97. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 12. bölüm

Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, tutanak ve notlar resmi belgedir; bu yüzden kağıda konuyla ilgili olmayan yazı veya şahsi notlar yazılması yasaktır. Bu durum belgenin geçerliliğini ve mahkemede delil olma özelliğini zedeler.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, bilgi verilen kişilerin kimliklerini not etmek zorunludur; B şıkkı, notların genellikle el yazısıyla alınması usulüne uygundur; C şıkkı, not alma işlemi olaya müdahale anında veya hemen sonrasında yapılmalıdır; E şıkkı, notlarda kişisel düşünce ve yorum kesinlikle yer almaz.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, tutanak ve notlarda sadece olayın gerçeklerini objektif olarak yazmalı, hiçbir şekilde kişisel yorum veya gereksiz yazı eklememelidir.

5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Yönetmelik hükümlerine göre, özel güvenlik görevlileri arama yaparken insan onurunu ve güvenliğini korumalıdır. Kanun ve yönetmelik, arama sırasında şüphelinin sırt üstü veya yüz üstü yatırılmasını kesinlikle yasaklamıştır; bu durum insan onuruna aykırı ve güvenlik riski taşıdığı için sadece ayakta durdurma, duvara veya araca yaslama gibi yöntemler kullanılabilir. Bu nedenle doğru cevap B şıkkıdır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A, C ve D şıkları kanunen izin verilen güvenli arama yöntemleridir; E şıkkı ise B şıkkı gibi yasaklı olan yüzüstü yatırma yöntemidir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi arama yaparken şüpheliyi asla sırtüstü veya yüzüstü yatıramaz, sadece ayakta durdurma veya duvara yaslama gibi güvenli yöntemleri kullanmalıdır.

Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca çevre güvenlik sistemleri, yetkisiz girişleri tespit etmek ve önlemek amacıyla kurulur. Havalandırma ve iklimlendirme sistemleri ise bina içi hava kalitesini ve sıcaklığı düzenleyen teknik tesislerdir; güvenlik işlevi yoktur.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve E şıkları, ihlali algılayıp bildiren veya görüntüleyen standart güvenlik donanımlarıdır.

Bilinmesi gereken kural: Çevre güvenlik sistemleri sadece ihlali tespit eden ve önleyen teknik cihazlardır; bina konforunu sağlayan tesisler güvenlik sistemi sayılmaz.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili ilk yardım yönetmeliklerine göre, zehirlenme vakalarında zaman faktörü hayati önem taşır. Zehrin ne zaman alındığı ve müdahalenin ne zaman yapıldığı, toksikolojik etkiyi ve uygulanacak tedaviyi belirler; bu bilgiyi ihmal etmek yanlış bir uygulamadır.

Diğer şıkların neden yanlış olduğu: A) Temas kesmek, zehrin emilimini durdurmak için doğru ve zorunlu bir adımdır. B) Yaşam bulgularını hızlıca değerlendirmek, acil müdahale önceliğidir. C) Bilinmeyen maddeler için kusturmak, mideyi daha fazla tahriş edebileceğinden doğru bir uygulamadır. D) Zehirin türünü sağlık ekibine bildirmek, doğru antidotun bulunması için gereklidir.

Bilinmesi gereken kural: Zehirlenme vakalarında zehrin alınma saati ve müdahale zamanı, tedavi protokolunun belirlenmesinde kritik öneme sahiptir.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği özel güvenlik görevlisi, ilk yardım ve acil taşıma kurallarına uymakla yükümlüdür. Baş-boyun-gövde ekseninin düz tutulması, omurga yaralanmalarında felç riskini önlemek için hayati önem taşır; bu eksenin bozulması kesinlikle yasaktır ve ihlali sorumluluk doğurur.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı hasta ile yakın teması gerektiren doğru bir yaklaşımdır. B şıkkı başın düz tutulması doğru bir uygulamadır. D şıkkı yavaş ve düzgün yürüme taşıma güvenliğini sağlar. E şıkkı ise ikinci bir tehlike varsa acil taşıma yapılması gerektiğini doğru ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Omurga yaralanması şüphesinde baş-boyun-gövde eksenini korumak, felç riskini önlemek için en temel ve vazgeçilmez kuraldır.

