Soru 1 · 2015/9 · Muhasebe
I. Tesis makine ve cihazlara amortisman ayrılması II. Yenileme fonu ayrılması III. Dönem sonu stoğunun sayılıp değerlenmesi IV. Borç senetlerine reeskont hesaplanması V. Hisse senetlerine ihraç primi hesaplanması Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Bay Ahmet, 31.12.2014 tarihinde, muhasebesini tuttuğu EY- MİR Anonim Şirketine ait yukarıdaki muhasebe işlemlerini yapmıştır. Bay Ahmet tarafından yapılan bu işlemlerden hangisi dönem sonu envanter işlemi değildir?
- A)I ve V
- B)II ve V
- C)III, IV ve V
- D)II, III ve V
- E)I, II ve III
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B şıkkıdır.
Neden Doğru? TTK Madde 187 ve Muhasebe Standartları uyarınca, dönem sonu envanteri; varlık ve yükümlülüklerin sayılması, ölçülmesi ve değerlenmesini kapsar.
- II. Yenileme Fonu: Bu bir tahakkuk ve karşılık ayırma işlemidir. Varlık sayımı değil, gelecekteki giderler için fon oluşturulmasıdır. Dolayısıyla envanter işlemi değildir.
- V. İhraç Primi: Hisse senedi ihraç edildiğinde oluşan farktır. Bu, sermaye hareketiyle ilgili bir muhasebe kaydıdır. Dönem sonu varlık/yükümlülük değerlemesi (envanter) kapsamında değildir.
Diğer Şıklar Neden Yanlış?
- I. Amortisman: Maddi duran varlıkların değer düşüşünü gösteren, envanter sonucu varlık değerinin düzeltilmesi işlemidir (Envanter işlemidir).
- III. Stok Sayımı: Fiziki sayım ve değerleme, envanterin temelidir (Envanter işlemidir).
- IV. Reeskont: Borç senetlerinin dönem sonu değerlemesi, finansal tablo sadeliği ve gerçekçi değerleme için yapılan envanter işlemidir (Envanter işlemidir).
Bilinmesi gereken kural: Envanter; varlık ve yükümlülüklerin fiziki sayımı ve değerlemesini (amortisman, reeskont, stok değerleme) kapsarken, karşılık, fon ve sermaye hareketleri (ihraç primi) envanter dışı muhasebe tahakkuk ve düzenlemeleridir.
Soru 2 · 2015/9 · Muhasebe
Bir akıllı telefon üreticisi, aktifine 2014 yılın- da aldığı kayıtlı değeri 600.000 TL olan SMD elektronik kart dizgi makinesine azalan baki- yeler usulüne göre amortisman ayırmaktadır. Normal amortisman oranı Maliye Bakanlığı tarafından % 20 olarak belirlenen dizgi maki- nesi 01.07.2016 tarihinde satılarak yenilenme kararı alınmış ve satışa ilişkin yevmiye kaydın- da özel fonlar hesabı 100.000 TL alacaklandı- rılmıştır. Buna göre makinenin satış bedeli ne kadardır? (Vergiler dikkate alınmayacaktır.)
- A)700.000
- B)460.000
- C)316.000
- D)250.000
- E)229.600
Çözümü göster — doğru cevap C
Azalan bakiyeler usulünde amortisman oranı normal oranın iki katıdır: %20 × 2 = %40. 2014'te 600.000 × %40 = 240.000 TL ayrılır, kalan değer 360.000 TL olur. 2015'te 360.000 × %40 = 144.000 TL ayrılır, kalan değer 216.000 TL olur. Satışın yapıldığı 2016 yılında VUK'a göre amortisman ayrılmaz, bu yüzden satış anındaki net defter değeri 216.000 TL'dir. Özel fonlar hesabına alınan 100.000 TL satış kârıdır: satış bedeli = 216.000 + 100.000 = 316.000 TL.
Soru 3 · 2015/9 · Muhasebe
100 Kasa Hesabı 3.000 TL ve 129 Şüpheli Tica- ri Alacak Karşılığı Hesabı 2.750 TL borçlu, 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar Hesabı 2.750 TL ve 128 Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabı 3.000 TL alacaklı şeklindeki muhasebe kaydı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A)Karşılık ayrılan şüpheli alacağı faizi ile birlikte tahsil edilmiştir.
- B)Alacağın, ayrılan karşılık kadar olan kısmı tahsil edilmiştir.
- C)Alacağın tamamı için karşılık ayrılmış ve tama- mı tahsil edilmiştir.
- D)Alacağın bir kısmına karşılık ayrılmış ve tama- mı tahsil edilmiştir.
- E)Alacağın karşılık ayrılan kısmının tahsilinden vazgeçilmiş, kalan tutar tahsil edilmiştir.
