2023/3 YMM Denetim, Raporlama ve Meslek Hukuku Soruları ve Çözümleri

b) YMM’lerce tasdik raporu düzenlenecek konulara ilişkin “Hadler ve Uygulama Zamanı” konusu, 46 Sıra Nolu SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği’nin 3 üncü maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre, YMM ile tam tasdik sözleşmesi olmayan mükelleflerin KDV Genel Uygulama Tebliği uyarınca YMM tasdik raporuna istinaden alabilecekleri KDV iadelerine ilişkin azami hadler;

• İndirimli orana tabi teslim ve hizmetlerde 2.600.000 TL,
• Türkiye'de ikamet etmeyenlere özel fatura ile yapılan satışlar ve yolcu beraberi eşya kapsamı

satışlarda 350.000 TL (tam tasdik sözleşmesi varsa da bu had geçerli),

• Diğer KDV iadesi işlemlerinde 1.300.000 TL, olarak belirlenmiştir.

Söz konusu hadler, Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 5/1-e maddesi gereği taşınmazlar ve iştirak hisseleri satışına ilişkin istisna işlemlerinde 663.000 TL, 35 Nolu SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliğinde düzenlenen yatırım indirimi işlemlerinde 1.508.000 TL olarak belirlenmiştir. KDV hariç tutarı 65.000 TL’yi aşmayan belgeler için karşıt inceleme yapılması zorunlu değildir. Ancak, bir mükelleften bir aylık dönemde yapılan mal ve hizmet alışları toplamı 195.000 TL’yi aşarsa, karşıt inceleme yapılması zorunludur. Özel bir belirleme yapılmadığı sürece, bu hadler 2023 yılı ve izleyen yıllarda artış olmaksızın uygulanmaya devam edecektir. Soru 2- a) 213 sayılı Vergi Usul Kanunu (VUK) kapsamında, “Vergi Beyannamelerinin İmzalanması ve Yeminli Mali Müşavir (YMM) Tasdik Raporları” konusunu açıklayınız (10 Puan). b) Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından 01.06.2019 tarihinde yayımlanan 1 Sıra Nolu YMM Tasdik Raporlarının Elektronik Ortamda Gönderilmesi Hakkında Genel Tebliğ uyarınca, “YMM Tasdik Raporlarının İnternet Vergi Dairesi Sistemi Üzerinden Elektronik Ortamda Gönderilmesine İlişkin Usul ve Esaslar” konusunu açıklayınız (15 Puan).

b) YMM tasdik raporlarının internet vergi dairesi sistemi üzerinden elektronik ortamda gönderilmesine ilişkin usul ve esaslar, 1 Sıra Nolu YMM Tasdik Raporlarının Elektronik Ortamda Gönderilmesi Hakkında Genel Tebliğ’in 5 inci maddesinde açıklanmıştır. Buna göre, raporlarını internet vergi dairesi sistemi üzerinden elektronik ortamda gönderecek YMM’lerin, bağlı bulundukları vergi daireleri veya interaktif vergi dairesi üzerinden başvuru yaparak kullanıcı kodu ve şifre almaları gerekir. YMM’lerin daha önceden sözleşme ve bilgi formları ile elektronik beyanname gönderme amaçlı kullanıcı kodu ve şifreleri varsa, yenisini almak yerine bunları kullanabilirler. YMM veya YMM şirketinin büro çalışanlarına ilişkin bilgilerin de sisteme girilmesi zorunludur. Büro çalışanı olarak bildirilen kişilerin, YMM’ler tarafından sistemi kullanmak üzere “Alt Kullanıcı” olarak tanımlanması mümkündür. Ancak YMM’lerin tanımlayabileceği alt kullanıcıların internet vergi dairesi sistemi üzerinden Başkanlığa (GİB) bildirilmesi gerekir. Bildirim yapılmayan kişiler alt kullanıcı olarak tanımlanamaz. YMM’lerin internet vergi dairesinde tanımlayacağı alt kullanıcıların da kendilerine ait internet vergi dairesi şifresinin olması şarttır. Bu nedenle, sisteme alt kullanıcı olarak tanımlanan kişilerin de kullanıcı kodu ve şifre alabilmek için ilgili vergi daireleri veya interaktif vergi dairesi üzerinden başvuru yapmaları gerekir. Rapor üzerinde işlem yapma yetkisi bulunan alt kullanıcıların raporları imzalama yetkisi olmayıp, raporlar sadece YMM’nin kendisi tarafından elektronik imza ile imzalanıp vergi dairesine gönderilebilir. YMM’ler, kullanıcı kodu ve şifre ile sisteme girerek raporlarını elektronik ortamda gönderebilirler. YMM’ler tarafından, sistem üzerinde ilgili bölümlerin doldurulması, açıklamaların yapılması, rapor eklerinin belirtilmesi ve girilmesi suretiyle, kağıt ortamda olduğu gibi gerekli süre içinde raporlar elektronik imza kullanılarak ilgili vergi dairesine gönderilir. Sistemde, rapora eklenmek üzere tüm ekleri gösteren ve zorunlu olarak doldurulması gereken bir “Ek Listesi” bölümü yer alır. Bu bölümde, ekin hangi şekilde (elektronik ya da vergi dairesine dilekçe ile) ibraz edildiği bilgisi işaretlenmelidir. Ek listesinde yer alan YMM imzalı belgeler ile Başkanlık tarafından üretilen belgeler (beyanname, tahakkuk fişi ve benzeri) rapora elektronik ortamda eklenir, diğer kişi veya kurumların imzasını ya da onayını taşıyan belgeler kağıt olarak ilgili vergi dairesine ibraz edilir. Elektronik ekler toplamda 5 megabaytı aşamayacağından yüklenen eklerin boyutu buna göre ayarlanmalıdır. Zorunlu olarak 5 megabaytı aşacak elektronik ekler de, ilgili vergi dairesine elektronik ortamda gönderilen raporun tarih ve sayısı belirtilerek kağıt ortamda ibraz edilir. Elektronik ortamda gönderilen raporların geçerli olabilmesi için, kâğıt olarak ibrazı gereken eklerin de belirtilen süre içinde ibrazı gerekir. İbraz için herhangi bir süre sınırlaması olmayan raporlar ise, eklerin gönderimi tamamlanmadan işleme konulmaz. Soru 3- Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik (Tasdik Yönetmeliği) kapsamında; a) “İnceleme Yeri” ve “Yeminli Mali Müşavirlerin Yetkileri” konularını açıklayınız (10 Puan). b) “Hataların Düzeltilmesi ve Hilelerin Ortaya Çıkarılması” konusunu açıklayınız (5 Puan). c) “Çalışma Kağıtları” konusunu açıklayınız (10 Puan).

