Soru 1 · 2026/1 · Finansal Muhasebe
Kervan Lojistik A.Ş. 4. ayda satın alıp aynı ay kullanıma hazır hale getirdiği, maliyeti 600.000 TL olan bir binek otomobili faydalı ömrü 5 yıl üzerinden normal yöntemle amortismana tabi tutmaktadır. İlk yıl ayrılacak amortisman tutarı kaç TL'dir?
- A)90.000 TL
- B)80.000 TL
- C)120.000 TL
- D)240.000 TL
- E)40.000 TL
Çözümü göster — doğru cevap A
Kıst amortisman kuralı (VUK md. 320): Binek otomobillerde amortisman, aktife girdiği hesap dönemi için ay kesri tam ay sayılarak kalan ay süresi kadar ayrılır. Bu kural yalnızca binek otomobillere özgüdür; diğer duran varlıklarda yıl içinde alınsa dahi tam yıl amortismanı ayrılır.
Yıllık amortisman = 600.000 ÷ 5 = 120.000 TL Kalan ay sayısı = 4. ay dahil yıl sonuna kadar = 9 ay İlk yıl amortismanı = 120.000 × 9/12 = 90.000 TL
Ayrılmayan 30.000 TL kaybolmaz: itfa süresinin son yılına eklenir, yani varlık 5 yıl değil 5 + kısmi bir yıl boyunca amortize edilir.
Bir de KKEG boyutu vardır: binek otomobillerde amortismanın gider yazılabilecek kısmı, her yıl açıklanan tutarla sınırlıdır; aşan kısım kanunen kabul edilmeyen giderdir.
Soru 2 · 2026/1 · Finansal Muhasebe
Yıldız Elektrik A.Ş. genel yönetim hizmetlerinde kullandığı, maliyeti 2.000.000 TL olan bir demirbaşı normal amortisman yöntemiyle 8 yılda amorti etmektedir. Dönem sonunda ayrılacak amortismana ilişkin kayıt istenmektedir. Bu işleme ilişkin yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?
- A)770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 2.000.000
257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR 2.000.000
- B)770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 250.000
255 DEMİRBAŞLAR 250.000
- C)257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR 250.000
255 DEMİRBAŞLAR 250.000
- D)770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 250.000
257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR 250.000
- E)257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR 250.000
770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 250.000
Çözümü göster — doğru cevap D
Amortisman, duran varlığın maliyetinin yararlanma süresine dağıtılmasıdır.
Yıllık amortisman (normal yöntem) = Maliyet ÷ Faydalı ömür = 2.000.000 ÷ 8 yıl = 250.000 TL (amortisman oranı = %12)
- Gider hesabı borçlanır (250.000 TL). Varlık nerede kullanılıyorsa gider oraya
yazılır: üretimde 730 GENEL ÜRETİM MALİYETLERİ, pazarlamada 760, yönetimde 770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ.
- 257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR alacaklanır — bu bir aktifi düzenleyici (−)
hesaptır; bilançoda duran varlığın altında eksi olarak gösterilir.
Neden doğrudan 253 (Tesis, Makine ve Cihazlar) alacaklandırılmaz? Çünkü varlığın maliyet bedeli bilançoda görünür kalmalıdır; birikmiş amortisman ayrı izlenerek net defter değeri (Maliyet − Birikmiş amortisman) hesaplanır. Bu yıl sonunda net defter değeri = 2.000.000 − 250.000 = 1.750.000 TL'dir.
Amortisman nakit çıkışı gerektirmeyen bir giderdir; bu nedenle nakit akış tablosunda net kâra geri eklenir.
Soru 3 · 2026/1 · Finansal Muhasebe
Marmara Sanayi Ltd. Şti. maliyeti 2.000.000 TL olan bir makineyi faydalı ömrü 4 yıl üzerinden azalan bakiyeler yöntemiyle amortismana tabi tutmaktadır. Buna göre ikinci yıl ayrılacak amortisman tutarı kaç TL'dir?
- A)250.000 TL
- B)1.000.000 TL
- C)500.000 TL
- D)325.000 TL
- E)750.000 TL
Çözümü göster — doğru cevap C
Azalan bakiyeler yönteminde oran, normal amortisman oranının iki katıdır (VUK'a göre %50'yi geçemez) ve her yıl kalan net defter değerine uygulanır.
Normal oran = 100 ÷ 4 = %25 → Azalan bakiyeler oranı = %50
| Yıl | Matrah (net defter değeri) | Amortisman | |---|---|---| | 1 | 2.000.000 | 1.000.000 | | 2 | 1.000.000 | 500.000 | | 3 | 500.000 | 250.000 |
2. yıl = (2.000.000 − 1.000.000) × %50 = 500.000 TL
Yöntemin iki kuralı:
- Matrah maliyet değil, her yıl azalan net defter değeridir. Maliyete oran
uygulamak (her yıl 1.000.000 bulmak) en sık yapılan hatadır.
