98. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 11. bölüm

Doğru cevap C'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun uyarınca, özel güvenlik hizmetini yürüten kamu kurum ve kuruluşları, kendi personeli üzerinden bu hizmeti yürüttükleri için özel hukuk tüzel kişileri veya şirketler gibi "mali sorumluluk sigortası" yaptırmak zorunda değildir; bu kurumlar kendi bütçeleriyle sorumluluklarını karşılar.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A, B, D ve E şıkları, özel güvenlik hizmeti veren özel hukuk tüzel kişileri, şirketler, banka ve gerçek kişilerdir ve kanunen sigorta yaptırmaları zorunludur.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik hizmeti veren kamu kurumları, mali sorumluluk sigortası yaptırmak zorunda değildir; bu yükümlülük sadece özel sektör ve gerçek kişilere aittir.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, özel güvenlik görevlilerinin sivil kıyafetle görev yapması, görevin niteliği ve işyerinin özellikleri dikkate alınarak Özel Güvenlik Komisyonu tarafından onaylanır. Komisyon, bu özel durumu değerlendirip yetkiyi verir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B ve C şıkları yetkili makam olarak yanlış çünkü bu karar Vali veya Emniyet Müdürü tarafından değil, komisyonca verilir; E şığı ise şirket yöneticisinin tek başına bu yetkiye sahip olmadığını belirtir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlilerinin sivil kıyafetle çalışması, 5188 sayılı Kanun uyarınca sadece Özel Güvenlik Komisyonu'nun onayıyla mümkündür.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve İş Kanunu hükümlerine göre, işçinin işverenin güvenini kötüye kullanması, asılsız şikayette bulunması, işyerini terk etmesi veya hırsızlık yapması gibi haller, iş sözleşmesini derhal feshetmek için geçerli "haklı nedenler"dir. Ancak, tedavi edilebilecek bir hastalığa yakalanmak, işçinin iş sözleşmesini derhal feshetmesine neden olacak bir kusur veya davranış değildir; bu durum işçiye işsizlik sigortası ve iş güvencesi hakları tanınan bir durumdur. Dolayısıyla ÖGG Ali Emir'in tedavisi mümkün bir hastalığı nedeniyle işten çıkarılması yasal dayanağa sahip değildir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, D ve E şıkları, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25. maddesinde belirtilen ve iş sözleşmesini derhal feshetme hakkı doğuran haklı nedenlerdir.

Bilinmesi gereken kural: Tedavi edilebilir bir hastalık, iş sözleşmesini derhal feshetmek için geçerli bir haklı neden değildir.

Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, büyükelçilik, konsolosluk ve uluslararası kuruluş temsilciliklerinde görev alacak özel güvenlik görevlilerinin izin başvuruları, bu kurumların dış ilişkilerden sorumlu olması nedeniyle Dışişleri Bakanlığına yapılır. Bu durum, ulusal egemenlik ve diplomatik ilişkilerin korunması amacıyla kanunen düzenlenmiştir.

Diğer şıklar neden yanlış? B şıkkı İçişleri Bakanlığına, C şıkkı Emniyet Genel Müdürlüğüne ve D şıkkı Valiliğe yapılan başvurular, bu özel statüdeki kurumlar için yetkili merciyi oluşturmadığından hatalıdır. E şıkkı Kaymakamlığa yapılan başvuru ise yerel idare yetkisi sınırlarının dışına çıktığı için geçersizdir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik izin başvurularında büyükelçik ve konsolosluklar gibi diplomatik temsilcilikler, Dışişleri Bakanlığına bağlıdır.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre özel güvenlik görevlileri, suç unsuru teşkil etmeyen terk edilmiş veya bulunmuş eşyayı yetkili makamlara teslim edene kadar emanete alabilirler. Bu nedenle A şıkkı, görevlilere ait olan yasal bir yetkidir ve sorunun doğru cevabıdır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: B şıkkı, ifade alma yetkisi sadece kolluk kuvvetlerine aittir; C şıkkı, parmak izi alma ve biyometrik veri toplama yetkisi özel güvenlik görevlilerine tanınmamıştır; D şıkkı, delil incelemesi ve E şıkkı, olay yeri inceleme yetkisi ise sadece savcı ve kolluk personeline aittir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, suçla mücadele yetkisine sahip değildir; sadece koruma, önleme ve buldukları eşyayı yetkili makamlara teslim etme görevi vardır.

