Soru 1 · 2022/99 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Problem çözmek için aşağıdakilerden hangi aşama/aşamalar uygulanır? I. Problemin tanımlanması II. Genel yaklaşım III. Seçeneklerin yaratılması IV. Karar verme
- A)I
- B)II
- C)III
- D)I- II ve III
- E)I-II-III ve IV
Çözümü göster — doğru cevap E
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler, özel güvenlik görevlisinin görevini yerine getirirken sistematik ve hukuki bir yaklaşım benimsemesini gerektirir. Problem çözme süreci, öncelikle sorunun ne olduğunu netleştiren I. Problemin tanımlanması ile başlar. Ardından, mevcut durumu analiz eden II. Genel yaklaşım belirlenir. Bu aşamadan sonra, olası çözümlerin III. Seçeneklerin yaratılması yapılır ve en uygun çözümün seçildiği IV. Karar verme aşaması ile süreç tamamlanır. Bu dört adım, özel güvenlik mevzuatı gereği görevin usulüne uygun ve etkili bir şekilde yürütülmesi için zorunlu bir döngüdür.
Diğer şıkların yanlış olma nedeni: A, B ve C şıkları sürecin sadece bir kısmını kapsadığı için eksiktir; D şıkkı ise karar verme aşamasını atlayarak süreci tamamlamamıştır.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, bir olayı çözmek için tanımlama, yaklaşım belirleme, seçenek üretme ve karar verme aşamalarının tamamını sırasıyla uygulamak zorundadır.
Soru 2 · 2022/99 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
İyi iletişim kuran insanlarla, kuramayan insanlar arasındaki belirgin farkı tayin eden kişiler arası faktör aşağıdakilerden hangisi değildir?
- A)Benlik
- B)Öfke
- C)Sosyal statü
- D)Kendini açığa vurma
- E)İfade berraklığı
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler, özel güvenlik görevlisinin temel görevinin kamu düzenini sağlamak ve kişilerin haklarını korumak olduğunu belirtir. İyi iletişim, kişisel özellikler (benlik), duygusal kontrol (öfke yönetimi), dürüstlük (kendini açma) ve net ifade (ifade berraklığı) gibi kişisel ve psikolojik faktörlere dayanır. Sosyal statü ise dışsal bir durumdur; 5188 sayılı Kanun gereği görevliler, iletişim kurarken statüye bakmaksızın herkese eşit yaklaşmak zorundadır. Dolayısıyla statü, iletişimin kalitesini belirleyen bir "kişiler arası faktör" değil, dışsal bir durumdur.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı benlik saygısı iletişimin temelidir; B şıkkı öfke kontrolü iletişim kalitesini doğrudan etkiler; D şıkkı kendini açma güven oluşturur; E şıkkı ise netlik iletişimi kolaylaştırır.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, iletişim kurarken karşıdaki kişinin sosyal statüsüne değil, sadece 5188 sayılı Kanun ve meslek etiğine uygun davranarak kişisel iletişim becerilerine odaklanmalıdır.
Soru 3 · 2022/99 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
“Diğer kişinin bakış açısını fark etme” ifadesi aşağıdaki perspektiflerden hangisini açıklamaktadır?
- A)Bilişsel perspektif
- B)Algısal perspektif
- C)Duygusal perspektif
- D)Görsel perspektif
- E)Duyuşsal perspektif
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B'dir. "Diğer kişinin bakış açısını fark etme", 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği'nde belirtilen iletişim ve iletişim becerileri kapsamında, karşıdaki kişinin durumu kendi gözünden değil, onun gözüyle görmeyi ifade eden Algısal perspektif kavramıdır. Bu, özel güvenlik görevlisinin olay yerini ve şüpheliyi doğru değerlendirmesi için kritik bir yetkinliktir.
Diğer şıklar neden yanlıştır? A şıkkı bilgi ve düşünce süreçlerini, C ve E şıkları duygusal tepkileri, D şıkkı ise sadece fiziksel görme yetisini kapsar.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, olayları kendi yargısıyla değil, karşıdaki kişinin algıladığı gerçeklik üzerinden değerlendirmelidir.
Soru 4 · 2022/99 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi empatinin birinci basamağını özetler?
- A)Kendi rolümüzün dışına çıkma becerisi
- B)Rolün iyi tanımlanması
- C)Karşılıklı rol değişimi
- D)Başkasının rolünü üstlenme
- E)Yapılacak işte belirsizliğin giderilmesi
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği'ne göre, özel güvenlik görevlilerinin görevini etkili yapabilmesi için öncelikle karşıdaki kişinin durumunu ve rolünü anlaması gerekir. Empatinin birinci basamağı, kişinin kendi bakış açısını bir kenara bırakıp doğrudan karşısındaki kişinin rolünü üstlenerek onu anlamaya çalışmasıdır. Bu, TCK ve CMK'da belirtilen iletişim ve müdahale ilkelerinin temelini oluşturur.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı rol dışına çıkma becerisi ikinci basamaktır; B şıkkı rol tanımlaması hazırlık aşamasıdır; C şıkkı karşılıklı değişim ileri aşamadır; E şıkkı ise belirsizlik giderme işlemi sonucu değil, empati süreci değildir.