- Son yıl kalan bakiyenin tamamı amortize edilir; aksi halde varlık hiç
tükenmez (geometrik seri sıfıra ulaşmaz).
Bu yöntem ilk yıllarda daha yüksek gider yazdığı için vergiyi erteler; toplam amortisman tutarı normal yöntemle aynıdır, yalnızca zamanlaması farklıdır.
Soru 4 · 2026/1 · Finansal Muhasebe
Meltem Makine A.Ş. 5. ayda satın alıp aynı ay kullanıma hazır hale getirdiği, maliyeti 900.000 TL olan bir binek otomobili faydalı ömrü 5 yıl üzerinden normal yöntemle amortismana tabi tutmaktadır. İlk yıl ayrılacak amortisman tutarı kaç TL'dir?
- A)75.000 TL
- B)120.000 TL
- C)180.000 TL
- D)105.000 TL
- E)360.000 TL
Çözümü göster — doğru cevap B
Kıst amortisman kuralı (VUK md. 320): Binek otomobillerde amortisman, aktife girdiği hesap dönemi için ay kesri tam ay sayılarak kalan ay süresi kadar ayrılır. Bu kural yalnızca binek otomobillere özgüdür; diğer duran varlıklarda yıl içinde alınsa dahi tam yıl amortismanı ayrılır.
Yıllık amortisman = 900.000 ÷ 5 = 180.000 TL Kalan ay sayısı = 5. ay dahil yıl sonuna kadar = 8 ay İlk yıl amortismanı = 180.000 × 8/12 = 120.000 TL
Ayrılmayan 60.000 TL kaybolmaz: itfa süresinin son yılına eklenir, yani varlık 5 yıl değil 5 + kısmi bir yıl boyunca amortize edilir.
Bir de KKEG boyutu vardır: binek otomobillerde amortismanın gider yazılabilecek kısmı, her yıl açıklanan tutarla sınırlıdır; aşan kısım kanunen kabul edilmeyen giderdir.
Soru 5 · 2026/1 · Finansal Muhasebe
Selçuk Kimya A.Ş. genel yönetim hizmetlerinde kullandığı, maliyeti 1.200.000 TL olan bir demirbaşı normal amortisman yöntemiyle 4 yılda amorti etmektedir. Dönem sonunda ayrılacak amortismana ilişkin kayıt istenmektedir. Bu işleme ilişkin yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?
- A)257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR 300.000
255 DEMİRBAŞLAR 300.000
- B)770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 300.000
255 DEMİRBAŞLAR 300.000
- C)257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR 300.000
770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 300.000
- D)770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 1.200.000
257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR 1.200.000
- E)770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 300.000
257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR 300.000
Çözümü göster — doğru cevap E
Amortisman, duran varlığın maliyetinin yararlanma süresine dağıtılmasıdır.
Yıllık amortisman (normal yöntem) = Maliyet ÷ Faydalı ömür = 1.200.000 ÷ 4 yıl = 300.000 TL (amortisman oranı = %25)
- Gider hesabı borçlanır (300.000 TL). Varlık nerede kullanılıyorsa gider oraya
yazılır: üretimde 730 GENEL ÜRETİM MALİYETLERİ, pazarlamada 760, yönetimde 770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ.
- 257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR alacaklanır — bu bir aktifi düzenleyici (−)
hesaptır; bilançoda duran varlığın altında eksi olarak gösterilir.
Neden doğrudan 253 (Tesis, Makine ve Cihazlar) alacaklandırılmaz? Çünkü varlığın maliyet bedeli bilançoda görünür kalmalıdır; birikmiş amortisman ayrı izlenerek net defter değeri (Maliyet − Birikmiş amortisman) hesaplanır. Bu yıl sonunda net defter değeri = 1.200.000 − 300.000 = 900.000 TL'dir.
Amortisman nakit çıkışı gerektirmeyen bir giderdir; bu nedenle nakit akış tablosunda net kâra geri eklenir.
Soru 6 · 2026/1 · Finansal Muhasebe
Doruk İnşaat Ltd. Şti. maliyeti 1.000.000 TL olan bir makineyi faydalı ömrü 8 yıl üzerinden azalan bakiyeler yöntemiyle amortismana tabi tutmaktadır. Buna göre ikinci yıl ayrılacak amortisman tutarı kaç TL'dir?
- A)140.625 TL
- B)250.000 TL
- C)46.875 TL
- D)125.000 TL
- E)187.500 TL
Çözümü göster — doğru cevap E
Azalan bakiyeler yönteminde oran, normal amortisman oranının iki katıdır (VUK'a göre %50'yi geçemez) ve her yıl kalan net defter değerine uygulanır.
