SMMM Yeterlilik Vergi Mevzuatı ve Uygulaması: Vergi Mevzuatı Soruları ve Çözümleri — 9. bölüm

VUK'ta düzenlenmesi zorunlu vesikalar: fatura, perakende satış vesikaları (perakende satış fişi, ödeme kaydedici cihaz fişi, giriş ve yolcu taşıma bileti), gider pusulası, müstahsil makbuzu, serbest meslek makbuzu, ücret bordrosu ile sevk, taşıma ve yolcu listeleri gibi taşıma belgeleri.

Fatura düzenleme sınırı: Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde tespit edilenler ile defter tutmak zorunda olan çiftçiler, sattıkları emtia veya yaptıkları iş için fatura vermek zorundadır. Ayrıca satılan emtia veya işin bedeli belirlenen haddi aşarsa, nihai tüketiciye de fatura düzenlenmesi zorunludur.

Doğru şık Serbest meslek makbuzu'dır; diğer seçenekler bu kümenin dışında kalır.

Dayanak: VUK md. 229 vd.

KDVK md. 30 indirim yasaklarını sayar: istisna edilmiş işlemlerle ilgili KDV (iade hakkı doğuran işlemler hariç), binek otomobil KDV'si (faaliyeti bu araçların kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olanlar hariç), zayi olan mallara ait KDV ve KKEG niteliğindeki giderlere ilişkin KDV.

Muhasebe sonucu: İndirilemeyen KDV, indirim hakkı bulunmadığı için maliyete veya gidere yazılır — 191 İndirilecek KDV hesabına alınmaz.

Doğru şık Gelir ve kurumlar vergisi bakımından kazancın tespitinde indirimi kabul edilmeyen giderlere ilişkin KDV'dır; diğer seçenekler bu kümenin dışında kalır.

Dayanak: KDVK md. 30

VUK'ta düzenlenen vergi cezaları vergi ziyaı cezası, usulsüzlük cezası ve özel usulsüzlük cezasıdır.

Önemli ayrım: Gecikme zammı, gecikme faizi, pişmanlık zammı ve tecil faizi bir CEZA değildir; paranın zaman değerini karşılayan fer'i (yan) amme alacaklarıdır. Bu nedenle uzlaşma, indirim gibi ceza hükümleri onlara doğrudan uygulanmaz. Hapis cezası ise VUK md. 359'daki kaçakçılık suçlarının yaptırımıdır ve ceza mahkemesince verilir.

Doğru şık Usulsüzlük cezası'dır; diğer seçenekler bu kümenin dışında kalır.

Dayanak: VUK md. 331 vd.

Tarh usulleri: beyana dayanan tarh (asıl usul), ikmalen (daha önce tarh edilmiş vergiye ek olarak, defter-kayıt-belgeye veya kanuni ölçülere dayanılarak), re'sen (matrahın defter, kayıt ve belgelerden tespitine imkân bulunmayan hallerde takdir yoluyla) ve idarece tarh (mükellefin beyan yükümlülüğünü yerine getirmemesi gibi hallerde).

İkmalen ve re'sen tarh arasındaki ayrım kritiktir: ikmalende matrah belirlenebilecek somut bir dayanak vardır; re'sende bu dayanak yoktur ve matrah takdir edilir.

Şıklardaki Uzlaşma yoluyla tarh bu kümeye girmez; diğer dört şık kümenin gerçek üyesidir.

Dayanak: VUK md. 25-30

VUK'ta düzenlenmesi zorunlu vesikalar: fatura, perakende satış vesikaları (perakende satış fişi, ödeme kaydedici cihaz fişi, giriş ve yolcu taşıma bileti), gider pusulası, müstahsil makbuzu, serbest meslek makbuzu, ücret bordrosu ile sevk, taşıma ve yolcu listeleri gibi taşıma belgeleri.

Fatura düzenleme sınırı: Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde tespit edilenler ile defter tutmak zorunda olan çiftçiler, sattıkları emtia veya yaptıkları iş için fatura vermek zorundadır. Ayrıca satılan emtia veya işin bedeli belirlenen haddi aşarsa, nihai tüketiciye de fatura düzenlenmesi zorunludur.

Doğru şık Gider pusulası'dır; diğer seçenekler bu kümenin dışında kalır.

Dayanak: VUK md. 229 vd.

Gelirin yedi unsuru: ticari kazanç, zirai kazanç, ücret, serbest meslek kazancı, gayrimenkul sermaye iradı, menkul sermaye iradı, diğer kazanç ve iratlar (değer artış kazançları ve arızi kazançlar).

Kurum kazancı gelirin bir unsuru değildir; kurumlar vergisinin konusudur. Ancak KVK md. 6 uyarınca kurum kazancı, GVK'daki ticari kazanç hükümlerine göre tespit edilir — bu bağ sınavda sıkça sorulur.

Doğru şık Ticari kazanç'dır; diğer seçenekler bu kümenin dışında kalır.

Dayanak: GVK md. 2