Soru 1 · 2026/1 · Finansal Muhasebe
Yıldız Elektrik A.Ş. maliyeti 500.000 TL olan bir makineyi faydalı ömrü 4 yıl üzerinden azalan bakiyeler yöntemiyle amortismana tabi tutmaktadır. Buna göre ikinci yıl ayrılacak amortisman tutarı kaç TL'dir?
- A)150.000 TL
- B)250.000 TL
- C)112.500 TL
- D)62.500 TL
- E)125.000 TL
Çözümü göster — doğru cevap E
Azalan bakiyeler yönteminde oran, normal amortisman oranının iki katıdır (VUK'a göre %50'yi geçemez) ve her yıl kalan net defter değerine uygulanır.
Normal oran = 100 ÷ 4 = %25 → Azalan bakiyeler oranı = %50
| Yıl | Matrah (net defter değeri) | Amortisman | |---|---|---| | 1 | 500.000 | 250.000 | | 2 | 250.000 | 125.000 | | 3 | 125.000 | 62.500 |
2. yıl = (500.000 − 250.000) × %50 = 125.000 TL
Yöntemin iki kuralı:
- Matrah maliyet değil, her yıl azalan net defter değeridir. Maliyete oran
uygulamak (her yıl 250.000 bulmak) en sık yapılan hatadır.
- Son yıl kalan bakiyenin tamamı amortize edilir; aksi halde varlık hiç
tükenmez (geometrik seri sıfıra ulaşmaz).
Bu yöntem ilk yıllarda daha yüksek gider yazdığı için vergiyi erteler; toplam amortisman tutarı normal yöntemle aynıdır, yalnızca zamanlaması farklıdır.
Soru 2 · 2026/1 · Finansal Muhasebe
Meltem Makine A.Ş. 9. ayda satın alıp aynı ay kullanıma hazır hale getirdiği, maliyeti 900.000 TL olan bir binek otomobili faydalı ömrü 5 yıl üzerinden normal yöntemle amortismana tabi tutmaktadır. İlk yıl ayrılacak amortisman tutarı kaç TL'dir?
- A)360.000 TL
- B)45.000 TL
- C)135.000 TL
- D)60.000 TL
- E)180.000 TL
Çözümü göster — doğru cevap D
Kıst amortisman kuralı (VUK md. 320): Binek otomobillerde amortisman, aktife girdiği hesap dönemi için ay kesri tam ay sayılarak kalan ay süresi kadar ayrılır. Bu kural yalnızca binek otomobillere özgüdür; diğer duran varlıklarda yıl içinde alınsa dahi tam yıl amortismanı ayrılır.
Yıllık amortisman = 900.000 ÷ 5 = 180.000 TL Kalan ay sayısı = 9. ay dahil yıl sonuna kadar = 4 ay İlk yıl amortismanı = 180.000 × 4/12 = 60.000 TL
Ayrılmayan 120.000 TL kaybolmaz: itfa süresinin son yılına eklenir, yani varlık 5 yıl değil 5 + kısmi bir yıl boyunca amortize edilir.
Bir de KKEG boyutu vardır: binek otomobillerde amortismanın gider yazılabilecek kısmı, her yıl açıklanan tutarla sınırlıdır; aşan kısım kanunen kabul edilmeyen giderdir.
Soru 3 · 2026/1 · Finansal Muhasebe
Toros Gıda A.Ş. genel yönetim hizmetlerinde kullandığı, maliyeti 800.000 TL olan bir demirbaşı normal amortisman yöntemiyle 5 yılda amorti etmektedir. Dönem sonunda ayrılacak amortismana ilişkin kayıt istenmektedir. Bu işleme ilişkin yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?
- A)257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR 160.000
255 DEMİRBAŞLAR 160.000
- B)770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 160.000
255 DEMİRBAŞLAR 160.000
- C)770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 800.000
257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR 800.000
- D)770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 160.000
257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR 160.000
- E)257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR 160.000
770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 160.000
Çözümü göster — doğru cevap D
Amortisman, duran varlığın maliyetinin yararlanma süresine dağıtılmasıdır.
Yıllık amortisman (normal yöntem) = Maliyet ÷ Faydalı ömür = 800.000 ÷ 5 yıl = 160.000 TL (amortisman oranı = %20)
- Gider hesabı borçlanır (160.000 TL). Varlık nerede kullanılıyorsa gider oraya
yazılır: üretimde 730 GENEL ÜRETİM MALİYETLERİ, pazarlamada 760, yönetimde 770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ.
- 257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR alacaklanır — bu bir aktifi düzenleyici (−)
hesaptır; bilançoda duran varlığın altında eksi olarak gösterilir.
