98. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 14. bölüm

Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlisi gaz etkisi altında kaldığında öncelikli görevi, kendisini ve çevresini tehlikeden uzaklaştırmaktır. Temiz hava olan bir ortama geçmek, zehirlenmeyi durdurmak ve solunum fonksiyonlarını korumak için yasal ve mesleki zorunluluktur.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A şıkkı hızlı nefes almayı önererek gazın akciğerlere daha derin girmesine neden olur. B şıkkı lensin çıkarılmaması, gözde kalıcı hasar riskini artırır. C şıkkı gözleri ovuşturmak, gazın göz içine yayılmasına ve tahrişin şiddetlenmesine yol açar. E şıkkı ise krem sürmek, gazın etkisini azaltmak yerine ciltte kalıcı hasar oluşturabilir.

Bilinmesi gereken kural: Gaz etkisi altında kalan özel güvenlik görevlisi, derhal temiz hava olan bir alana geçmeli ve tıbbi yardım istemelidir.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca Özel Güvenlik Görevlilerinin (ÖGG) yetkileri sınırlıdır; sadece koruma, güvenlik ve önleyici tedbirler alabilirler. "Hat düzeni" alarak kalabalığı yönlendirme, bölgeyi kapatma veya grupları ayırma gibi eylemler (A, C, D, E şıkları) kanunen izin verilen güvenlik önlemleridir. Ancak ÖGG'lerin suçlu yakalama, gözaltına alma veya suçluyu tahliye etme yetkisi bulunmamaktadır; bu yetkiler sadece kolluk kuvvetlerine aittir. Dolayısıyla Selim, lider suçluları yakalayıp tahliye etmeyi planlamamıştır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, C, D ve E şıkları, 5188 sayılı Kanun kapsamında ÖGG'lerin yapabileceği meşru güvenlik önlemleridir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, suçlu yakalama ve gözaltına alma yetkisine sahip değildir; bu yetkiler sadece kolluk kuvvetlerine aittir.

Doğru cevap D) Çember düzenidir. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği uyarınca, kalabalık grupları çevirip hareketlerini kısıtlamak veya dışarıdan müdahaleyi engellemek amacıyla "Çember düzeni" uygulanır. Bu düzen, görevlinin çevreyi tamamen kapatıp grubu izole etmesini sağlar.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Saldırı düzeni, hedefe doğru ilerleyip müdahale etmek için kullanılır; B) Savunma düzeni, grubun baskısına karşı korunmak içindir; C) Sağa ve sola hat düzeni, kalabalığı iki yana ayırmak veya yol açmak için kullanılır; E) Kama düzeni ise kalabalığı ikiye bölüp ortadan geçmek için tasarlanmıştır.

Bilinmesi gereken kural: Kalabalığı tamamen çevirip hareket alanını daraltmak istendiğinde mutlaka Çember düzeni uygulanır.

Doğru cevap C'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlileri silahı son çare olarak, hayati tehlike anında ve orantılı güç ilkesine uygun şekilde kullanabilir. Tereddüt etmeden her olayda silah kullanmak, kanunla yasaklanan aşırı güç kullanımıdır ve görevin temel prensibiyle bağdaşmaz.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, korumanın kesintisiz ve 24 saat devam etmesi gerektiğini doğru ifade eder; B şıkkı, VIP'in fiziksel ve psikolojik güvenliğini sağlama yükümlülüğünü belirtir; D şıkkı, acil durum ve alternatif planların önceden hazırlanması zorunluluğunu doğru anlatır; E şıkkı ise hizmetin esnek olmasını ve özgürlüğü kısıtlamamasını doğru vurgular.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, silahı sadece hayati tehlike anında ve orantılı güç ilkesine uygun olarak son çare olarak kullanır.

