98. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 12. bölüm

Doğru cevap A) Kontrol noktası'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, suç unsuru olabilecek materyal, şüpheli şahıs veya araçların girişini engellemek amacıyla oluşturulan ve giriş-çıkışların kontrol edildiği sabit veya geçici yerlere "kontrol noktası" denir. Bu tanımla tam olarak örtüşen tek seçenek budur.

Diğer şıklar neden yanlıştır? B) Koruma, genel bir görev tanımıdır; C) Devriye, hareketli gözetimdir; D) El koyma, malzeme alıkonulması işlemidir; E) Yakalama, ise şüpheliyi fiziksel olarak tutma eylemidir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, suç unsuru taşıyanların girişini engellemek için kurdukları sabit veya geçici gözetim yerlerine "kontrol noktası" adını verirler.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlisi görev yaptığı yerin güvenliğini sağlamakla yükümlüdür. Bu kapsamda, personel araçlarında bulunan misafirlerin de kontrol edilmesi, yetkisiz girişlerin önlenmesi ve güvenlik risklerinin bertaraf edilmesi için zorunludur. Kontrol yapmamak, görevin ihmalidir ve kanunen yasaktır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı, araç altı kontrolü için kullanılan cihazların kullanımı yasal bir yetkidir; B şıkkı, komisyonca onaylanmış görev hayvanları kullanımı kanunen izin verilmiştir; C şıkkı, suç unsuru ile karşılaşılması durumunda derhal kolluğa bildirmek 5188 sayılı Kanun'un temel yükümlülüğüdür; D şıkkı, giriş-çıkış noktalarını kontrol etmek görevin doğası gereğidir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, görev yaptığı yerin tüm giriş-çıkış noktalarındaki ve araçlardaki misafirleri, yetkili kılınmadığı sürece kontrol etmemek suç teşkil eder.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca özel güvenlik görevlilerinin yetkisi, sadece kişisel ve eşya kontrolü ile sınırlıdır. Araçların içini, özellikle torpido gibi kapalı bölümlerini aramak, mülkiyet hakkını ihlal eden ve sadece kolluk kuvvetlerinin (Polis, Jandarma) elinde bulunan bir yetkidir. Sedat Bey, ziyaretçinin aracının torpido kısmını aradığında bu yetkiyi aşarak suç işlemiş olur.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve E şıkları, kişisel güvenlik ve eşya kontrolü amacıyla kullanılan standart ve yasal yöntemlerdir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi araçların kapalı bölümlerini (torpido, bagaj, koltuk altı) arama yetkisine sahip değildir; bu işlem sadece kolluk kuvvetlerine aittir.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca "elektronik güvenlik sistemi", elektrik veya elektronik bileşenler kullanarak tehlikeyi algılayan, uyarı veren veya kaydeden otomatik cihazları ifade eder. CCTV, bagaj tarama, iz ve metal detektörleri bu tanıma uyan elektronik sistemlerdir. Ancak "Üst arama (El ile)", insan müdahalesine dayalı fiziksel bir arama yöntemidir; elektronik bir donanım veya otomasyon içermediği için elektronik sistem kategorisine girmez.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve D şıkları, elektrik ve elektronik devreler sayesinde çalışan otomatik güvenlik cihazlarıdır.

Bilinmesi gereken kural: Elektronik güvenlik sistemleri otomatik algılama yaparken, el ile arama insan gücüne dayalı fiziksel bir yöntemdir.

Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca Özel Güvenlik Görevlisi (ÖGG), görev alanındaki kaza ve yaralanmalarda ilk yardım yapma yükümlülüğüne sahiptir. Ancak bu yükümlülük, görevin doğası gereği fiziksel travma kaynaklı yaralanmaları kapsar. Tiroid hastalıkları, içsel bir metabolik bozukluktur ve dışarıdan gelen bir kaza sonucu oluşmaz; dolayısıyla ÖGG'nin "kafatası ve omurga yaralanması" gibi travmatik durumlarda müdahale etmesi gereken fiziksel kaza senaryoları arasında yer almaz.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A, C, D ve E şıkları; yüksekten düşme, spor/iş kazaları, enkaz altında kalma ve trafik kazaları, doğrudan kafatası ve omurga yaralanmalarına yol açabilen fiziksel travma kaynaklı olaylardır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, fiziksel travma sonucu oluşan acil durumlarda ilk yardım yapar; ancak içsel hastalıklar (tiroid gibi) onun fiziksel müdahale yetkisi ve sorumluluk alanı dışındadır.