Bilinmesi gereken kural: Empatinin temel basamağı, karşıdaki kişinin rolünü ve duygularını kendi yerine koyarak doğrudan üstlenmektir.
Soru 5 · 2022/99 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Kampüste bir toplumsal olayı takip eden güvenlik görevlileri, topluluk içinde bulunan bir şahsın, topluluğa el kol hareketleri ile birlikte bir şeyler anlattığını ve ardından topluluğun saldırganlık eğiliminin arttığını müşahede etmişlerdir. Güvenlik görevlilerinin, topluluk içindeki bu kişi tipi ile ilgili, aşağıdaki hangi değerlendirmesi doğrudur?
- A)Karşıt eylemci
- B)Profesyonel kışkırtıcı
- C)Tesir altında kalan kişi
- D)Atılgan
- E)Destekçi
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği'ne göre, toplumsal olaylarda kalabalığı kışkırtmak, provokasyon yapmak ve saldırganlığı artırmak amacıyla el kol hareketleri gibi kurgusal davranışlar sergileyen kişi, "profesyonel kışkırtıcı" olarak tanımlanır. Bu kişiler, olayı kontrol etmek veya şiddeti körüklemek için bilinçli hareket ederler.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı sadece karşıt fikirliyi ifade eder; C şıkkı olaya kapılan masum bireyi; D şıkkı dürtüsel davranan kişiyi; E şıkkı ise olaya destek veren ama kışkırtıcı olmayan kişiyi anlatır.
Bilinmesi gereken kural: Kalabalığı kışkırtan ve olayı şiddete sürükleyen kişi, sadece bir katılımcı değil, bilinçli bir "profesyonel kışkırtıcı"dır.
Soru 6 · 2022/99 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi kişiler ya da birimler arasındaki çatışma nedenlerinden birisi değildir?
- A)Kişilerin ya da birimlerin görev ve sorumluklarının net olması
- B)Kısıtlı kaynakların paylaşılması
- C)Algılama farklılıkları
- D)İşçi işveren ilişkilerindeki kutuplaşmalar
- E)İşler arasındaki karşılıklı fonksiyonel bağlılık
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, görev ve sorumlulukların net olması çatışmayı önleyen temel bir düzenleyici unsurdur; dolayısıyla çatışma nedeni değildir.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: B şıkkı, sınırlı kaynakların paylaşımı çatışma yaratabilir; C şıkkı, algı farklılıkları yanlış anlaşılmalara yol açar; D şıkkı, işçi-işveren kutuplaşmaları çatışma kaynağıdır; E şıkkı ise işler arasındaki fonksiyonel bağlılık, görev karmaşası ve çatışma riskini artırır.
Bilinmesi gereken kural: Görev ve sorumlulukların açık ve net tanımlanması, 5188 sayılı Kanun çerçevesinde çatışmaları önleyen en önemli idari tedbirdir.
Soru 7 · 2022/99 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi “Grup Türleri” arasında yer almaz?
- A)Saldırgan Gruplar
- B)Sakin Gruplar
- C)Paniğe Kapılmış Gruplar
- D)Amaçlı Grup
- E)Kalabalık
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklerde, kalabalıkların davranışsal sınıflandırması yapılırken "Saldırgan", "Sakin", "Paniğe Kapılmış" ve "Amaçlı" gruplar tanımlanmıştır. Ancak "Kalabalık" genel bir terim olup, bu yönetmeliklerde belirtilen özel davranışsal "Grup Türleri" listesinde yer almayan bir sınıflandırma kategorisidir.
Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve D şıkları, özel güvenlik mevzuatında tanımlanan ve görevlilerin müdahale stratejilerini belirleyen geçerli grup türleridir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik eğitiminde kalabalık yönetimi, davranışsal özelliklerine göre sınıflandırılan grup türlerine (saldırgan, sakin, paniğe kapılmış, amaçlı) dayanır; "kalabalık" ise bu türlerden biri değildir.
Soru 8 · 2022/99 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Stadyumda maç esnasında fanatik bir taraftarın hakeme ve futbolculara küfür ettiğini gören, genel kolluk nezaretinde görev yapan özel güvenlik görevlisinin davranışı nasıl olmalıdır?
