98. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 13. bölüm

Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlileri yangın ve gaz kaçaklarına karşı önlem almalıdır. Doğalgazın fiziksel özelliği, havadan hafif olmasıdır. Bu nedenle kaçak durumunda tavana değil, tabana birikir. A şıkkı "Havadan ağırdır" diyerek bu temel fiziksel gerçeği yanlış bildirdiği için doğru cevaptır.

Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı doğrudur çünkü doğalgaz patlayıcıdır; C şıkkı doğrudur çünkü doğalgaz havadan hafiftir; D şıkkı doğrudur çünkü kokusuz haldeyken insanlara fark ettirilemez, bu yüzden kokulandırılır; E şıkkı doğrudur çünkü hafif olduğu için tavana yükselir, tabana birikmez.

Bilinmesi gereken kural: Doğalgaz havadan hafif olduğu için sızıntı durumunda tavana yükselir, tabana birikmez.

Doğru cevap B) Morfin'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin elinde bulundurabileceği veya kullanabileceği maddeler arasında tıbbi amaçla kullanılan ve bağımlılık yapma potansiyeli yüksek olanlar arasında morfin yer alır. Tıbbi kullanımı vardır ve 5188 sayılı Kanun kapsamında özel güvenlik görevlisinin yetkileri dışında kullanımı yasaktır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A) Eroin tıbbi kullanımı bulunmayan ve tamamen yasak olan bir uyuşturucudur. C) Esrarın tıbbi kullanımı Türkiye'de özel güvenlik görevlisi için yasaktır ve bağımlılık yapar. D) Metakualon ve E) LSD'nin ise tıbbi kullanımı özel güvenlik görevlilerinin yetkisi dahilinde değildir ve bağımlılık riski vardır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, tıbbi amaçla kullanılan ancak bağımlılık yapma potansiyeli yüksek olan maddeleri (örneğin morfin) sadece resmi ve yasal prosedürler çerçevesinde, kendi yetki alanları dışında kullanamazlar.

Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler, özel güvenlik görevlisinin görevini yaparken objektif, tarafsız ve önyargısız olması gerektiğini vurgular. Empati, karşıdaki kişinin duygularını anlamak için önyargıyı bir kenara bırakmayı ve aceleci kararlar vermeden derinlemesine düşünmeyi gerektirir; bu nedenle "önyargı ve hızlı karar verme" empatinin zıttıdır.

Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı empatiyi bencillikten uzaklaştırarak doğru tanımlar; C şıkkı iletişimi ve sosyal yönü doğru belirtir; D şıkkı koşulsuz kabul ve saygıyı doğru ifade eder; E şıkkı ise dinleyerek anlamayı doğru bir temel olarak gösterir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, görevini yaparken önyargısız olmalı ve karşıdaki kişiye hızlı yargılama yapmadan önce onu gerçekten anlamaya çalışmalıdır.

Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği Özel Güvenlik Görevlisi, görevini yürütürken sadece mesleki ve resmi iletişim kanallarını kullanmakla yükümlüdür. Kurum içindeki iletişim; amir-memur, memur-amir, mesai arkadaşlığı ve kurum çalışanı ile olan resmi diyaloglar şeklinde sınırlıdır. "Arkadaş iletişimi" ise resmi görev sınırlarının dışına çıkan, kişisel ve gayriresmi bir ilişki türüdür; özel güvenlik görevlisinin görevi sırasında kurması gereken mesleki mesafeyi bozduğu için bu iletişim biçimi kabul edilmemektedir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B ve E şıkları 5188 sayılı Kanun uyarınca görevin gerektirdiği resmi hiyerarşik ve işbirliği iletişimini temsil ederken, C şıkkı mesai içindeki profesyonel dayanışmayı ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, görev süresince sadece resmi ve mesleki iletişim kurar; kişisel veya gayriresmi "arkadaş" ilişkilerini iş ortamında işlevsel iletişim aracı olarak kullanamaz.

Doğru cevap C'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği Özel Güvenlik Görevlisi, görevlerini resmi ve yazılı olarak belgelemekle yükümlüdür. Bu bağlamda rapor hazırlamak, tutanak tutmak ve not almak, görevin yasal ve mesleki gereği olan yazılı iletişim biçimleridir. Ancak SMS göndermek, resmi yazışma usullerine uygun olmayan, güvenlik açıklığı yaratabilecek ve kanunen geçerli bir yazılı iletişim aracı olarak kabul edilmeyen kişisel iletişim yöntemidir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B ve D şıkları görevin gereği olan resmi yazılı işlemlerdir; E şık ise dinleme ve not alma sürecini kapsayan geçerli bir yöntemdir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, görevlerini sadece resmi yazılı belgelerle (rapor, tutanak) kanıtlamalı ve kişisel mesajlaşma araçlarını resmi iletişim için kullanmamalıdır.