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilk yardım yönetmeliklerine göre, yaralıyı araçtan çıkarmadan önce ikincil tehlikelerin (yanma, patlama, devrilme riski) tamamen ortadan kaldırılması ve araç sabitlenmesi zorunludur. Hızlıca çıkarmak, yaralının durumunu kötüleştirir veya yeni bir kaza riski yaratır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Olay yeri işaretlenmesi, 5188 sayılı Kanun ve trafik yönetmeliği gereği güvenlik için zorunludur. B) Yaşam bulgularının değerlendirilmesi, ilk yardımın temel ve öncelikli adımıdır. C) Sıkışma kontrolü, kurtarma operasyonunun güvenli planlanması için gereklidir. D) Motoru durdurmak ve el freni çekmek, araç hareketini engelleyerek güvenliği sağlar.

Bilinmesi gereken kural: İkincil tehlike yoksa bile yaralıyı araçtan çıkarmadan önce araç sabitlenmeli ve tehlike analizi yapılmalıdır.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilk yardım yönetmeliklerine göre, suda boğulma vakalarında vücut soğuk suyun etkisiyle metabolizma yavaşlar ve beyin oksijensizliğine uzun süre dayanabilir. Bu nedenle, soğuk havalarda 20-30 dakika geçse bile hayati fonksiyonlar durmuş olsa bile, "soğuk su boğulması" durumunda kalp masajı ve yapay solunum hemen başlanmalıdır; çünkü soğuk su kalp durmasını geciktirici bir etki yaratır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı kalp krizinde bekleme süresi yoktur, hemen müdahale gerekir; B şıkkı yüksekten düşme ve D şıkkı kesici alet yaralanmalarında kan kaybı veya beyin hasarı nedeniyle gecikme hayati riski artırır; E şıkkı kırık durumunda kalp durması varsa acil müdahale şarttır.

Bilinmesi gereken kural: Soğuk suda boğulma vakalarında vücut soğuk etkisiyle kalp durmasını geciktirdiği için, 20-30 dakika geçse bile hemen kalp masajı ve yapay solunum uygulanmalıdır.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği gereği, yaralıyı ilk müdahale ederken "Yara içinde yabancı cisim" her zaman ortak bir belirti değildir; aksine, bazı yaralarda yabancı cisim bulunmayabilir. Bu durum, yaralının durumunu değerlendirmede kritik bir istisnadır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, ağrı her yaranın en yaygın ve ortak belirtilerinden biridir. B şıkkı, kanama damar hasarına bağlı olarak çoğu yarada görülür. D şıkkı, doku kopması sonucu yara kenarlarının ayrılması fiziksel bir zorunluluktur. E şıkkı ise, yaraların sadece kesici aletlerle değil, darbe, yanma veya kimyasal maddelerle de oluşabileceği için bu ifade yanlıştır.

Bilinmesi gereken kural: Yara türüne göre belirtiler değişebilir; ancak yabancı cisim varlığı her yara için ortak bir kural değildir.

Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve yangınla mücadele yönetmeliklerine göre, basınçlı gaz yangınlarında (asetilen, propan vb.) en kritik ve etkili yöntem kaynağı kesmektir. Gaz akışı durdurulduğunda yangın kendiliğinden söner; su veya köpük gibi soğutma yöntemleri gazı durduramaz ve patlama riskini artırabilir.

Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı boğma yöntemi gaz yangınlarında etkili değildir; C şıkkı yanıcı maddeyi yok etme yöntemi gaz yangınlarında uygulanamaz; D şıkkı soğutma yöntemi gazı durduramaz; E şıkkı engelleme yöntemi gaz yangınlarında temel çözüm değildir.

Bilinmesi gereken kural: Basınçlı gaz yangınlarında önce vanayı kapatıp gazı kesmeli, ardından yangın söndürme işlemi yapılmalıdır.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve yangınla mücadele yönetmeliklerine göre yangının oluşum evreleri sırasıyla; Başlangıç (yangının ilk çıkışı), Yayılma (ateşin çevreye ve malzemelere geçişi) ve Korlaşma (yanma maddesinin tamamen yanıp küle dönüşmesi veya sönme sürecine geçmesi) şeklinde gerçekleşir. Bu sıralama yangının fiziksel gelişim kanununa uygundur.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Yanma, yangının kendisidir; oluşum seyri olarak "Gelişme - Sönme - Yanma" sıralaması mantıksal olarak hatalıdır. C) Yangın yayılmadan önce korlaşamaz; bu evre sıralaması fiziksel olarak imkansızdır. D) Yangın sürecinde "Alevlenme" resmi bir evre adı değildir ve sıralama eksiktir. E) Duman, yangının bir sonucu veya belirtisidir; oluşum evrelerinin başlangıcı değildir.

Bilinmesi gereken kural: Yangın, başlangıç, yayılma ve korlaşma evrelerini sırasıyla geçerek oluşur.