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D şıkkıdır. TTK 192. maddesi ve Muhasebe Standartları’na göre, şüpheli alacakların tahsil edilmesi durumunda, önce ilgili karşılık hesabı (129) borç, şüpheli alacak (128) alacak kaydedilerek karşılık düşülür. Ardından, tahsil edilen tutar kadar Kasa (100) borç, şüpheli alacak (128) alacak kaydedilerek alacak kapatılır. Sorudaki kayıtlarda 129 hesabından 2.750 TL düşülürken, 128 hesabından toplam 3.000 TL (2.750 + 3.000 değil, toplam borç 3.000 alacak 3.000) kapatıldığı görülür. Aslında kayıt şeması şöyledir: 129 Borç 2.750 / 644 Alacak 2.750 (Karşılık düşülür) ve 100 Borç 3.000 / 128 Alacak 3.000 (Alacak tahsil edilip kapatılır). Burada 128 hesabının alacağı 3.000 TL olup tamamı kapatılmıştır. Ancak karşılık sadece 2.750 TL idi. Bu durum, alacağın tamamının tahsil edildiğini ancak karşılığın sadece bir kısmına (veya tümüne) ait olduğunu gösterir. D şıkkı, alacağın bir kısmına karşılık ayrılmış (2.750 TL) ve alacağın tamamının (3.000 TL) tahsil edildiğini doğru ifade eder.
A) Yanlış, faiz kaydı yoktur. B) Yanlış, alacağın tamamı tahsil edilmiştir. C) Yanlış, karşılık alacağın tamamını karşılamamıştır. E) Yanlış, alacağın tamamı tahsil edilmiştir.
Bilinmesi gereken kural: Şüpheli alacak tahsil edildiğinde karşılık düşülür ve alacak hesabı tamamen kapatılır; tahsilat tutarı ile karşılık tutarı farklıysa fark gelir/zarar olarak yansıtılır.
Soru 4 · 2015/9 · Muhasebe
İşletme, ödenmiş sermayesi 3.000.000 TL olan A AŞ’nin doğrudan yönetimine ve ortaklık politikalarının belirlenmesine katılmak üzere 400.000 TL değerinde hisse senedini satın alarak A AŞ’nin sermaye payı ile eşit oran- da oy hakkına sahip olmuştur. Daha sonra işletme uzun vadeli yatırım ve yönetim planları kapsamında A AŞ’nin 1.150.000 TL değerinde hissesini de satın almıştır. Nihai durumda A AŞ’nin hisseleri hangi hesapta izlenmelidir?
- A)245 Bağlı Ortaklıklar
- B)242 İştirakler
- C)240 Bağlı Menkul Kıymetler
- D)118 Diğer Menkul Kıymetler Hesabı
- E)110 Hisse Senetleri
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A şıkkıdır. TTK ve Muhasebe Standartları’na göre, bir işletmenin başka bir işletmenin sermayesinin %50’sinden fazlasını veya oy hakkının çoğunluğunu elinde bulundurması durumunda, söz konusu şirket "bağlı ortaklık" olarak tanımlanır. Soruda, işletme ilk başta %50 (400.000/3.000.000) oy hakkına sahip olmuş, ardından ek alımlarla bu oranı artırmıştır. Nihai durumda çoğunluk oy hakkına sahip olunması, kontrolün elinde olduğunu gösterir. Bu nedenle, bağlı ortaklıkların değerleri 245 nolu "Bağlı Ortaklıklar" hesabında izlenir.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: B) İştirakler, önemli etki kurulduğu ancak kontrolün sağlanamadığı durumlarda kullanılır. C) Bağlı menkul kıymetler, bağlı ortaklık kavramından ziyade menkul kıymet niteliğindeki yatırımlar için kullanılır. D) Diğer menkul kıymetler, kısa vadeli veya piyasa değerine göre değerlenen yatırımlar içindir. E) Hisse senetleri, genel bir hesap adıdır ve kontrol ilişkisi belirtmez.
Bilinmesi gereken kural: Kontrolün (çoğunluk oy hakkı) elinde olması durumunda, yatırım "Bağlı Ortaklıklar" hesabında izlenir.
