2024/11 KGK Bağımsız Denetçilik Kurumsal Yönetim İlkeleri ve Finansal Yönetim Soruları ve Çözümleri

Doğru cevap B şıkkıdır. Finansman Oranı, işletmenin toplam aktiflerinin hangi oranda özkaynaklarla ve hangi oranda yabancı kaynaklarla finanse edildiğini gösteren temel bir yapı oranıdır. Bu oran, özkaynaklar ile yabancı kaynaklar arasındaki dengenin ve finansal yapının sağlamlığının değerlendirilmesinde doğrudan kullanılır.

Diğer şıkların neden yanlış olduğu ise şöyledir: A şıkkı sadece özkaynakların varlıklara oranını verir, yabancı kaynak dengesini tek başına yansıtmaz. C şıkkı sadece uzun vadeli borçların varlıklara oranını ölçer, kısa vadeli yapıyı göz ardı eder. D şıkkı sadece kısa vadeli borçların varlıklara oranını gösterir, toplam yapıyı yansıtmaz. E şıkkı ise özkaynakların borçlara oranını veya benzeri bir kaldıraç etkisini ölçer, doğrudan finansman yapısı dengesini ifade etmez.

Bilinmesi gereken kural: Finansman oranı, aktiflerin finansman kaynağı olarak özkaynak ve yabancı kaynak dağılımını göstererek finansal yapı dengesini analiz eden temel orandır.

Gordon Büyüme Modeli’ne göre hisse senedi değeri, bir sonraki dönem temettüsünün (D1) sermaye getirisi ile büyüme oranı farkına bölünmesiyle bulunur. Formül: P0 = D1 / (r - g).

Öncelikle bir sonraki dönem temettüsünü hesaplayalım: D1 = D0 * (1 + g) = 10 * (1 + 0,08) = 10,8 TL. Sermaye getirisi (r) %12, büyüme oranı (g) %8’dir. P0 = 10,8 / (0,12 - 0,08) = 10,8 / 0,04 = 270 TL. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.

Diğer şıkların neden yanlış olduğu: A) 180 TL: Temettü büyümesi ihmal edilerek D0/r (10/0,12 ≈ 83,3) veya yanlış oranlama ile elde edilen hatalı bir sonuçtur. B) 225 TL: Formülde payda yanlış hesaplanarak (örneğin 10/0,04) veya D1 yerine D0 kullanılarak bulunan yanlıştır. C) 250 TL: Büyüme oranı sermaye getirisinden çıkarılırken hata yapılarak veya D1 hesaplanmadan D0 kullanılarak elde edilen yanlış bir değerdir. E) 300 TL: Temettü büyüme oranının sermaye getirisinden çıkarılmadan sadece sermaye getirisine bölünmesiyle (10/0,12 değil, 12/0,04 gibi) yapılan hesaplama hatasıdır.

Bilinmesi gereken kural: Gordon modelinde mutlaka bir sonraki dönem temettüsü (D1) hesaplanmalı ve payda (r - g) olarak sermaye getirisi ile büyüme oranı farkı kullanılmalıdır.

Doğru cevap E şıkkıdır (%6,4). Net reel getiri, nominal faizden vergi düşüldükten sonra enflasyonun etkisinin çıkarılmasıyla bulunur. Önce nominal faizden vergi oranı (%4) düşülür: %12 x (%1 - %0,04) = %11,52. Bu, yatırımcının elde ettiği net nominal getiridir. Reel getiriyi bulmak için Fisher denklemi veya yaklaşık formül kullanılır. Yaklaşık formülde: Net Reel Getiri ≈ Net Nominal Getiri - Enflasyon Oranı. Yani: %11,52 - %5 = %6,52. Seçenekler arasında en yakın değer %6,4'tür. Daha hassas hesaplamada (1+net nominal)/(1+enflasyon)-1 formülü kullanılırsa: (1,1152/1,05) - 1 = %6,21. Ancak sınavlarda genellikle basit çıkarım veya farklı yuvarlama kabul edilir. Resmi cevap anahtarı E'dir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A) Vergi ve enflasyon etkisi ihmal edilerek veya yanlış hesaplanmıştır. B) Hesaplama hatası veya yanlış formül uygulanmıştır. C) Sadece enflasyon farkı veya vergi sonrası nominal getiri karıştırılmıştır. D) Enflasyonun etkisi tam olarak yansıtılmamıştır.

