2018/1 YMM İleri Düzeyde Finansal Muhasebe Soruları ve Çözümleri

a) Sözleşme yükümlülüğü: İşletmenin müşteriden tahsil ettiği (veya tahsile hak kazandığı) bedel karşılığında mal veya hizmetleri müşterisine devretme yükümlülüğüdür. b) Yatırım işletmesi; (i) Yatırım yönetimi hizmeti sunmak amacıyla bir veya birden fazla yatırımcıdan fon elde eden, (ii) Yatırımcısına veya yatırımcılarına, iş amacının fonları yalnızca sermaye kazancı veya yatırım geliri ya da her ikisini birden elde etmek üzere yatırım yapmak olduğunu taahhüt eden ve (iii) Yatırımlarının tamamının (veya tamamına yakınının) performansını gerçeğe uygun değer esası üzerinden ölçen ve değerleyen işletmedir. c) Kontrol gücü olmayan paylar: Bir bağlı ortaklığın doğrudan veya dolaylı olarak ana ortaklığa ait olmayan paylarıdır. d) Aktif piyasa: Varlık veya borca ilişkin işlemlerin, fiyatlandırma bilgisi sağlamaya yönelik yeterli sıklıkta ve hacimde sürekli bir şekilde gerçekleştiği piyasadır.

Çeşit Esasına Göre Kar veya Zarar Tablosu TL HASILAT 549.000

• A mamulü 45.000 x 8=360.000
• B mamulü 63.000 x 3=189.000

STOKLARDAKİ DEĞİŞİM 22.723 A mamulü artışı 5.000 x 5=25.000 B mamulü azalışı (7.323-9.600)= -2.277 DBS 8.000 x 1,2= 9.600 Üretim 60.000 x 1,5= 90.000 Toplam 68.000 99.600 Satılan 63.000 x 1,46= (92.276) DSS 5.000 7.323 İLK MADDE VE MALZEME GİDERLERİ -185.000 İŞÇİLİK GİDERLERİ -130.000 AMORTİSMAN GİDERLERİ -80.000 ÇEŞİTLİ GİDERLER -35.000 KAR 141.723 Satışların Maliyeti Yöntemine Göre (Fonksiyon Esası) Kar veya Zarar Tablosu TL HASILAT 549.000 SATIŞLARIN MALİYETİ -317.277 A mamulü 45.000 x 5 = 225.000 B mamulü 63.000 x 1,46 = 92.276 BRÜT SATIŞ KARI 231.723 PAZARLAMA SATIŞ VE DAĞITIM GİDERLERİ -60.000 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ -30.000 KAR 141.723

Bir işletme, yurtdışındaki işletmeden alacak ya da borç niteliğinde parasal bir kaleme sahip olabilir. Öngörülebilir bir gelecekte gerçekleşmesi planlanmayan ya da beklenmeyen bir kalem, özünde, işletmenin yurtdışındaki işletmedeki net yatırımının bir parçasıdır (TMS 21, md. 15). Bu tür parasal kalemler uzun vadeli alacakları ya da kredileri içerebilir. Ticari alacak ya da borçları içermez. Raporlayan işletmenin (ana ortaklığın) yurtdışındaki işletmesindeki net yatırımının bir parçasını oluşturan parasal bir kalemden kaynaklanan kur farkları, raporlayan işletmenin bireysel finansal tablolarında ve yurtdışındaki işletmenin kendi finansal tablolarında kar ya da zarar olarak muhasebeleştirilir. Yurtdışındaki işletmeyi ve raporlayan işletmeyi içeren finansal tablolarda (örneğin yurtdışındaki işletme bir bağlı ortaklık ise konsolide finansal tablolar), bu tür kur farkları başlangıçta diğer kapsamlı gelirin ayrı bir unsuru olarak muhasebeleştirilir (TMS 21, md. 32). Standardın yukarıdaki maddeleri uyarınca; a) Söz konusu borç, Beta şirketinin (bağlı ortaklığın) geçerli para biriminde olmasından dolayı dönem sonunda değerleme işlemi yapılmaz, dolayısıyla finansal durum tablosunda 20.000 $ uzun vadeli yabancı kaynaklar grubunda raporlanır, kar veya zararda ise herhangi bir kazanç veya kayıp raporlanmaz. b) Aslan şirketinin (ana ortaklığın) yurtdışındaki işletmesine yaptığı net yatırımın bir parçasını oluşturan söz konusu alacak, yurt dışındaki işletmenin geçerli para biriminde parasal bir kalem olmasından dolayı dönem sonundaki kur üzerinden çevrilir. Aslan şirketinin (ana ortaklık) bireysel kar veya zarar tablosunda çeviri sonucu ortaya çıkan 20.000 TL kur farkı kazancı (20.000 $ X 1 TL = 20.000 TL) raporlanır. Bireysel finansal durum tablosunda ise söz konusu alacak 80.000 TL olarak raporlanır (20.000 $ X 4 TL = 80.000 TL). c) Ana ortaklığın düzenleyeceği konsolide finansal durum tablosunda 20.000 TL tutarındaki kur farkı kazancı Özkaynaklar grubunda Diğer Kapsamlı Gelirin bir unsuru olarak, “yabancı çevrim farkı” hesabında raporlanır. Konsolide kar veya zarar tablosunda ise her hangi bir kur kazancı raporlanmaz. Ayrıca konsolide finansal durum tablosunda söz konusu alacak ve borç tutarı karşılıklı olarak elemine edilir.

“Sahibi tarafından kullanılan bir gayrimenkulün, gerçeğe uygun değer esasına göre gösterilecek yatırım amaçlı bir gayrimenkule dönüşmesi durumunda, işletme, kullanımdaki değişikliğin gerçekleştiği tarihe kadar TMS 16’ yı uygular. İşletme, TMS 16’ya göre hesaplanmış olan gayrimenkulün defter değeri ile gerçeğe uygun değeri arasında bu tarihte meydana gelecek farklılığı ise yine TMS 16’ya göre yapılmış bir yeniden değerleme gibi işleme tabi tutar” (TMS 40, md. 61) ilkesi gereği aşağıdaki muhasebe kaydı yapılır: TARİH HESAP KODU HESAP ADI BORÇ ALACAK 2.. YATIRIM AMAÇLI GAYRİMENKULLER 2.100.000 …… 257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR 600.000 252 BİNALAR 2.000.000

• YENİDEN DEĞERLEME YEDEĞİ 700.000

Binanın net defter değeri ile gerçeğe uygun değeri arasındaki fark (700.000 TL) özkaynaklarda diğer kapsamlı gelirin bir unsuru olarak muhasebeleştirilir. 5