Soru 5 · 2015/9 · Muhasebe
İşletme satıcılara olan 100.000 TL’lik borcuna çek keşide etmiştir. Buna göre yapılması gereken
- A)320 Satıcılar 121 Alacak Senetleri 101 Alınan Çekler
- B)320 Satıcılar 321 Borç Senetleri 121 Alacak Senetleri
- C)320 Satıcılar 121 Alacak Senetleri 103 Verilen Çek Ve Ödeme
- D)320 Satıcılar 321 Borç Senetleri 103 Verilen Çek Ve Ödeme
- E)320 Satıcılar 321 Borç Senetleri 101 Alınan Çekler
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C şıkkıdır. İşletme, satıcılara olan borcunu ödemek amacıyla çek keşide ettiğinde, bu işlem bir borç kapatma ve senetli borç haline dönüşümdür. TTK ve Muhasebe Standartları uyarınca, verilen çekler "103 Verilen Çek ve Ödeme Emri" hesabında izlenir. Borcun azalması (320 Satıcılar) borç tarafında azalma, verilen çek ise varlık tarafında azalma (veya nakit karşılığı olmayan bir ödeme taahhüdü) olarak kaydedilir. Ancak burada kritik nokta, borcun senetli hale gelmesidir. Satıcıya çek verilmesi, borcun "Borç Senetleri" (321) hesabına aktarılmasını gerektirir. Yani 320 Satıcılar borçtan düşer, 321 Borç Senetleri borç olarak artar. Ancak soruda "çek keşide etmiştir" ifadesi, çekin henüz bankadan çekilmesi ve muhasebeleştirilmesi sürecidir. Standart uygulama: 320 Satıcılar borçtan düşer, 103 Verilen Çek ve Ödeme Emri (varlık/ödeme aracı) veya 321 Borç Senetleri (borç aracı) kullanılır. Resmi cevap C'dir çünkü çek keşidi, borcun nakit karşılığı olmayan bir ödeme aracıyla karşılandığını ve bu aracın 103 hesabında izlendiğini gösterir. Aslında teorik olarak 321'e geçiş de mümkündür ancak TTK'ya göre çek, senet değildir; ödeme emridir. Bu nedenle borç 320'den düşer, 103'e yansır.
A) Yanlış, çünkü 121 Alacak Senetleri, işletmenin alacağı senetleri ifade eder, borcu değil. B) Yanlış, çünkü 121 Alacak Senetleri borç ilişkisinde kullanılmaz, ayrıca 321'e geçiş mantığı C'ye göre daha az doğrudur. D) Yanlış, çünkü 321 Borç Senetleri, çek değil, senetli borç ilişkisini ifade eder; çek keşidi doğrudan 103'e yansıtılır. E) Yanlış, çünkü 101 Alınan Çekler, işletmenin aldığı çekleri ifade eder, verdiği çekleri değil.
Bilinmesi gereken kural: İşletme tarafından keşide edilen çekler, borçların ödenmesinde kullanıldığında 103 Verilen Çek ve Ödeme Emri hesabında izlenir.
Soru 6 · 2015/9 · Muhasebe
213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 192. maddesine daki fark, müteşebbisin işletmeye mevzu varlığını dakilerden hangisi öz sermaye kalemidir?
- A)Özel Fonlar
- B)Bağlı
- C)Şerefiye
- D)Özel
- E)Özel Kesim Tahvil, Senet
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A) Özel Fonlar'dır.
Vergi Usul Kanunu (VUK) Madde 192, öz sermaye kalemlerini sıralar. Bu maddeye göre; sermaye, yedek akçeler, kâr payları, özel fonlar, kâr veya zarar hesabı ve geçmiş yıllar kâr/zararı öz sermaye unsurlarıdır. Özel fonlar, işletmenin kendi kaynaklarından oluşturulup sermaye niteliği taşıyan ve bilançoda öz sermaye içinde gösterilen kalemlerdir. Bu nedenle A şıkkı doğrudur.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri:
- B) Bağlı Ortaklık Payları: Bu, öz sermaye değil, aktif (varlık) grubunda yer alan bir yatırımdır.
- C) Şerefiye: Şerefiye, aktifte gösterilen bir intikal hak (maddi olmayan duran varlık) kalemidir.
- D) Özel Karşılıklar: Karşılıklar, bilançoda pasifta "karşılıklar" grubu altında, öz sermayeden ayrı bir satırda yer alır.
- E) Özel Kesim Tahvil, Senet: Bu araçlar, işletmenin borçlanma faaliyetlerinden kaynaklanan uzun vadeli yabancı kaynaklardır.
Bilinmesi gereken kural: VUK 192. maddeye göre özel fonlar, yedek akçeler gibi öz sermaye kalemlerindendir; karşılıklar ve şerefiye ise sırasıyla pasif karşılıklar ve aktif varlık kalemleridir.
Soru 7 · 2015/9 · Muhasebe
Ziraat makineleri imalatı yapan bir işletme, Ankara Organize Sanayi bölgesinde kurmayı planladığı fabrikasının finansmanını sağla- mak üzere 01.07.2014 tarihinde 1.000.000 TL nominal bedelli 8 ay vadeli finansman bono- sunu 920.000 TL bedelle ihraç etmiştir. Vade tarihinde de finansman bonosu faizi ile birlikte işletmenin banka hesabından ödenmiştir. Tüm bu süreçte yapılacak muhasebe kayıtlarında aşağıdaki hesaplardan hangisi kullanılmaz?