5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Yönetmelik gereği, görevliler iletişim kurarken profesyonelliği ve netliği korumak zorundadır. Doğru cevap olan C şıkkı, iletişimin amacına ulaşıldığını teyit eden özet bir cümle ve nezaket içeren teşekkürle sonlandırılmasını öngörür; bu, görevin resmiyetini ve etkinliğini sağlar.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı ("Anlaşıldı") iletişimi kesintiye uğratabilir ve nezaket eksikliği yaratır. B şıkkı ("İyi günler") resmi görevin sona erdiğini belirtmez, sadece bir dilektir. D şıkkı (sadece teşekkür) iletişimin özetlenmediği ve netleştirilmediği anlamına gelir. E şıkkı ise karşı tarafın telefonunu kapatmasını beklemek, görevlinin inisiyatif almasını engeller ve iletişimi gereksiz uzatır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, telefon görüşmelerini özetleyici bir cümle ve teşekkürle netleştirerek, resmi ve profesyonel bir iletişim standardını korumalıdır.

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler, özel güvenlik görevlisinin görevi sırasında kişisel temas kurmasını yasaklar; bu durum hem görevin ciddiyetini zedeler hem de şüphelilerin haklarını ihlal edebilir. Profesyonel olmayan dokunma, görevlinin yetkisini aşan bir davranış olarak değerlendirilir ve güveni sarsar.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A, B ve C şıkları görevlinin disiplinli ve düzenli görünmesini gerektiren temel kurallardır. D şıkkındaki gülümseme ise iletişim kurarken sempati uyandıran olumlu bir davranıştır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, görevi sırasında kimseyle fiziksel temas kurmamalı ve sadece sözlü iletişimle yetinmelidir.

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Kanun ve iletişim prensiplerine göre, mesajın anlaşılması; ortam koşulları, görevlinin zihinsel durumu, iş yükü ve çalışma saatleri gibi dinamik faktörlerden etkilenir. Ancak fiziksel görünüş, mesajın içeriğini veya anlaşılabilirliğini doğrudan etkileyen bir iletişim unsuru değildir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı gürültü, B şıkkı psikolojik durum, C şıkkı iş yoğunluğu ve D şıkkı çalışma saati, hepsi dikkati dağıtarak iletişimi doğrudan bozar.

Bilinmesi gereken kural: İletişim kalitesi; ses, dikkat, zihinsel hazırlık ve zaman gibi faktörlere bağlıdır, dış görünüşe değil.

Doğru cevap B şıkkıdır. Özel Güvenlik Kanunu (5188 sayılı Kanun) ve Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Yönetmelik gereği, grup liderinin grubu etkilemek ve yönlendirmek için kullanabileceği yasal yöntemler; ödüllendirme, ikna etme ve zor kullanma (meşru müdafaa veya görevin ifası sınırları içinde) ile cezalandırma yetkisi (idari yaptırım veya kollukla iş birliği) çerçevesinde tanımlanmıştır. Ancak "şikayet etme", bir grubu doğrudan etkileme veya yönlendirme yöntemi değil, bir durumu yetkili makamlara bildirme işlemidir; bu nedenle liderlik tekniği olarak kabul edilmez.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, C ve D şıkları, 5188 sayılı Kanun ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak grubu yönetme ve disiplin sağlama amaçlı kullanılan meşru yöntemlerdir. E şığı ise, kanunla belirlenen usullere göre uygulanması gereken ve grubu disipline sokan yasal bir yöntemdir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, grubu yönetirken sadece kanunla yetkili kılındığı yöntemleri (ikna, meşru zor kullanma, ödül/ceza) kullanabilir; şikayet etmek bir yönetim tekniği değil, bildirim usulüdür.

5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Yönetmelik gereği, Özel Güvenlik Görevlisi (ÖGG) olay yerinde tarafsız kalmalı, diyalog kurmalı ve orantılı kuvvet kullanmalıdır. Ayrıca tahrikçilere engel olmak görevin bir parçasıdır. Ancak "E" şıkkındaki "hiçbir şekilde taviz vermeme" ifadesi, TCK ve CMK hükümlerine aykırıdır. Olaylarda can güvenliği ve halkın huzuru önceliklidir; aşırı direnç veya tavizsizlik, orantısız kuvvet kullanımına ve suç oluşmasına neden olur. ÖGG'nin amacı olayı sakinleştirmektir, sadece sert müdahale etmek değil.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve D şıkları kanunen öngörülen doğru müdahale ilkeleridir. E şıkkı ise kanunen yasaklanan aşırı ve orantısız direnç tutumunu ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, olayları sakinleştirmek için diyalog ve orantılı kuvvet kullanmalı, ancak asla aşırı dirençle suç işleyemez.