Neden doğrudan 253 (Tesis, Makine ve Cihazlar) alacaklandırılmaz? Çünkü varlığın maliyet bedeli bilançoda görünür kalmalıdır; birikmiş amortisman ayrı izlenerek net defter değeri (Maliyet − Birikmiş amortisman) hesaplanır. Bu yıl sonunda net defter değeri = 800.000 − 160.000 = 640.000 TL'dir.
Amortisman nakit çıkışı gerektirmeyen bir giderdir; bu nedenle nakit akış tablosunda net kâra geri eklenir.
Soru 4 · 2026/1 · Finansal Muhasebe
Doruk İnşaat Ltd. Şti. maliyeti 500.000 TL olan bir makineyi faydalı ömrü 4 yıl üzerinden azalan bakiyeler yöntemiyle amortismana tabi tutmaktadır. Buna göre ikinci yıl ayrılacak amortisman tutarı kaç TL'dir?
- A)150.000 TL
- B)250.000 TL
- C)125.000 TL
- D)100.000 TL
- E)62.500 TL
Çözümü göster — doğru cevap C
Azalan bakiyeler yönteminde oran, normal amortisman oranının iki katıdır (VUK'a göre %50'yi geçemez) ve her yıl kalan net defter değerine uygulanır.
Normal oran = 100 ÷ 4 = %25 → Azalan bakiyeler oranı = %50
| Yıl | Matrah (net defter değeri) | Amortisman | |---|---|---| | 1 | 500.000 | 250.000 | | 2 | 250.000 | 125.000 | | 3 | 125.000 | 62.500 |
2. yıl = (500.000 − 250.000) × %50 = 125.000 TL
Yöntemin iki kuralı:
- Matrah maliyet değil, her yıl azalan net defter değeridir. Maliyete oran
uygulamak (her yıl 250.000 bulmak) en sık yapılan hatadır.
- Son yıl kalan bakiyenin tamamı amortize edilir; aksi halde varlık hiç
tükenmez (geometrik seri sıfıra ulaşmaz).
Bu yöntem ilk yıllarda daha yüksek gider yazdığı için vergiyi erteler; toplam amortisman tutarı normal yöntemle aynıdır, yalnızca zamanlaması farklıdır.
Soru 5 · 2026/1 · Finansal Muhasebe
Gediz Plastik Ltd. Şti. 5. ayda satın alıp aynı ay kullanıma hazır hale getirdiği, maliyeti 900.000 TL olan bir binek otomobili faydalı ömrü 10 yıl üzerinden normal yöntemle amortismana tabi tutmaktadır. İlk yıl ayrılacak amortisman tutarı kaç TL'dir?
- A)90.000 TL
- B)180.000 TL
- C)60.000 TL
- D)37.500 TL
- E)52.500 TL
Çözümü göster — doğru cevap C
Kıst amortisman kuralı (VUK md. 320): Binek otomobillerde amortisman, aktife girdiği hesap dönemi için ay kesri tam ay sayılarak kalan ay süresi kadar ayrılır. Bu kural yalnızca binek otomobillere özgüdür; diğer duran varlıklarda yıl içinde alınsa dahi tam yıl amortismanı ayrılır.
Yıllık amortisman = 900.000 ÷ 10 = 90.000 TL Kalan ay sayısı = 5. ay dahil yıl sonuna kadar = 8 ay İlk yıl amortismanı = 90.000 × 8/12 = 60.000 TL
Ayrılmayan 30.000 TL kaybolmaz: itfa süresinin son yılına eklenir, yani varlık 10 yıl değil 10 + kısmi bir yıl boyunca amortize edilir.
Bir de KKEG boyutu vardır: binek otomobillerde amortismanın gider yazılabilecek kısmı, her yıl açıklanan tutarla sınırlıdır; aşan kısım kanunen kabul edilmeyen giderdir.
Soru 6 · 2026/1 · Finansal Muhasebe
Kervan Lojistik A.Ş. genel yönetim hizmetlerinde kullandığı, maliyeti 1.200.000 TL olan bir demirbaşı normal amortisman yöntemiyle 5 yılda amorti etmektedir. Dönem sonunda ayrılacak amortismana ilişkin kayıt istenmektedir. Bu işleme ilişkin yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?
- A)257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR 240.000
770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 240.000
- B)770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 240.000
255 DEMİRBAŞLAR 240.000
- C)770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 1.200.000
257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR 1.200.000
- D)770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 240.000
257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR 240.000
- E)257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR 240.000
255 DEMİRBAŞLAR 240.000
Çözümü göster — doğru cevap D
Amortisman, duran varlığın maliyetinin yararlanma süresine dağıtılmasıdır.