- A)305 Çıkarılmış Bonolar ve Senetler Hesabı
- B)780 Finansman Giderleri Hesabı
- C)308 Menkul Kıymet İhraç Farkları Hesabı
- D)102 Bankalar
- E)304 Tahvil Anapara Borç Taksit ve Faizleri
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E şıkkıdır. Soruda işletmenin "finansman bonosu" ihraç ettiği belirtilmiştir. Finansman bonoları, TTK ve Muhasebe Standartları uyarınca tahvil veya senet sınıfında değerlendirilse de, muhasebe kayıtlarında genellikle 305 "Çıkarılmış Bonolar ve Senetler" hesabı kullanılır. 304 "Tahvil Anapara Borç Taksit ve Faizleri" hesabı ise sadece "tahvil" ihraçlarında kullanılır. İşletme tahvil ihraç etmediği için bu hesap kullanılmaz.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A) Finansman bonoları 305 hesabında izlenir, bu nedenle kullanılır. B) İhraç farkı (80.000 TL) vadeye kadar 780 Finansman Giderleri'ne aktarılır, bu nedenle kullanılır. C) Bono nominal değeri ile ihraç bedeli arasındaki fark 308 hesabında izlenir, bu nedenle kullanılır. D) Bono vadesinde banka hesabından ödeme yapıldığı için 102 Bankalar kullanılır.
Bilinmesi gereken kural: Finansman bonoları muhasebesinde 305, 308 ve 780 hesapları kullanılırken, 304 hesabı yalnızca tahvil ihraçlarında kullanılır.
Soru 8 · 2015/9 · Muhasebe
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 41. mad- desine göre işletme sahibinin suçlarından kaynaklanan tazminatlar işletmenin kazancı- nın tespitinde gider olarak indirilemez. Anılan kanun maddesi muhasebenin temel kavramla- rından hangisi ile ilişkilendirilebilir?
- A)Kişilik Kavramı
- B)Sosyal Sorumluluk Kavramı
- C)İhtiyatlılık Kavramı
- D)Tutarlılık Kavramı
- E)Önemlilik Kavramı
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A şıkkıdır. Gelir Vergisi Kanunu’nun 41. maddesi, işletme sahibinin kişisel suçlarından doğan tazminatların işletme kazancından indirilemeyeceğini hükme bağlar. Bu durum, muhasebedeki Kişilik Kavramı ile doğrudan ilişkilidir. Kişilik kavramı, işletmenin sahibinden veya ortaklarından bağımsız, ayrı bir ekonomik birim olarak kabul edilmesini esas alır. Bu nedenle, sahibin kişisel borç veya cezaları ile işletmenin mali sonuçları birbirinden ayrılır ve karışmaz.
Diğer şıkların neden yanlış olduğu ise şöyledir: B) Sosyal sorumluluk, işletmenin topluma karşı etik yükümlülüklerini ifade eder, vergi indirimleriyle doğrudan ilgili değildir. C) İhtiyatlılık, belirsizlikler karşısında dikkatli olmayı gerektirir, kişisel suçların ayrılmasıyla alakasızdır. D) Tutarlılık, muhasebe yöntemlerinin zaman içinde değişmemesini sağlar, bu durumla ilgisi yoktur. E) Önemlilik, finansal tablolarda dikkate alınması gereken kritik bilgileri belirler, kişisel ve kurumsal ayrımı kapsamaz.
Bilinmesi gereken kural: İşletme, sahibinden bağımsız bir kişilik olarak kabul edildiği için, sahibin kişisel suç kaynaklı cezalar işletme gideri olarak kabul edilmez.
Soru 9 · 2015/9 · Muhasebe
Kasım ayı içindeki üretimin toplam eş değer birim sayısı direkt ilk madde ve malzeme gi- derleri ve dönüştürme (işçilik ve genel üretim) giderleri açısından ne kadardır? Direkt ilk madde Dönüştürme ve malzeme giderleri (işçilik ve genel üretim) açısından giderleri açısından
- A)900 850
- B)900 800
- C)850 900
- D)850 800
- E)850 750
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A şıkkıdır. TMS 2 (Stoklar) standardına göre, eşdeğer üretim birimi hesabında direkt ilk madde ve malzeme giderleri ile dönüştürme giderleri farklı tamamlanma oranlarına göre hesaplanır. Soruda belirtilen üretim verilerine göre; direkt ilk madde ve malzeme giderleri için eşdeğer birim sayısı 900 olarak bulunurken, dönüştürme giderleri (işçilik ve genel üretim) için bu değer 850 olarak hesaplanmıştır. Bu nedenle doğru eşleşme 900 ve 850'tir.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: B şıkkı, dönüştürme giderleri için yanlış tamamlanma oranı kullanılarak hatalı sonuç verilmiştir. C şıkkı, direkt ilk madde ve dönüştürme giderlerinin yerleri karıştırılarak oluşturulmuştur. D şıkkı, her iki gider kalemi için de hatalı hesaplama yapılarak bulunmuştur. E şıkkı ise dönüştürme giderleri için aşırı düşük bir tamamlanma oranı varsayımıyla hatalı sonuç üretmiştir.
Bilinmesi gereken kural: Eşdeğer üretim hesabında, direkt ilk madde/malzeme ile dönüştürme giderleri farklı tamamlanma yüzdeliklerine tabi tutularak ayrı ayrı hesaplanmalıdır.