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler, Özel Güvenlik Görevlisinin görevini "can ve mal güvenliğinin sağlanması" olarak tanımlar. Ancak derin sularda temel yaşam desteği (TYD) uygulamak, görevlisinin fiziksel kapasitesini ve güvenliğini tehlikeye atar; bu nedenle TYD, kuru ve güvenli bir alanda başlatılmalıdır. Derin suda TYD denemesi, hem kurtarılan hem de kurtaran için hayati risk oluşturur ve mevzuat gereği kabul edilemez bir uygulamadır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı doğrudur çünkü omurga yaralanması riski vardır; B şıkkı doğrudur, soğuk suda TYD 20-30 dakika sonra da uygulanmalıdır; C şıkkı doğrudur, su altı kurtarmada ağızdan buruna solunum tercih edilir; D şıkkı doğrudur, tehlike ortadan kaldırılmalı ve bilinç kontrolü yapılmalıdır.

Bilinmesi gereken kural: Derin sularda temel yaşam desteği uygulanmaz, kuruma ve güvenli bir alana çıkarıldıktan sonra TYD başlatılır.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili ilk yardım yönetmeliklerine göre, zehirlenme vakalarında yangın veya patlama riski taşıyan ortamlarda elektrik düğmeleri ve aydınlatma cihazları kullanılmamalıdır; bu durum güvenlik ihlali ve ek tehlike yaratır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, zehirli gazın etkisini azaltmak için zorunlu ve doğru bir uygulamadır. B şıkkı, hastanın durumunu belirlemek için hayati bir adımdır. C şıkkı, solunumun rahatlaması için önerilen doğru pozisyondur. D şıkkı, bilinç kaybı durumunda hava yolunun açık kalmasını sağlayan standart bir uygulamadır.

Bilinmesi gereken kural: Zehirlenme vakalarında elektrik kaynaklı yangın riski nedeniyle ortamda elektrik anahtarı veya cihazı kullanılmamalıdır.

Doğru cevap A) Yavaş yanma'dır. 5188 sayılı Kanun ve genel yangın bilgileri uyarınca, demirin paslanması oksijenle kimyasal tepkimeye girerek ısı açığa çıkaran ancak bu ısıyı çok yavaş salan bir oksidasyon sürecidir. Bu tür tepkimeler, maddenin kendiliğinden alev almayacak kadar düşük ısı üretmesi ve sürecin uzun zaman almasıyla "yavaş yanma" olarak tanımlanır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: B şıkkı, maddenin çok hızlı ısı ve ışık yayarak alev almasını gerektirir; C şıkkı, maddenin dış ısı kaynağı olmaksızın kendi kendine alev almasını ifade eder; D şıkkı, ani basınç artışı ve sesle sonuçlanan patlayıcı bir olaydır; E şıkkı ise alevlenmeden sadece ısı ve kor oluşumunu ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Paslanma, ısıyı çok yavaş salan ve alevlenmeyen bir oksidasyon türü olan yavaş yanmaya örnektir.

Doğru cevap C (30 m)'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yangın yönetmeliklerine göre, yangın dolapları binalarda yangın riskinin yüksek olduğu alanlarda, aralarında en fazla 30 metre mesafe olacak şekilde yerleştirilmelidir. Bu kural, yangın anında müdahale malzemesine hızlı erişim sağlamak ve yangının yayılmasını önlemek amacıyla zorunlu kılınmıştır.

Diğer şıklar neden yanlış? A) 10 metrelik mesafe, yönetmelik tarafından belirlenen maksimum sınırın çok altındadır ve gereksiz maliyet yaratır. B) 15 metrelik mesafe, yangın dolaplarının yerleştirilmesi için yasal olarak izin verilen maksimum uzaklık sınırını aşar. D) 50 metrelik mesafe, yangın dolapları arasındaki yasal maksimum mesafe sınırını (30 m) ihlal eder. E) 60 metrelik mesafe, yangın dolapları arasındaki yasal maksimum mesafe sınırını ciddi şekilde aşar.

Bilinmesi gereken kural: Yangın dolapları, binalarda yangın riskinin yüksek olduğu alanlarda aralarında en fazla 30 metre mesafe bırakılarak yerleştirilmelidir.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve yangın yönetmeliklerine göre, pişirme aletleri içindeki bitkisel ve hayvansal yağların yangınları F Sınıfı yangın olarak tanımlanır. Bu sınıflandırma, yangının söndürülmesinde özel köpük veya kuru kimyevi toz gibi F sınıfı söndürme cihazlarının kullanılmasını zorunlu kılar.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A şıkkı katı maddeler, B şıkkı sıvı maddeler, C şıkkı gazlar, D şıkkı ise yanıcı metallerin yangınlarını ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Pişirme yağı yangınları F sınıfıdır ve bu yangınların söndürülmesinde özel F sınıfı söndürme cihazları kullanılmalıdır.