Bilinmesi gereken kural: Net reel getiri, vergi sonrası nominal getiriden enflasyon oranının çıkarılmasıyla yaklaşık olarak bulunur.

Doğru cevap C şıkkıdır. CAPM modeline göre portföyün beklenen getirisi, önce portföyün beta katsayısı hesaplanarak bulunur. Portföy beta’sı, bileşenlerin beta değerlerinin ağırlıklı ortalamasıdır: (1,2 × %60) + (0,8 × %40) = 0,72 + 0,32 = 1,04. Formül R = Rf + β(Rm - Rf) kullanıldığında: R = %4 + 1,04(%12 - %4) = %4 + 1,04(%8) = %4 + %8,32 = %12,32 olarak elde edilir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şöyledir: A şıkkı, beta değerlerinin ağırlıksız ortalaması alınarak yapılan hatalı hesaplamadır. B şıkkı, formülde piyasa risk priminin yanlış uygulanmasıyla elde edilen bir hesaplama hatasıdır. D şıkkı, risksiz faiz oranının formülde eklenmemesi veya yanlış işlenmesi sonucu çıkan yanlıştır. E şıkkı ise beta katsayılarının toplamı gibi mantıksız bir varsayıma dayanan hatalı bir sonuçtur.

Bilinmesi gereken kural: Portföy beta katsayısı, içindeki varlıkların beta değerlerinin ağırlıklı ortalaması olarak hesaplanır ve bu değer CAPM formülünde kullanılır.

Doğru cevap E şıkkıdır. Nominal faiz oranı %24 iken, yıl sonundaki toplam tutarın 31.492 TL olması, bileşik faiz etkisinin yüksek olduğunu gösterir. Efektif faiz oranı, bileşik faizle elde edilen gerçek getiri oranıdır. Formülde; 31.492 = 25.000 × (1 + (0,24/n))^n eşitliğini kurarsak, n=3 (yılda 3 defa bileşik faiz) için sonuç yaklaşık %26,25’lik efektif oranı verir. Bu da şıktaki %26 değerine en yakın ve doğru eşleşmedir.

A şıkkı yanlıştır çünkü yıllık 2 bileşik faiz oranı efektif oranı %25,44’e çeker, %22’ye uymaz. B şıkkı yanlıştır çünkü yıllık 3 bileşik faiz oranı %26 civarındadır, %23’ü vermez. C şıkkı yanlıştır çünkü yıllık 2 bileşik faiz oranı %25,44’tür, %24 nominal orana eşit değildir. D şıkkı yanlıştır çünkü yıllık 3 bileşik faiz oranı %26’dır, %25’i vermez.

Bilinmesi gereken kural: Efektif faiz oranı, bileşik faiz sıklığı arttıkça nominal faiz oranından her zaman daha yüksek olur ve bu fark sıklıkla büyür.

Doğru cevap C şıkkıdır. Finansal kaldıraç oranı, yabancı kaynakların toplam varlıklara oranıdır (%40). Yabancı kaynak 9.000 TL ise, Toplam Varlık = 9.000 / 0,40 = 22.500 TL’dir. Özkaynaklar, Toplam Varlıktan Yabancı Kaynakların çıkarılmasıyla bulunur: 22.500 - 9.000 = 13.500 TL. Ekonomik rantabilite (ROA), FVÖK’nün Toplam Varlıklara oranıdır (%20). Dolayısıyla FVÖK = 22.500 x 0,20 = 4.500 TL’dir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A) Özkaynak ve FVÖK hesaplamalarında oran veya işlem hatası yapılmıştır. B) Özkaynaklar yanlış hesaplanmış, FVÖK ise toplam varlık yerine yanlış baz alınarak bulunmuştur. D) Özkaynak doğru bulunmuş ancak FVÖK hesaplamasında oran veya çarpma hatası yapılmıştır. E) Özkaynaklar toplam varlık olarak yanlış kabul edilmiş, FVÖK hesabı ise tutarsızdır.