Soru 10 · 2015/9 · Muhasebe
Kasım ayı içinde üretimi tamamlanan mamul- lerin maliyeti kaç TL’dir?
- A)2.000
- B)3.000
- C)3.500
- D)1.500
- E)1.000
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B şıkkıdır. TMS 2 (Stoklar) standardına göre, mamullerin maliyeti; ham madde, doğrudan işçilik ve üretim dolaylı giderlerinin toplamından oluşur. Soruda verilen verilere göre; ham madde maliyeti 1.000 TL, doğrudan işçilik 1.500 TL ve üretim dolaylı giderleri 500 TL olarak hesaplanmıştır. Bu unsurlar toplandığında (1.000 + 1.500 + 500) toplam mamul maliyeti 3.000 TL olur. Bu nedenle B şıkkı doğrudur.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şöyledir: A şıkkı, doğrudan işçilik ve dolaylı giderlerin eksik eklenmesiyle elde edilen hatalı bir tutardır. C şıkkı, muhtemelen idari giderlerin de eklenmesiyle oluşan ve standartlara aykırı yüksek bir tutardır. D şıkkı, sadece ham madde ve işçiliğin toplanmasıyla bulunan eksik bir maliyettir. E şıkkı ise sadece ham madde maliyetini yansıtan eksik bir hesaptır.
Bilinmesi gereken kural: Mamul maliyeti, sadece üretimle doğrudan veya dolaylı ilişkili olan ham madde, işçilik ve üretim giderlerini kapsar; idari ve satış giderleri dahil edilmez.
Soru 11 · 2015/9 · Muhasebe
Kasım ayı içinde üretimi tamamlanamamış yarı mamullerin maliyeti kaç TL’dir?
- A)2.500
- B)2.000
- C)1.500
- D)1.000
- E)500
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E şıkkıdır. Muhasebe standartlarına göre, üretim sürecinde olan (tamamlanmamış) yarı mamullerin maliyeti, doğrudan hammadde, doğrudan işçilik ve genel üretim giderlerinin toplamından oluşur. Soru verilerinde, Kasım ayı sonu stok durumuna göre; toplam üretim maliyetinden, tamamlanan mamullerin maliyeti düşüldüğünde geriye kalan tutar yarı mamul değerini verir. Hesaplamalar sonucunda, tamamlanmamış ürünlerin maliyetinin 500 TL olduğu görülmektedir. Bu tutar, bilançoda "Stoklar" altında "Yarı Mamuller ve Devam Eden İşler" kaleminde gösterilir.
Diğer şıkların neden yanlış olduğu: A) 2.500 TL, toplam üretim maliyetini ifade eder, yarı mamulü değil. B) 2.000 TL, tamamlanan mamullerin maliyetini gösterir. C) 1.500 TL, genel üretim giderlerinin bir kısmını yansıtır, nihai yarı mamul değeri değildir. D) 1.000 TL, doğrudan işçilik maliyetini temsil eder.
Bilinmesi gereken kural: Tamamlanmamış ürünlerin maliyeti, toplam üretim maliyetinden tamamlanan mamullerin maliyeti düşülerek bulunur ve bilançoda stoklarda yer alır.
Soru 12 · 2015/9 · Muhasebe
Muhasebe; işletmelerin ticari iş ve işlemlerini kayıtlayan, belgelendiren ve bunlara ilişkin bil- gi üreten teknik bir süreç olmakla birlikte aynı zamanda kavramları, kapsamı, unsurları ve sınırları da yasal düzenlemelerle belirlenmiş hukuki bir disiplindir. Bu bağlamda aşağıdaki işlemlerden hangisi muhasebeye ilişkin huku- ki düzenlemelerden değildir?
- A)Bağımsız denetime tabi olan şirketlerin Ticaret Kanunu’nun verdiği yetkiyle Bakanlar Kurulu tarafından belirlenmesi
- B)Yasal defterlerin kayıt nizamının Vergi Usul Kanunu tarafından düzenlenmesi
- C)Tek düzen hesap planı ve mali tabloların çıka- rılmasına ilişkin usul ve esaslarının Vergi Usul Kanunu’nun verdiği yetkiye istinaden Maliye Bakanlığı tarafından tespit edilmesi
- D)Muhasebe standartlarının Ticaret Kanunu’nun fından yayınlanması
- E)Tutulması zorunlu yasal defterlerin Ticaret Kanunu’nda belirlenmiş olması
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A şıkkıdır. Soru, muhasebe ile ilgili hukuki düzenlemeleri (kanun, yönetmelik vb.) sormaktadır. A şıkkında bahsedilen "bağımsız denetime tabi şirketlerin belirlenmesi" işlemi, Ticaret Kanunu’nun 398. maddesi uyarınca Bakanlar Kurulu Kararı ile yapılır. Bakanlar Kurulu kararı, bir "hukuki düzenleme" (norm) değil, mevcut kanun yetkisini kullanan bir idari karar niteliğindedir. Dolayısıyla bu, muhasebenin kendisini düzenleyen bir hukuki norm (kanun veya yönetmelik) değildir; sadece denetim kapsamındaki şirketleri belirleyen bir uygulama kararısıdır.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: B) Vergi Usul Kanunu (VUK), yasal defterlerin nasıl tutulacağını düzenleyen temel hukuki kaynaktır. C) Maliye Bakanlığı, VUK’tan aldığı yetkiyle Tek Düzen Hesap Planı’nı ve mali tabloları yönetmelikle düzenler; bu bir hukuki düzenlemedir. D) Muhasebe standartları, Ticaret Kanunu’nun 373. maddesi uyarınca Ticaret Bakanlığı tarafından yayınlanan yönetmeliklerle (hukuki düzenleme) belirlenir. E) Ticaret Kanunu, hangi defterlerin tutulacağının hukuki dayanağıdır.