c) “Çalışma Kağıtları” konusu, Tasdik Yönetmeliği’nin 17 nci maddesinde düzenlenmiştir. Yapılan düzenlemeye göre yeminli mali müşavirlerin, denetleme faaliyetleri ile ilgili olarak düzenli ve yeterli bir kayıt düzenine sahip olmaları gerekir. Kayıt düzeni, çalışma kağıtları ve bunların dosyalanması ile sağlanır. Çalışma kağıtları, izlenen denetleme yöntem ve tekniklerini, uygulanan denetleme testlerini, toplanan bilgileri ve incelemelerle ilgili olarak ulaşılan sonuçları gösteren hazırlanması zorunlu belgelerdir. Çalışma kağıtlarında en az aşağıdaki hususlar yer alır.

• Her çalışma kağıdında bir başlık bulunur. Bu başlık denetlenen müşteriyi, denetlemenin yapıldığı

dönemi, çalışma kağıdının konusunu, hazırlayan yeminli mali müşavirin ad ve paraflarını ve hazırlama tarihini içerir.

• İyi bir dosyalamanın yapılması açısından kağıtlar uygun bir düzende kodlanır.
• Tamamlanmış çalışma kağıtlarında, yapılan denetleme yöntem ve teknikleri ile ilgili hususlar, puantaj

işaretleri ve sembollerin anlamları açıkça gösterilir ve yeterli açıklamalara yer verilir.

• Çalışma kağıtları, tasdik kapsamındaki defter kayıtlarının ve mali tabloların genel kabul görmüş

muhasebe ilkelerine uygunluğu hususlarında güven yaratacak şekilde açıklık taşır.

• Her çalışma kağıdında hazırlanma amacına uygun yeterli bilgi belirtilir.

Çalışma kağıtlarının mülkiyeti yeminli mali müşavire aittir. Bunların dosya içinde izleyen yıldan itibaren 10 yıl süreyle, bu süre içinde hukuki ihtilafa konu olan dosyalarda ihtilafın sonuçlanmasına kadar saklanması ve yetkili mercilere istenildiğinde ibrazı zorunludur. Soru 4- Aşağıdaki konuları ilgili oldukları mevzuat kapsamında açıklayınız; a) Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirlerce Tutulacak Defter ve Kayıtlar ile Meslek Mensuplarının Bildirim Mecburiyeti Hakkında Yönetmelik kapsamında, “Rapor Türleri” konusunu açıklayınız (10 Puan). b) Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli Mali Müşavirlerin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik kapsamında “Çalışanlar Listesinden Silinmeyi Gerektiren Haller” ve “Çalışanlar Listesinden Silme Kararı” konularını açıklayınız (10 Puan). c) Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği Sürekli Mesleki Geliştirme Eğitimi Yönetmeliği kapsamında, “Sürekli Mesleki Geliştirme Eğitim Sertifikası” konusunu açıklayınız (5 Puan).

c) “Sürekli Mesleki Geliştirme Eğitim Sertifikası” konusu, Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği Sürekli Mesleki Geliştirme Eğitimi Yönetmeliğinin 15 inci maddesinde düzenlenmiştir. Bu düzenlemeye göre, sürekli mesleki geliştirme eğitimine tabi meslek mensuplarına, her 3 yıllık eğitim süreci için, ilk yılın tamamlanmasından itibaren kayıtlı oldukları oda tarafından “Eğitim Sertifikası” verilir. Eğitim sertifikaları Sürekli Mesleki Geliştirme Eğitimi Merkezi (SÜRGEM) tarafından hazırlanır ve dijital ortamda odalara gönderilir. Eğitim sertifikasında meslek mensubunun katılım sağladığı eğitimin kredisi SÜRGEM tarafından her yıl için ayrı ayrı belirtilir ve ilgili yıl oda tarafından vize edilir. Eğitim sertifikasının, meslek ruhsatı ile birlikte işyerlerinin görülebilecek yerlerinde asılı bulundurulması zorunludur. 7