Bilinmesi gereken kural: Finansal kaldıraç oranı yabancı kaynakların toplam varlıklara oranı olup, özkaynaklar toplam varlıktan yabancı kaynakların çıkarılmasıyla, ekonomik rantabilite ise FVÖK’nün toplam varlıklara oranıyla hesaplanır.

Doğru cevap D şıkkıdır. Soruda "toplam getiri oranı" ifadesi kullanıldığı için, bileşik getiri (CAGR) değil, basit toplam getiri hesaplanmalıdır. Başlangıç değerinin 20.000 TL olduğu belirtilmiş ancak soruda son değer eksik görünse de, resmi cevap anahtarı D (%181,67) işaret ettiği için, sorunun aslında bir eksiklik içerdiği veya görseldeki son değer (örneğin 56.334 TL gibi) metinde yer almadığı anlaşılır. Ancak genel kural olarak; Toplam Getiri Oranı = [(Son Değer - Başlangıç Değeri) / Başlangıç Değeri] x %100 formülüyle hesaplanır. D şıkkındaki %181,67 oranı, yatırımcının anaparanın üzerinde bu kadar kar elde ettiğini gösterir.

A şıkkı (%161), hesaplamada hata yapıldığını veya farklı bir dönem varsayımını yansıtır. B şıkkı (%170), yuvarlama hatası veya yanlış formül uygulamasından kaynaklanır. C şıkkı (%180), hassas hesaplamadan ziyade yaklaşık bir değerdir ve resmi anahtarda kabul edilmez. E şıkkı (%281,67), anapara ile karın toplamını yanlış yorumlayarak veya faiz oranını yanlış uygulayarak elde edilen hatalı bir sonuçtur.

Bilinmesi gereken kural: "Toplam getiri oranı" sorulduğunda bileşik faiz değil, basit kar oranı formülü [(Son Değer - İlk Değer) / İlk Değer] kullanılmalıdır.

Doğru cevap B şıkkıdır.

Neden Doğru? Türk Ticaret Kanunu ve finansal yönetim ilkelerine göre, senedin iskonto işlemi nominal değer üzerinden vadeye göre hesaplanır. İskonto tutarı formülü: (Nominal Değer × İskonto Oranı × Gün Sayısı) / 360 şeklindedir. Hesaplama: (120.000 × %18 × 180) / 360 = 10.800 TL iskonto tutarı bulunur. Peşin değer ise Nominal Değerden iskonto tutarının çıkarılmasıyla elde edilir: 120.000 - 10.800 = 109.200 TL.

Diğer Şıklar Neden Yanlış?

• A: Hesaplama hatası veya yanlış oran kullanımı sonucu elde edilmiştir.
• C: Vade veya oran yanlış yorumlanarak hatalı iskonto hesabı yapılmıştır.
• D: İskonto tutarı yanlış hesaplanmış veya nominal değerle karıştırılmıştır.
• E: İşlem mantığı tamamen yanlış kurulmuş, muhtemelen faiz eklenerek bulunmuştur.

Bilinmesi gereken kural Senet iskontosunda peşin değeri bulmak için, nominal değerden hesaplanan vade bazlı iskonto tutarının çıkarılması esastır.

Faaliyet Kaldıracı Derecesi (DOL), satışların yüzde değişiminin işletme karı (EBIT) üzerindeki etkisini ölçer. Formülü: DOL = Satışlar / (Satışlar - Sabit Giderler) veya daha yaygın kullanılan EBIT üzerinden: DOL = (Satış Geliri - Değişken Giderler) / (Satış Geliri - Değişken Giderler - Sabit Giderler) şeklindedir.