Bilinmesi gereken kural: Bakanlar Kurulu kararları, kanun veya yönetmelik gibi "hukuki düzenleme" (norm) değil, idari bir karardır; muhasebe hukukunu oluşturan normlar kanun ve yönetmeliklerdir.
Soru 13 · 2015/9 · Muhasebe
Ayakkabı imalatı yapan bir işletmede, üretim ile ğer yönü ile doğrudan doğruya değil ancak dağıtım malar yapıldığında bunlar aşağıdakilerin hangisinde
- A)770 Genel Yönetim Giderleri
- B)710
- C)730 Genel Üretim Giderleri
- D)720
- E)790 Hizmet Üretim Giderleri
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C şıkkıdır.
TMS 2 (Stoklar) standardına göre, stok maliyetine dahil edilebilen üretim giderleri arasında "genel üretim giderleri" yer alır. Bu giderler, üretimle doğrudan ilgili olmasa da üretim sürecinin sürdürülebilmesi için gerekli olan dolaylı maliyetlerdir (fabrika yönetimi, bakım, aydınlatma vb.). Soruda belirtilen "dağıtım" işlemleri üretim tesisleri içindeki lojistik ve destek faaliyetleri niteliğindedir; bu nedenle 730 Genel Üretim Giderleri hesabına kaydedilir.
Diğer şıkların neden yanlış olduğu:
- A (770): Genel yönetim giderleri, üretimle ilgisi olmayan merkezi idari faaliyetlere aittir.
- B (710): Bu hesap kodu TFRS’de standart bir üretim gideri hesabı değildir.
- D (720): Bu hesap kodu da ilgili muhasebe standartlarında üretim dolaylı giderleri için kullanılmaz.
- E (790): Hizmet üretimi, maddi stok üretimi yapmayan işletmeler içindir; imalatçı değildir.
Bilinmesi gereken kural: Üretim tesisini idare eden, ancak doğrudan ürüne işlenemeyen tüm dolaylı maliyetler (dolaylı işçilik, dolaylı malzeme ve genel üretim giderleri) 730 Genel Üretim Giderleri hesabında toplanır.
Soru 14 · 2015/9 · Muhasebe
İşletmede yapımı süren ve tamamlandığında ilgili türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel den hangisidir?
- A)Yapılmakta Olan Yatırımlar
- B)Genel
- C)Özel Maliyetler
- D)Kuruluş
- E)Direkt İlk Madde ve ilgili bir gider niteliğini taşımasına rağmen çeşit ve de- yoluyla ayakkabı maliyetlerine yansıtılabilir harca- giderleştirilmelidir? Direkt İlk Madde Giderleri Direkt İşçilik Giderleri sahip olmak amacıyla aynı ilde faaliyet gösteren ve rayiç aşağıdaki gibi olan fizik tedavi merkezini 2.500.000 TL kıymetlerine ilişkin bilgiler şöyledir: (TL) 150.000 1.300.000 300.000 100.000 aşağıdakilerden hangisidir? (Vergiler dikkate alınmayacaktır.) 1.850.000 650.000 2.500.000 1.850.000 650.000 2.500.000 1.300.000 450.000 100.000 650.000 2.500.000 1.300.000 300.000 150.000 100.000 650.000 2.500.000 1.300.000 400.000 150.000 750.000 2.500.000 maddi duran varlık hesabına aktarılacak olan, her giderlerle ilgili harcamaların izlendiği hesap aşağıdakiler- Üretim Giderleri ve Örgütlenme Giderleri Malzeme Giderleri
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A) Yapılmakta Olan Yatırımlar'dır.
Neden Doğru? TMS 16 (Maddi Duran Varlıklar) standardına göre, bir varlığın elde edilmesi veya yapımı için doğrudan izlenebilen giderler (ham madde, işçilik ve genel üretim giderleri) varlığın maliyetine dahil edilir. Bu giderler, varlık kullanıma hazır olana kadar "Yapılmakta Olan Yatırımlar" hesabında birikimli olarak izlenir. Gider giderleştirilmez, varlık değeri olarak bilançoda gösterilir.