Doğru cevap E'dir çünkü 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, kişi koruma hizmetinde kullanılan zati silahlar, diğer özel güvenlik görevlilerinden farklı olarak Devir Teslim ve Rapor Defterine kaydedilmez; bu silahlar korunan kişiye veya görevliye özel olarak teslim edilir ve deftere işlenmez.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı yanlıştır çünkü emekli genel kolluk mensupları özel güvenlik kimliği olmadan da zati silahla görev yapabilirler. B şıkkı yanlıştır çünkü zati silahlar için il özel güvenlik komisyonundan izin alınması zorunludur. C şıkkı yanlıştır çünkü zati silah taşıma ruhsatı olsa bile ayrıca taşıma/bulundurma belgesi düzenlenmesi gerekir. D şıkkı yanlıştır çünkü kişi koruma hizmetinde kullanılan zati silahlar için görev alanı kısıtlaması bulunmaz ifadesi doğrudur, ancak soru "yanlış olanı" sorduğu için bu şık doğru bir ifade olduğu için cevap olamaz.

Bilinmesi gereken kural: Kişi koruma hizmetinde kullanılan zati silahlar, Devir Teslim ve Rapor Defterine kaydedilmez ve sadece korunan kişiye veya görevliye özel olarak teslim edilir.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlisi patlayıcı madde ile karşılaştığında hiçbir şekilde müdahale etmemeli, onu hareket ettirmemeli veya uzaklaştırmaya çalışmamalıdır. Patlayıcıyı alıp atmak, sarsıntı veya çarpma sonucu patlamaya neden olabilir; bu görevlilerin yetki ve eğitim sınırlarını aşar.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, uyarı yaparak riski azaltmak için doğru bir ilk müdahaledir. B şıkkı, yere yatmak ve hedef küçültmek hayatta kalma için temel bir kuraldır. D şıkkı, ikincil patlama ihtimaline karşı uyanık olmak hayati önem taşır. E şıkkı ise güvenli bölgeye geçmek zorunluluğunu doğru ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Patlayıcı madde gören özel güvenlik görevlisi, onu asla hareket ettirmemeli, sadece bölgeyi tahliye edip yetkili makamlara haber vermelidir.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca Özel Güvenlik Görevlileri (ÖGG), suç unsuru teşkil eden veya delil niteliği taşıyan parmak izi alma yetkisine sahip değildir; bu işlem sadece kolluk kuvvetlerinin (Polis, Jandarma) yetkisindedir. ÖGG'nin yetkileri, 5188 sayılı Kanun'da belirtilen sınırlar içinde kalmalıdır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı, terkedilmiş eşyayı emanete alma yetkisi kanunen tanınmıştır. B şıkkı, kişinin can güvenliğini sağlamak için zorunlu yakalama yetkisi vardır. D şıkkı, doğal afet durumunda konut ve işyerine girme izni verilmiştir. E şıkkı ise toplu taşıma araçlarında kimlik sorma yetkisi kanunla düzenlenmiştir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, delil toplama ve parmak izi alma gibi sadece kolluk kuvvetlerine ait teknik ve hukuki yetkileri kullanamazlar.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun uyarınca, özel güvenlik görevlileri silahla ilgili suçları tespit ettiklerinde, silahı ve şüpheliyi muhafaza edip derhal genel kolluğa (polis) bildirmekle yükümlüdür. Bu nedenle B şıkkı doğrudur. A şıkkı, silahı suçluya teslim etmeyi içerdiği için suçun devamına neden olur ve yasaktır. C şıkkı, şahsı serbest bırakmayı öngördüğü için kolluk müdahalesini engeller ve sorumluluğu artırır. D şıkkı, özel güvenlik görevlisinin yetkisi dışında ruhsatlandırma işlemi yapmayı gerektirdiği için yanlıştır. E şıkkı ise açıkça silahla suç işleyen birini serbest bırakmayı öngördüğü için kesinlikle yasaktır.

Bilinmesi gereken kural: Ruhsatsız silah tespit edildiğinde özel güvenlik görevlisi, yetkisini aşmadan silahı ve şahsı koruyarak derhal polise haber vermelidir.