kural: Güvenlik sistemi seçerken en pahalı cihaz değil, bütçeye uygun ve en yüksek verimi sağlayan en mantıklı çözüm tercih edilmelidir.
Soru 8 · 2022/97 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi özel güvenlik görevlisi Yaşar’ın adli görevidir?
- A)Buluntu eşyayı emanete almak
- B)Hakkında yakalama emri olan kişileri yakalamak
- C)Kişilerin can ve mal güvenliğini sağlamak
- D)Koşullar oluştuğunda (suçüstü) kaba üst araması yapmak
- E)Kimlik sormak
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve CMK hükümlerine göre, özel güvenlik görevlilerinin adli görevleri arasında, hakkında yakalama emri bulunan kişileri yakalamak ve yetkili makamlara teslim etmek yer alır. Bu, görevlinin kolluk görevi kapsamında yapabileceği en önemli adli işlemdir.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A şıkkı buluntu eşyayı emanete almak bir idari görevdir; C şıkkı can ve mal güvenliğini sağlamak temel görev tanımını ifade eder; D şıkkı kaba üst arama yetkisi sadece kolluk görevlilerine aittir, özel güvenlik görevlisine tanınmamıştır; E şıkkı kimlik sormak ise sadece suçüstü halinde veya yetkili makamların izniyle yapılabilen sınırlı bir yetkidir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, hakkında yakalama emri olan kişiyi yakalayarak derhal yetkili makama teslim etmekle yükümlüdür.
Soru 9 · 2022/97 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi spor alanlarında görevli özel güvenlik görevlilerinin görevlerinden biri değildir?
- A)Spor alanı güvenlik planında belirtilen görev tanımlarına uygun olarak, spor alanında görev almak
- B)Spor alanı içerisinde düzeni bozan fiilleri işleyen seyircileri en yakın genel kolluk görevlisine bildirmek
- C)Spor alanlarındaki alkollü, uyuşturucu ve uyarıcı madde etkisinde olan taraftarların dışarıya çıkartılmasını sağlamak
- D)Spor alanında ev sahibi takım ile misafir takım seyircileri arasındaki geçişleri sağlamak
- E)Seyirciler seyir alanına alınmadan önce spor alanında bulunmak, güvenlik kontrolü yapmak
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca özel güvenlik görevlilerinin yetkisi, spor alanlarında sadece güvenlik planında belirtilen görevleri yerine getirmeyi ve kamu düzenini sağlamayı kapsar. Ev sahibi ve misafir takım seyircileri arasında geçiş sağlamak, taraftar gruplarını ayırmak veya birleştirmek gibi işlemler spor yönetimi ve organizasyon yetkisine girer; özel güvenlik görevlisinin görev tanımı değildir.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, görevin temel dayanağı olan güvenlik planına uygun çalışmayı doğru tanımlar. B şıkkı, düzeni bozanları kolluğa bildirmeyi doğru ifade eder. C şıkkı, alkollü ve uyuşturucu etkisindeki kişilerin dışarı çıkarılmasını doğru belirtir. E şıkkı ise giriş kontrolü ve güvenlik önlemlerini doğru tanımlar.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri spor alanlarında sadece güvenlik planında belirtilen görevleri yapar; taraftarları yönlendirme veya grupları ayırma yetkisi yoktur.
Soru 10 · 2022/97 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
AVM’de görevli özel güvenlik görevlisi İlkay koruma ve güvenlik hizmetini yerine getirirken kozmetik ürünlerin satıldığı Pembe isimli işyerinden parfüm hırsızlığı olayına şahit olur. Şüpheli kişiyi yakalayarak suç eşyasıyla birlikte genel kolluğa teslim eder. İlkay bu olay ile ilgili olarak aşağıdaki tutanak çeşitlerinden hangisini tutmaya yetkili değildir?
- A)Teslim tesellüm tutanağı
- B)Gözaltı tutanağı
- C)Emanete alma tutanağı
- D)Yakalama tutanağı
- E)Suçüstü tutanağı
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Kanun ve CMK'ya göre özel güvenlik görevlilerinin gözaltı alma yetkisi yoktur; bu yetki sadece genel kolluk kuvvetlerine aittir. İlkay, şüpheliyi yakalayıp teslim edebilir ancak onu yasal bir gözaltı işlemiyle alıkoyma yetkisine sahip değildir.
Diğer şıkların yanlışlığı: A, C ve D şıkları, mal teslimi, eşya emaneti ve yakalama işlemlerini belgelemek için özel güvenlik görevlilerinin yetkisi dahilindedir; E şıkkı ise suçüstü halini belgelemek için tutulur.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri suçüstü yakalama ve teslim yapabilir, ancak asla gözaltı tutanağı düzenleyemezler.