Soru 1 · 2026/1 · Muhasebe Denetimi
Bir hesap kalanı veya işlem sınıfında, ilgili kontroller dikkate alınmadan önce, doğası gereği yanlışlığa açık olma durumudur. Bu tanım aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?
- A)Bağımsızlık
- B)Kontrol riski
- C)Hile
- D)Denetim kanıtı
- E)Yapısal (doğal) risk
Çözümü göster — doğru cevap E
Yapısal risk (inherent risk), iç kontrolün varlığı hiç hesaba katılmadan, işlemin ya da kalemin kendi doğasından kaynaklanan yanlışlık eğilimidir. Karmaşık hesaplamalar, yüksek tahmin/yargı içeren kalemler (şerefiye, karşılıklar, gerçeğe uygun değer), nakit gibi çalınmaya elverişli varlıklar ve ilişkili taraf işlemleri yapısal riski yükseltir.
Dayanak: BDS 200, BDS 315
Soru 2 · 2026/1 · Muhasebe Denetimi
Denetçinin, denetlenen işletmeden ve onun yönetiminden bağımsız olmasını ve mesleki yargısını etkileyecek ilişkilerden uzak durmasını gerektiren temel etik ilkedir. Bu tanım aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?
- A)Hile
- B)Bağımsızlık
- C)Bağımsız denetim
- D)İşletmenin sürekliliği
- E)Mesleki şüphecilik
Çözümü göster — doğru cevap B
Bağımsızlık iki boyutludur: özde (fiilî) bağımsızlık — denetçinin zihinsel tutumu; şekilde (görünüşte) bağımsızlık — makul bir üçüncü kişinin gözünde bağımsızlığın korunduğu izlenimi.
Bağımsızlığı tehdit eden durumlar: kişisel çıkar, kendi kendini denetleme, taraf tutma, yakınlık ve yıldırma tehdidi. Denetim kuruluşunun aynı işletmeye hem denetim hem de belirli danışmanlık hizmetlerini vermesi kendi kendini denetleme tehdidi yaratır.
Dayanak: Etik Kurallar, BDS 200
Soru 3 · 2026/1 · Muhasebe Denetimi
Denetçinin, bir yanlışlığa işaret edebilecek durumlara karşı sorgulayıcı bir yaklaşım içinde olması ve denetim kanıtlarını dikkatle değerlendirmesidir. Bu tanım aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?
- A)Bağımsızlık
- B)Mesleki şüphecilik
- C)Bağımsız denetim
- D)İşletmenin sürekliliği
- E)Hile
Çözümü göster — doğru cevap B
Mesleki şüphecilik, sorgulayıcı bir zihin yapısı, olası yanlışlık belirtilerine karşı tetikte olma ve kanıtları eleştirel biçimde değerlendirmedir. Denetçi, yönetimin dürüstlüğüne dair geçmiş olumlu deneyimine dayanarak şüpheciliğini azaltamaz.
Ayrım: Mesleki yargı, denetçinin bilgi ve deneyimini kullanarak uygun kararlar almasıdır; şüphecilik ise bir tutumdur. İkisi birlikte denetimin kalitesini belirler.
Dayanak: BDS 200, BDS 240
Soru 4 · 2026/1 · Muhasebe Denetimi
Denetçinin, ulaştığı sonuçların dayanağını oluşturan ve görüşünü desteklemek üzere topladığı bilgilerdir. Bu tanım aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?
- A)Denetim riski
- B)Önemlilik
- C)Kontrol riski
- D)İşletmenin sürekliliği
- E)Denetim kanıtı
Çözümü göster — doğru cevap E
Denetim kanıtı hem muhasebe kayıtlarındaki bilgileri hem de diğer bilgileri içerir. Yeterlilik kanıtın miktarına, uygunluk ise kalitesine (ilgililik ve güvenilirlik) ilişkindir.
Güvenilirlik hiyerarşisi: (1) işletme dışı bağımsız kaynaklardan elde edilen kanıt daha güvenilirdir, (2) etkin iç kontrol ortamında üretilen iç kanıt daha güvenilirdir, (3) denetçinin doğrudan kendi elde ettiği kanıt (gözlem, fiziki inceleme) dolaylı kanıttan güvenilirdir, (4) yazılı kanıt sözlü kanıttan güvenilirdir, (5) orijinal belge fotokopiden güvenilirdir.
Dayanak: BDS 500
Soru 5 · 2026/1 · Muhasebe Denetimi
Finansal tablolarda kasıtlı olarak yapılan yanlışlıkları ifade eden, haksız veya yasa dışı bir menfaat elde etmek amacıyla aldatma içeren eylemdir. Bu tanım aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?
- A)Yapısal (doğal) risk
- B)Hile
- C)Denetim riski
- D)Bağımsızlık
- E)Bağımsız denetim
Çözümü göster — doğru cevap B
Hile kasıtlıdır; hata kasıt içermez. Denetçinin sorumluluğu, hem hatadan hem hileden kaynaklanan önemli yanlışlıkları tespit etmek üzere makul güvence elde etmektir.
Hile üçgeni: teşvik/baskı, fırsat ve tutum/rasyonelleştirme. BDS 240 iki hile türü tanımlar: finansal tablo hilesi (yönetimin kârı çarpıtması) ve varlıkların kötüye kullanımı (zimmet, çalınma). Denetçi, hasılatın muhasebeleştirilmesinde hile riski bulunduğunu varsaymak zorundadır.