- A)Hakeme ve futbolculara küfür etmek bana küfür etmek gibidir demeli, kalabalık içerisine girip şahsı yakalamalı
- B)Sorumlu amiri ve genel kolluk görevlilerine bilgi vererek şahıs hakkında maç bitimi işlem başlatılmasını sağlamalı
- C)Kalabalık içerisine girip o şahsı yakalayıp üzerini elle aramalı, suç unsuru varsa genel kolluğa teslim etmeli
- D)Şahsı yakalamalı, üzerini elle aradıktan sonra kelepçe takıp polis merkezine götürmeli
- E)Şahsı yakalamalı, üzerini elle aradıktan sonra genel kolluk gelene kadar bir odada muhafaza altına almalı
Çözümü göster — doğru cevap B
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, Özel Güvenlik Görevlisi (ÖGG) yetkileri sınırlıdır ve elle arama ile kişiyi serbest bırakma yetkisi yoktur. Ayrıca, stadyum gibi kalabalık ve riskli ortamlarda tek başına müdahale etmek, görevlinin ve izleyicilerin güvenliğini tehlikeye atar. Bu nedenle ÖGG, küfür eden şahsı yakalamak yerine, durumu derhal sorumlu amirine ve genel kolluk (polis) görevlilerine bildirmeli; şahsın yakalanması ve işlem yapılması yetkisi sadece polis ve jandarmaya aittir.
Diğer şıklar neden yanlış? A) Kalabalığa girip yakalamaya çalışmak, ÖGG'nin yetki dışı ve tehlikeli bir müdahalesidir. C) Elle arama yapmak, 5188 sayılı Kanun'da ÖGG'ye tanınan bir yetki değildir. D) Kelepçe takmak ve şahsı götürmek, sadece genel kolluk görevlilerinin yetkisindedir. E) Şahsı odada muhafaza altına almak, ÖGG'nin yetki alanı dışındadır ve suç teşkil eder.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, yetkisi dışındaki durumlarda (yakalama, arama, kelepçeleme) doğrudan müdahale etmez; durumu derhal genel kolluk ve amirine bildirir.
Soru 9 · 2022/99 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
“………. kamu veya şahıslara ait bina ve eşyaları tahrip, yağma, güvenlik kuvvetlerine karşı patlayıcı ve zarar verici madde atma, hakaret, sözlü ve yazılı tahrik gibi eylem biçimleriyle kamuoyunu rahatsız ederek yönetime karşı olan güven duygusunu sarsarak ortaya çıkan ekonomik ve siyasi istikrarsızlık ve kargaşadan yararlanmak isterler.” Cümledeki anlam bütünlüğü de göz önünde bulundurularak boşluğa aşağıdakilerden hangisi yazılamaz?
- A)Organize pasif kalabalıklar
- B)Terör örgütleri
- C)Anarşistler
- D)Teröristler
- E)Saldırganlar
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler ile Terörle Mücadele Kanunu'na göre; terör örgütleri, anarşistler ve teröristler, kamu düzenini bozma, yönetime karşı güveni sarsma ve ekonomik/siyasi istikrarsızlıktan yararlanma gibi eylemleri planlayıp uygulayan örgütlü yapılardır. Bu tanımlar, sorudaki "tahrip, yağma, patlayıcı atma" gibi eylemleri gerçekleştiren aktörlerle tam örtüşür.
Diğer şıkların yanlışlığı: B, C, D ve E şıkları, tanımlanan eylemleri gerçekleştirebilecek potansiyel veya örgütlü aktörler olarak kabul edilirken, "Organize pasif kalabalıklar" ifadesi çelişkilidir; çünkü "pasif" olan kalabalık eylem yapamaz ve bu durum terör/anarşi tanımıyla bağdaşmaz.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, terör ve anarşist eylemleri planlayan örgütlü yapıları tanımalı, ancak "pasif kalabalık" gibi eylemsiz ve pasif grupları bu tanımların dışına çıkarmalıdır.
Soru 10 · 2022/99 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi, bireyler ya da gruplar arasındaki çatışmaları önlemeye yönelik sağlıklı bir yöntem değildir?
- A)Kaynakların artırılması
- B)İletişimin artırılması
- C)Hakeme başvurma
- D)Uzlaşma
- E)Taraf tutma
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve meslek etiği kuralları gereği, özel güvenlik görevlisi çatışma anında tarafsız olmalıdır. Taraf tutmak, görevlilerin yasal yetkilerini aşmasına ve durumu daha da kötüleştirerek kamu düzenini tehdit etmesine neden olur.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı kaynak eksikliği çatışmayı tetikleyebilir, B şıkkı iletişim eksikliği çatışmayı körükler, C şıkkı hukuki çözüm yolu olarak doğrudur, D şıkkı ise uzlaşma çatışmayı barışçıl çözer.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, çatışma anında mutlaka tarafsız kalmalı ve taraflardan birini destekleyerek durumu şiddetlendirmemelidir.