Normal oran = 100 ÷ 8 = %12 → Azalan bakiyeler oranı = %25
| Yıl | Matrah (net defter değeri) | Amortisman | |---|---|---| | 1 | 1.000.000 | 250.000 | | 2 | 750.000 | 187.500 | | 3 | 562.500 | 140.625 |
2. yıl = (1.000.000 − 250.000) × %25 = 187.500 TL
Yöntemin iki kuralı:
- Matrah maliyet değil, her yıl azalan net defter değeridir. Maliyete oran
uygulamak (her yıl 250.000 bulmak) en sık yapılan hatadır.
- Son yıl kalan bakiyenin tamamı amortize edilir; aksi halde varlık hiç
tükenmez (geometrik seri sıfıra ulaşmaz).
Bu yöntem ilk yıllarda daha yüksek gider yazdığı için vergiyi erteler; toplam amortisman tutarı normal yöntemle aynıdır, yalnızca zamanlaması farklıdır.
Soru 7 · 2026/1 · Finansal Muhasebe
Marmara Sanayi Ltd. Şti. 9. ayda satın alıp aynı ay kullanıma hazır hale getirdiği, maliyeti 1.200.000 TL olan bir binek otomobili faydalı ömrü 5 yıl üzerinden normal yöntemle amortismana tabi tutmaktadır. İlk yıl ayrılacak amortisman tutarı kaç TL'dir?
- A)60.000 TL
- B)180.000 TL
- C)240.000 TL
- D)480.000 TL
- E)80.000 TL
Çözümü göster — doğru cevap E
Kıst amortisman kuralı (VUK md. 320): Binek otomobillerde amortisman, aktife girdiği hesap dönemi için ay kesri tam ay sayılarak kalan ay süresi kadar ayrılır. Bu kural yalnızca binek otomobillere özgüdür; diğer duran varlıklarda yıl içinde alınsa dahi tam yıl amortismanı ayrılır.
Yıllık amortisman = 1.200.000 ÷ 5 = 240.000 TL Kalan ay sayısı = 9. ay dahil yıl sonuna kadar = 4 ay İlk yıl amortismanı = 240.000 × 4/12 = 80.000 TL
Ayrılmayan 160.000 TL kaybolmaz: itfa süresinin son yılına eklenir, yani varlık 5 yıl değil 5 + kısmi bir yıl boyunca amortize edilir.
Bir de KKEG boyutu vardır: binek otomobillerde amortismanın gider yazılabilecek kısmı, her yıl açıklanan tutarla sınırlıdır; aşan kısım kanunen kabul edilmeyen giderdir.
Soru 8 · 2026/1 · Finansal Muhasebe
Toros Gıda A.Ş. genel yönetim hizmetlerinde kullandığı, maliyeti 1.200.000 TL olan bir demirbaşı normal amortisman yöntemiyle 8 yılda amorti etmektedir. Dönem sonunda ayrılacak amortismana ilişkin kayıt istenmektedir. Bu işleme ilişkin yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?
- A)257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR 150.000
770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 150.000
- B)770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 1.200.000
257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR 1.200.000
- C)770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 150.000
257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR 150.000
- D)770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 150.000
255 DEMİRBAŞLAR 150.000
- E)257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR 150.000
255 DEMİRBAŞLAR 150.000
Çözümü göster — doğru cevap C
Amortisman, duran varlığın maliyetinin yararlanma süresine dağıtılmasıdır.
Yıllık amortisman (normal yöntem) = Maliyet ÷ Faydalı ömür = 1.200.000 ÷ 8 yıl = 150.000 TL (amortisman oranı = %12)
- Gider hesabı borçlanır (150.000 TL). Varlık nerede kullanılıyorsa gider oraya
yazılır: üretimde 730 GENEL ÜRETİM MALİYETLERİ, pazarlamada 760, yönetimde 770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ.
- 257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR alacaklanır — bu bir aktifi düzenleyici (−)
hesaptır; bilançoda duran varlığın altında eksi olarak gösterilir.
Neden doğrudan 253 (Tesis, Makine ve Cihazlar) alacaklandırılmaz? Çünkü varlığın maliyet bedeli bilançoda görünür kalmalıdır; birikmiş amortisman ayrı izlenerek net defter değeri (Maliyet − Birikmiş amortisman) hesaplanır. Bu yıl sonunda net defter değeri = 1.200.000 − 150.000 = 1.050.000 TL'dir.
Amortisman nakit çıkışı gerektirmeyen bir giderdir; bu nedenle nakit akış tablosunda net kâra geri eklenir.