Önemli: Hilenin önlenmesi ve tespiti birincil olarak yönetimin ve üst yönetimden sorumlu olanların sorumluluğundadır.
Dayanak: BDS 240
Soru 6 · 2026/1 · Muhasebe Denetimi
Denetçinin, finansal tablolarda önemli bir yanlışlık bulunduğu halde uygun olmayan bir denetim görüşü vermesi riskidir. Bu tanım aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?
- A)Mesleki şüphecilik
- B)Bağımsız denetim
- C)Denetim riski
- D)Hile
- E)Kontrol riski
Çözümü göster — doğru cevap C
Denetim riski = Önemli yanlışlık riski × Tespit edilememe riski
- Önemli yanlışlık riski işletmeye aittir (yapısal risk × kontrol riski) ve denetçi tarafından değerlendirilir, azaltılamaz.
- Tespit edilememe riski denetçinin prosedürlerinin niteliğine, zamanlamasına ve kapsamına bağlıdır; denetçi bunu kontrol edebilir.
Sonuç: Önemli yanlışlık riski yüksek değerlendirilirse, denetim riskini kabul edilebilir düzeyde tutmak için tespit edilememe riski düşürülür — yani daha çok ve daha güçlü kanıt toplanır.
Dayanak: BDS 200
Soru 7 · 2026/1 · Muhasebe Denetimi
İşletmenin öngörülebilir gelecekte faaliyetlerini sürdüreceği varsayımıdır. Bu tanım aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?
- A)Denetim riski
- B)Denetim kanıtı
- C)Yapısal (doğal) risk
- D)Hile
- E)İşletmenin sürekliliği
Çözümü göster — doğru cevap E
Finansal tablolar, aksi belirtilmedikçe işletmenin sürekliliği varsayımıyla hazırlanır. Denetçi, bu varsayımın kullanılmasının uygunluğunu değerlendirir ve önemli bir belirsizlik bulunup bulunmadığını sonuçlandırır.
Sonuçları: Varsayım uygun ama önemli belirsizlik varsa ve bu finansal tablolarda yeterince açıklanmışsa → olumlu görüş + "İşletmenin Sürekliliğiyle İlgili Önemli Belirsizlik" paragrafı. Açıklama yeterli değilse → sınırlı olumlu veya olumsuz görüş. Varsayımın kullanılması hiç uygun değilse → olumsuz görüş.
Dayanak: BDS 570
Soru 8 · 2026/1 · Muhasebe Denetimi
İşletmenin iç kontrol sisteminin, bir yanlışlığı zamanında önlemede veya tespit edip düzeltmede başarısız olma riskidir. Bu tanım aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?
- A)Denetim riski
- B)Önemlilik
- C)Kontrol riski
- D)Bağımsız denetim
- E)Yapısal (doğal) risk
Çözümü göster — doğru cevap C
Kontrol riski, iç kontrol sisteminin tasarım veya işleyiş yetersizliğinden doğar. Denetçi kontrol riskini düşük değerlendirmek istiyorsa kontrol testleri yapmak zorundadır; test yapmadan kontrollere güvenilemez.
Dayanak: BDS 200, BDS 315
Soru 9 · 2026/1 · Muhasebe Denetimi
Finansal tabloların, tüm önemli yönleriyle geçerli finansal raporlama çerçevesine uygun olarak hazırlanıp hazırlanmadığı konusunda denetçinin makul güvence elde ederek görüş bildirmesidir. Bu tanım aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?
- A)Kontrol riski
- B)İşletmenin sürekliliği
- C)Bağımsız denetim
- D)Denetim riski
- E)Bağımsızlık
Çözümü göster — doğru cevap C
Bağımsız denetimin amacı, finansal tabloların bir bütün olarak önemli bir yanlışlık içermediğine ilişkin makul güvence elde etmek ve bir denetçi görüşü bildirmektir.
Dikkat: Makul güvence mutlak güvence değildir; denetimin kendiliğinden var olan kısıtlamaları (örnekleme, muhasebe tahminlerinin doğası, hile riski, maliyet-fayda dengesi) nedeniyle mutlak güvence sağlanamaz.
Dayanak: BDS 200
Soru 10 · 2026/1 · Muhasebe Denetimi
Finansal tablolardaki bir yanlışlığın, tek başına veya toplu olarak, finansal tablo kullanıcılarının ekonomik kararlarını etkileme olasılığı bulunan büyüklüktür. Bu tanım aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?
- A)Bağımsız denetim
- B)Yapısal (doğal) risk
- C)Önemlilik
- D)Denetim riski
- E)Denetim kanıtı
Çözümü göster — doğru cevap C
Önemlilik (materiality), denetimin planlanmasından görüş oluşturmaya kadar her aşamada kullanılan eşiktir. Denetçi denetimi planlarken bir bütün olarak finansal tablolar için önemlilik düzeyini, uygulamada performans önemliliğini (bir bütün olarak önemlilikten daha düşük tutulur) belirler.
Önemlilik hem niceliksel hem niteliksel yönlü değerlendirilir: küçük bir tutar bile — örneğin yöneticilere yapılan usulsüz bir ödeme ya da kâr eşiğini geçirmeye yeten bir düzeltme — niteliği gereği önemli olabilir.
Dayanak: BDS 320