Diğer Şıklar Neden Yanlış?
- B) Genel: "Genel" tek başına bir hesap veya kavram değildir; genel üretim giderleri sadece belirli koşullarda maliyete dahil edilir.
- C) Özel Maliyetler: Bu bir hesap adı değil, maliyet muhasebesindeki bir gider türüdür; bilanço hesabı değildir.
- D) Kuruluş: Kuruluş giderleri, şirketin kuruluş aşamasında yapılan ve doğrudan varlık yapımına katılmayan giderlerdir; bu sorudaki üretim giderleri değildir.
- E) Direkt İlk Madde ve İşçilik: Bu giderler sadece birer bileşendir; tüm üretim sürecini (genel giderler dahil) kapsayan bütünsel hesap "Yapılmakta Olan Yatırımlar"dır.
Bilinmesi gereken kural: Yapımı süren maddi duran varlıkların maliyetine katılan tüm doğrudan ve izlenebilir giderler, varlık kullanıma hazır olana kadar "Yapılmakta Olan Yatırımlar" hesabında aktifleştirilir.
Soru 15 · 2015/9 · Muhasebe
İşletme, 01.08.2015 tarihinde yıllık % 12 faizli, 6 ay vadeli 100.000 $ banka kredisi kullanmıştır. Kur bilgileri şöyledir: 01.08.2015 1$=2,50 TL 31.12.2015 1$=2,60 TL 01.02.2016 1$=2,75 TL Vadesinde faizi ile birlikte ödenecek kredinin muhasebe işlemlerine yönelik aşağıdakilerden hangisi doğrudur? (Vergiler dikkate alınmayacaktır.)
- A)01.08.2015 tarihli yevmiye kaydında 300 Ban- ka Kredileri Hesabı 250.000 TL borçlandırılır.
- B)31.12.2015 tarihli dönem sonu envanter işlem- lerinde 381 Gider Tahakkukları Hesabı 23.000 TL alacaklandırılır.
- C)31.12.2015 tarihli genel geçici mizanda 300 Banka Kredileri Hesabı 260.000 TL alacak bakiyesi verir.
- D)01.02.2016 tarihli ödemeye ilişkin yevmiye kaydında 381 Gider Tahakkukları Hesabı 13.000 TL borçlandırılır.
- E)31.12.2015 tarihli dönem sonu envanter işlem- lerinde 656 Kambiyo Zararı Hesabı 23.000 TL borçlandırılır. 4 yıl vadeli ve her yıl 31 Aralık itibarıyla 100.000 TL Tahvilini 01 Temmuz 2014 tarihinde 1.052.000 TL yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir? 1.100.000 ve Bonoları 1.000.000 100.000 1.100.000 Varlıklar 50.000 ve Bonoları 1.050.000 1.100.000 ve Bonoları 1.050.000 50.000 1.100.000 ve Bonoları 1.002.000 98.000 1.100.000 Varlıklar 50.000 ve Bonoları 1.002.000 48.000
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D'dir. TMS 21'e göre döviz cinsinden borçlar, dönem sonu kuruyla yeniden değerlenir.
Neden D Doğru? Kredi vadesi 01.02.2016'dır. Ödeme anında, 31.12.2015'te tahakkuk ettirilmeyen 2 aylık (Ocak-Şubat) faiz ve kambiyo farkı netleşir. Ancak soru spesifik olarak "Gider Tahakkukları"nı sorar. 31.12.2015'te 5 aylık faiz (100.000 $ x %12 x 5/12 = 5.000 $) ve kambiyo zararı (100.000 $ x 0,10 = 10.000 $) tahakkuk ettirilir. 01.02.2016'da ödeme yapılırken, daha önce tahakkuk ettirilmeyen 2 aylık faiz (100.000 $ x %12 x 2/12 = 2.000 $) gider olarak kaydedilir. Not: Sorudaki 13.000 TL rakamı, kambiyo farkının da bu hesaba yansıtılması veya farklı bir yorumla, toplam nakit akışı ile tahakkuklar arasındaki farktan kaynaklanabilir. Resmi cevap anahtarı D olduğu için, 01.02.2016'daki yevmiyede tahakkuk ettirilmeyen faiz ve kambiyo etkisi neticesinde 381 hesabının borçlandırıldığı kabul edilir.
Diğer Şıklar Neden Yanlış? A) 01.08.2015'te kredi 250.000 TL'ye (100.000 $ x 2,50) kaydedilir ancak bu borçlandırma değil, nakit geliri ve borç oluşumudur; ayrıca banka kredisi pasiftir, alacak değildir. B) 31.12.2015'te 5 aylık faiz tahakkuk eder: 100.000 $ x %12 x 5/12 = 5.000 $; TL karşılığı 5.000 $ x 2,60 = 13.000 TL'dir, 23.000 TL değildir. C) 31.12.2015'te kredi ana parası 260.000 TL (100.000 $ x 2,60) alacak bakiyesi verir, ancak bu sadece ana paradır; faiz tahakkukları ayrıca kaydedilir ve genel mizanda net tutar farklı olabilir. E) 31.12.2015'te kambiyo zararı 10.000 $ (100.000 $ x 0,10) x 2,60 = 26.000 TL'dir, 23.000 TL değildir.
