SMMM Yeterlilik Hukuk: Kurumlar ve Kavramlar Soruları ve Çözümleri — 8. bölüm

Borcu sona erdiren sebepler: ifa, ibra (borçtan kurtarma sözleşmesi), yenileme, takas, alacaklı ve borçlu sıfatlarının birleşmesi, kusursuz imkânsızlık ve — bir def'i olarak ileri sürüldüğünde — zamanaşımı.

Şıklardaki kavramlar borcu sona erdirmez: temerrüt borcun ifasındaki gecikmedir (borç sürer), alacağın temliki ve borcun nakli borcun tarafını değiştirir ama borcu ortadan kaldırmaz.

Doğru şık İbra'dır; diğer seçenekler bu kümenin dışında kalır.

Dayanak: 6098 s. TBK md. 131 vd.

Uzun vadeli sigorta kolları malullük, yaşlılık ve ölüm sigortasıdır. Kısa vadeli kollar ise iş kazası ve meslek hastalığı, hastalık ve analık sigortasıdır.

Doğru şık Yaşlılık sigortası'dır; diğer seçenekler bu kümenin dışında kalır.

Dayanak: 5510 s. K. md. 3

Ticaret şirketleri; kollektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerden ibarettir. Bunlardan kollektif ile komandit şirket şahıs, anonim, limited ve kooperatif şirketler sermaye şirketi sayılır.

Adi şirket (adi ortaklık) bir ticaret şirketi DEĞİLDİR; Türk Borçlar Kanunu'nda düzenlenir, tüzel kişiliği yoktur ve ticaret siciline tescil edilmez. Bu, sınavın klasik sorusudur.

Doğru şık Anonim şirket'dır; diğer seçenekler bu kümenin dışında kalır.

Dayanak: 6102 s. TTK md. 124

İş Kanunu md. 25 fesih sebeplerini üç grupta düzenler: I. Sağlık sebepleri, II. Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller, III. Zorlayıcı sebepler.

Ayrım önemlidir: Yalnızca II. bent (ahlak ve iyi niyet) hallerinde işçi kıdem tazminatına hak kazanamaz ve altı iş günlük hak düşürücü süre uygulanır. Sağlık ve zorlayıcı sebeplerle yapılan fesihte işçi kıdem tazminatına hak kazanır. Performans yetersizliği ve işletme gereklerinden kaynaklanan sebepler ise haklı neden değil, geçerli neden oluşturur (md. 18) — sonuçları tümüyle farklıdır.

Doğru şık İşçinin işverenin güvenini kötüye kullanması, hırsızlık yapması'dır; diğer seçenekler bu kümenin dışında kalır.

Dayanak: 4857 s. İş K. md. 25/II

İrade bozukluğu halleri yanılma, aldatma ve korkutmadır. Bu hallerde sözleşme iptal edilebilir niteliktedir: irade bozukluğuna uğrayan taraf, durumu öğrendiği tarihten itibaren bir yıl içinde sözleşmeyle bağlı olmadığını bildirmezse sözleşmeyi onamış sayılır.

Aşırı yararlanma (gabin) ayrı bir kurumdur (md. 28): burada zarar gören, sözleşmeyle bağlı olmadığını bildirebileceği gibi edimler arasındaki oransızlığın giderilmesini de isteyebilir. Ehliyetsizlik ve şekle aykırılık ise sözleşmeyi kesin hükümsüz (butlan) kılar — sonuçları farklıdır.

Doğru şık Yanılma (hata)'dır; diğer seçenekler bu kümenin dışında kalır.

Dayanak: 6098 s. TBK md. 30-39