SMMM Yeterlilik Maliyet Muhasebesi: Safha (Evre) Maliyeti Soruları ve Çözümleri — 8. bölüm

FIFO'da yalnızca bu dönemde yapılan iş ölçülür; dönem başı yarı mamulün geçen dönemde tamamlanan kısmı hesaba katılmaz.

• Dönem başı yarı mamulün bu dönem tamamlanan kısmı:

8.000 × (100 − 25)% = 6.000 birim

• Bu dönem başlayıp tamamlanan birimler:

56.000 − 8.000 = 48.000 birim

• Dönem sonu yarı mamulün tamamlanan kısmı:

12.000 × %75 = 9.000 birim

Eşdeğer ürün = 6.000 + 48.000 + 9.000 = 63.000 birim

Ortalama maliyet yöntemiyle bulunacak sonuç (65.000 birim) daha yüksektir; çünkü ortalama yöntem dönem başı yarı mamulün geçmiş dönem işini de içine alır. Bu dönemin birim dönüşüm maliyeti = 90.000 ÷ 63.000 = 1,43 TL.

Adım 1 — Eşdeğer ürün miktarları. DİMM girişte tamamen verildiği için dönem sonu yarı mamul DİMM yönünden %100 sayılır: Eşdeğer ürün (DİMM) = 52.000 + 10.000 = 62.000 birim Dönüşüm maliyetleri üretim boyunca eklendiği için yarı mamul tamamlanma oranıyla çarpılır: Eşdeğer ürün (dönüşüm) = 52.000 + (10.000 × %75) = 59.500 birim

Adım 2 — Birim maliyetler. DİMM birim maliyeti = 200.000 ÷ 62.000 = 3,23 TL Dönüşüm birim maliyeti = 80.000 ÷ 59.500 = 1,34 TL

Adım 3 — Toplam birim maliyet. 3,23 + 1,34 = 4,57 TL

Sık yapılan hata: her iki maliyet unsuru için aynı eşdeğer ürün sayısını kullanmak. DİMM ile dönüşüm maliyetlerinin tamamlanma dereceleri farklıdır.

FIFO'da yalnızca bu dönemde yapılan iş ölçülür; dönem başı yarı mamulün geçen dönemde tamamlanan kısmı hesaba katılmaz.

• Dönem başı yarı mamulün bu dönem tamamlanan kısmı:

5.000 × (100 − 40)% = 3.000 birim

• Bu dönem başlayıp tamamlanan birimler:

53.000 − 5.000 = 48.000 birim

• Dönem sonu yarı mamulün tamamlanan kısmı:

12.000 × %50 = 6.000 birim

Eşdeğer ürün = 3.000 + 48.000 + 6.000 = 57.000 birim

Ortalama maliyet yöntemiyle bulunacak sonuç (59.000 birim) daha yüksektir; çünkü ortalama yöntem dönem başı yarı mamulün geçmiş dönem işini de içine alır. Bu dönemin birim dönüşüm maliyeti = 120.000 ÷ 57.000 = 2,11 TL.