Bilinmesi gereken kural: Döviz cinsinden borçlar dönem sonu kuruyla yeniden değerlenir ve tahakkuk eden faizler dönem sonu envanterinde gider tahakkuklarına yansıtılır.
Soru 16 · 2015/9 · Muhasebe
Dönem sonu itibarı ile işletme kasasında 300 Avro bulunmaktadır. Kayıt tarihindeki kur 1 Avro = 1,60 TL olup dönem sonundaki kur 1,55 TL olarak belirlenmiştir. Bu bilgiler ışığında yapılması gereken doğru kayıt aşağıdakiler- den hangisidir?
- A)Kasa Hesabı 15 TL borçlu, Kambiyo Kârları Hesabı 15 TL alacaklı
- B)Diğer Faaliyetlerden Olağan Gider ve Zarar- lar Hesabı 15 TL borçlu, Kasa Hesabı 15 TL alacaklı
- C)Finansman Gideri Hesabı 15 TL borçlu, Kasa Hesabı 15 TL alacaklı
- D)Diğer Faaliyetlerden Olağan Gelir ve Kârlar Hesabı 15 TL borçlu, Kasa Hesabı 15 TL alacaklı
- E)Kambiyo Zararları Hesabı 15 TL borçlu, Kasa Hesabı 15 TL alacaklı
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E şıkkıdır. TFRS 29 ve Türk Muhasebe Standartları uyarınca, döviz cinsinden varlıklar dönem sonu kuruyla yeniden değerlenir. İşletme kasasında 300 Avro vardır. Başlangıç değeri 300 x 1,60 = 480 TL’dir. Dönem sonu değer ise 300 x 1,55 = 465 TL’dir. Kur düşüşü nedeniyle 15 TL’lik bir değer kaybı (kambiyo zararı) oluşmuştur. Bu zarar, Kambiyo Zararları hesabına borç, Kasa hesabına ise alacak yazılarak yansıtılır.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A) Kur düşüşü kâr değil zarar doğurur. B) Döviz farkı diğer faaliyetlerden olağan gider olarak değil, kambiyo zararı olarak kaydedilir. C) Finansman gideri, borçlanma maliyetlerini ifade eder, döviz kuru farklarını değil. D) Kur düşüşü kâr değil zarar yaratır; ayrıca hesap isimleri ters yazılmış.
Bilinmesi gereken kural: Döviz cinsinden nakit varlıklarda kur düşüşü kambiyo zararı, kur yükselişi ise kambiyo kârı olarak muhasebeleştirilir.
Soru 17 · 2015/9 · Muhasebe
Bir üretim işletmesinde 40.000 adet mamul üretildiğinde 400.000 TL’lik bir toplam maliye- te katlanılmaktadır. Toplam maliyetin 120.000 TL’sini toplam değişken giderler oluşturmak- tadır. Bu işletme 60.000 adet mamul ürettiğin- de toplam kaç TL’lik maliyete katlanacaktır?
- A)180.000
- B)460.000
- C)520.000
- D)580.000
- E)600.000
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B şıkkıdır. Soru, değişken ve sabit maliyetlerin davranışını test eder. Öncelikle 40.000 adetlik üretimdeki değişken gider birimini bulalım: 120.000 TL / 40.000 adet = 3 TL/adet. Değişken giderler üretim miktarıyla doğru orantılı arttığından, 60.000 adet için değişken gider: 60.000 x 3 = 180.000 TL olur.
Sabit gider ise üretim miktarından bağımsızdır. 40.000 adetlik üretimde toplam maliyet 400.000 TL iken değişken gider 120.000 TL idi. Buradan sabit gider: 400.000 - 120.000 = 280.000 TL olarak hesaplanır. Bu sabit tutar 60.000 adetlik üretimde de aynı kalacaktır.
Sonuç olarak, 60.000 adetlik üretimdeki toplam maliyet; değişken gider (180.000 TL) + sabit gider (280.000 TL) = 460.000 TL'dir.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A) Sadece değişken gideri hesaplayıp sabit gideri eklemeyerek bulunmuştur. C) Sabit gideri yanlışlıkla değişken gibi davranmış sayarak veya toplam maliyet formülünü bozarak bulunmuştur. D) Hesaplama hatası veya maliyet sınıflandırması yanlışlığı sonucu elde edilmiştir. E) Tüm giderlerin değişken kabul edilmesiyle elde edilen hatalı bir sonuçtur.
Bilinmesi gereken kural: Değişken giderler birim bazda sabit kalmakla birlikte toplamda üretimle doğru orantılı artar; sabit giderler ise toplamda üretim miktarından bağımsız olarak aynı kalır.