Yıllık amortisman (normal yöntem) = Maliyet ÷ Faydalı ömür = 1.200.000 ÷ 5 yıl = 240.000 TL (amortisman oranı = %20)
- Gider hesabı borçlanır (240.000 TL). Varlık nerede kullanılıyorsa gider oraya
yazılır: üretimde 730 GENEL ÜRETİM MALİYETLERİ, pazarlamada 760, yönetimde 770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ.
- 257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR alacaklanır — bu bir aktifi düzenleyici (−)
hesaptır; bilançoda duran varlığın altında eksi olarak gösterilir.
Neden doğrudan 253 (Tesis, Makine ve Cihazlar) alacaklandırılmaz? Çünkü varlığın maliyet bedeli bilançoda görünür kalmalıdır; birikmiş amortisman ayrı izlenerek net defter değeri (Maliyet − Birikmiş amortisman) hesaplanır. Bu yıl sonunda net defter değeri = 1.200.000 − 240.000 = 960.000 TL'dir.
Amortisman nakit çıkışı gerektirmeyen bir giderdir; bu nedenle nakit akış tablosunda net kâra geri eklenir.
Soru 7 · 2026/1 · Finansal Muhasebe
Pamukkale Seramik A.Ş. maliyeti 1.000.000 TL olan bir makineyi faydalı ömrü 5 yıl üzerinden azalan bakiyeler yöntemiyle amortismana tabi tutmaktadır. Buna göre ikinci yıl ayrılacak amortisman tutarı kaç TL'dir?
- A)400.000 TL
- B)240.000 TL
- C)200.000 TL
- D)144.000 TL
- E)264.000 TL
Çözümü göster — doğru cevap B
Azalan bakiyeler yönteminde oran, normal amortisman oranının iki katıdır (VUK'a göre %50'yi geçemez) ve her yıl kalan net defter değerine uygulanır.
Normal oran = 100 ÷ 5 = %20 → Azalan bakiyeler oranı = %40
| Yıl | Matrah (net defter değeri) | Amortisman | |---|---|---| | 1 | 1.000.000 | 400.000 | | 2 | 600.000 | 240.000 | | 3 | 360.000 | 144.000 |
2. yıl = (1.000.000 − 400.000) × %40 = 240.000 TL
Yöntemin iki kuralı:
- Matrah maliyet değil, her yıl azalan net defter değeridir. Maliyete oran
uygulamak (her yıl 400.000 bulmak) en sık yapılan hatadır.
- Son yıl kalan bakiyenin tamamı amortize edilir; aksi halde varlık hiç
tükenmez (geometrik seri sıfıra ulaşmaz).
Bu yöntem ilk yıllarda daha yüksek gider yazdığı için vergiyi erteler; toplam amortisman tutarı normal yöntemle aynıdır, yalnızca zamanlaması farklıdır.
Soru 8 · 2026/1 · Finansal Muhasebe
Doruk İnşaat Ltd. Şti. 4. ayda satın alıp aynı ay kullanıma hazır hale getirdiği, maliyeti 1.200.000 TL olan bir binek otomobili faydalı ömrü 10 yıl üzerinden normal yöntemle amortismana tabi tutmaktadır. İlk yıl ayrılacak amortisman tutarı kaç TL'dir?
- A)90.000 TL
- B)240.000 TL
- C)120.000 TL
- D)80.000 TL
- E)40.000 TL
Çözümü göster — doğru cevap A
Kıst amortisman kuralı (VUK md. 320): Binek otomobillerde amortisman, aktife girdiği hesap dönemi için ay kesri tam ay sayılarak kalan ay süresi kadar ayrılır. Bu kural yalnızca binek otomobillere özgüdür; diğer duran varlıklarda yıl içinde alınsa dahi tam yıl amortismanı ayrılır.
Yıllık amortisman = 1.200.000 ÷ 10 = 120.000 TL Kalan ay sayısı = 4. ay dahil yıl sonuna kadar = 9 ay İlk yıl amortismanı = 120.000 × 9/12 = 90.000 TL
Ayrılmayan 30.000 TL kaybolmaz: itfa süresinin son yılına eklenir, yani varlık 10 yıl değil 10 + kısmi bir yıl boyunca amortize edilir.
Bir de KKEG boyutu vardır: binek otomobillerde amortismanın gider yazılabilecek kısmı, her yıl açıklanan tutarla sınırlıdır; aşan kısım kanunen kabul edilmeyen giderdir.