Doğru cevap C'dir. 5188 sayılı Kanun ve Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) uyarınca, kan lekeleri insan vücudundan kaynaklanan maddelerdir ve biyolojik delil sınıfına girer. Bu deliller DNA analizi ile failin kimliğinin tespit edilmesinde kritik rol oynar.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı genel bir tanımlama olup kanın biyolojik özelliğini belirtmez; B şıkkı kanın kimyasal yapısından ziyade biyolojik kaynağını vurgular; D şıkkı iz delili genellikle parmak izi veya ayak izi gibi fiziksel izleri ifade eder; E şıkkı ise tanık beyanlarını kapsar.

Bilinmesi gereken kural: Kan, kan tükürük ve saç gibi vücut sıvıları ve dokuları, CMK hükümlerine göre biyolojik delil olarak değerlendirilir.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler uyarınca, yakalama tutanağı şüphelinin kimlik bilgilerini, yakalanma nedenini, zor kullanma durumunu ve yakalandığı yeri içermelidir. Bu bilgiler, işlemin hukukiliğini ve denetlenebilirliğini sağlar. Ancak şüphelinin mal varlığı, yakalama anındaki hukuki durumuyla doğrudan ilgili olmadığı için tutanağa yazılması zorunlu bir husus değildir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve D şıkları, yakalama işleminin hukuki dayanağını ve usulünü kanıtladığı için tutanağın zorunlu unsurlarıdır.

Bilinmesi gereken kural: Yakalama tutanağı, sadece yakalama eyleminin hukuki ve usulüne uygunluğunu kanıtlayan unsurları (kimlik, neden, yer, zor kullanma) içermeli, şüphelinin mal varlığı gibi işlemlerle alakasız bilgileri kapsamamalıdır.

Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlileri kontrol noktalarında şüpheli gönderileri mutlaka kontrol etme yetkisine ve yükümlülüğüne sahiptir. Gönderi üzerinde kimlik veya adres bilgisi bulunması, bu kontrol yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz; görevli, içeriği ve tehlike unsurlarını denetlemek zorundadır. Bu nedenle "kontrolden geçirilmesine gerek yoktur" ifadesi mevzuata aykırıdır ve yanlıştır.

Diğer şıklar neden yanlıştır: B şıkkı, hukukun üstünlüğü gereği mağduriyet durumunda dava ve şikâyet hakkının varlığını doğru belirtir. C şıkkı, yasal olmayan davranışların suç teşkil ettiğini doğru ifade eder. D şıkkı, özel alanlarda mülk sahibinin kurallar koyma hakkını hukuki olarak tanımlar. E şıkkı ise tüm özel güvenlik uygulamalarının hukuk çerçevesinde olması gerektiğini doğru vurgular.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, gönderide kimlik bilgisi olsa bile şüpheli durumları tespit etmek için kontrol yapma zorunluluğunu asla ihmal edemez.

6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun gereği, spor alanlarına girişte izleyicilerin teknik cihazlarla ve el ile aranması için yazılı emir şartı vardır. Bu emri verecek yetkili, kanunda açıkça belirtilen Mülki Amirdir. Mülki Amir, il veya ilçe sınırlarında vali veya kaymakamı ifade eder. Özel güvenlik görevlileri, bu yazılı emir olmadan kimseyi arama yetkisine sahip değildir; aksi takdirde görevlerini kötüye kullanmış sayılırlar.

Diğer şıkların yanlışlığı: Cumhuriyet savcısı, Belediye başkanı, İl emniyet müdürü ve İl jandarma komutanı, bu özel kanun hükmüne göre arama emri verme yetkisine sahip değildir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, spor alanlarında izleyici araması yapabilmek için mutlaka vali veya kaymakamdan (Mülki Amir) yazılı emir almalıdır.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, görevli personelin tuttuğu tutanaklar ve notlar resmi belge niteliğindedir. Bu belgelerin mahkemede delil olarak kullanılabilmesi için tarafsız, nesnel ve sadece olayla ilgili gerçeklere dayanması gerekir. Kişisel notlar yazmak, belgenin resmiyetini zedeler ve görevin gereği olan objektifliği ortadan kaldırır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, kimlik tespiti yasal zorunluluktur; B şıkkı, zaman bilgisi olayın kronolojisini belirler; C şıkkı, hatırlanabilirlik için anında tutmak esastır; E şıkkı ise yorum yapmamanın belgenin delil değerini koruması için şarttır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, tuttuğu notları sadece olayı ve kimlik bilgilerini yansıtmak için kullanmalı, kişisel görüş veya not eklememelidir.