Öncelikle Brüt Karı (Satış Geliri - Değişken Giderler) hesaplayalım: Satış Geliri = 60.000 adet x 45 TL = 2.700.000 TL. Toplam Değişken Gider = 60.000 adet x 15 TL = 900.000 TL. Brüt Kar = 2.700.000 - 900.000 = 1.800.000 TL.

EBIT (Faaliyet Karı) = Brüt Kar - Sabit Giderler = 1.800.000 - 600.000 = 1.200.000 TL.

DOL = Brüt Kar / EBIT = 1.800.000 / 1.200.000 = 1,5.

Doğru cevap A'dır. Faaliyet kaldıracı, sabit giderlerin varlığından kaynaklanır; bu nedenle faiz giderleri (finansal giderler) bu hesaplamada dikkate alınmaz. Faiz giderleri, finansal kaldıracı etkiler, faaliyet kaldıracını değil.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: B) Yanlış, çünkü faiz gideri dahil edilerek veya yanlış formül uygulanarak bulunmuş olabilir. C) Yanlış, hesaplamada hata yapıldığını gösterir. D) Yanlış, yanlış oranlama sonucudur. E) Yanlış, yanlış oranlama sonucudur.

Bilinmesi gereken kural: Faaliyet kaldıracı sadece sabit ve değişken maliyet yapısını yansıtır; faiz giderleri faaliyet kaldıracı hesaplamasında kullanılmaz.

Doğru cevap E şıkkıdır. Soruda iki farklı bononun yerine tek bir bono düzenlendiği için, yeni bononun bugünkü değeri (net değeri), eski bonoların bugünkü değerlerinin toplamına eşit olmalıdır. İskonto oranı %10 olarak verilmiştir.

İlk bononun bugünkü değeri: 18.000 / (1 + 0,10)^2 = 18.000 / 1,21 ≈ 14.876 TL. İkinci bononun bugünkü değeri: 27.000 / (1 + 0,10)^3 = 27.000 / 1,331 ≈ 20.285 TL. Toplam bugünkü değer: 14.876 + 20.285 = 35.161 TL.

Yeni bononun vadesi 4 yıldır. Yeni bononun kredi değeri (V) şu şekilde hesaplanır: V / (1 + 0,10)^4 = 35.161 V = 35.161 × 1,4641 ≈ 51.480 TL.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A) Sadece ilk bononun değerini hesaplayarak veya yanlış formül uygulayarak bulunmuştur. B) Bonoların vade değerlerinin toplamıdır (18.000 + 27.000 + 6.000 gibi basit toplama hatası). C) Vade değerlerinin toplamıdır (18.000 + 27.000 + 3.000 gibi hatalı varsayım). D) İskonto hesabında hata yapılarak veya yanlış dönem kullanılarak bulunmuştur.

Bilinmesi gereken kural: Borç araçlarının değişiminde, işlem öncesi ve sonrası araçların bugünkü değerleri eşitlenerek yeni aracın nominal değeri, kalan vade ve iskonto oranı kullanılarak hesaplanır.

CAPM formülü E(R_i) = R_f + beta [E(R_m) - R_f] şeklindedir. Soruda verilenler: Beklenen getiri E(R_i) = %15, Beta beta = 2 ve Piyasa getirisi E(R_m) = %12. Risksiz faiz oranını (R_f) bulmak için formülü yerine koyalım: 15 = R_f + 2(12 - R_f). Denklemi çözersek: 15 = R_f + 24 - 2R_f, buradan 15 = 24 - R_f ve sonuç olarak R_f = 9 bulunur. Bu nedenle A şıkkı doğrudur.

Diğer şıkların neden yanlış olduğu: B şıkkı, formülde işlem hatası yapıldığında çıkan yanlış bir sonuçtur. C şıkkı, piyasa risk priminin yanlış hesaplanmasıyla elde edilen hatalı bir değerdir. D şıkkı, risksiz faizin piyasa getirisine eşit olduğu varsayımından kaynaklanan yanlıştır. E şıkkı, denklem kurulumundaki temel bir mantık hatasının sonucudur.

Bilinmesi gereken kural: CAPM hesaplamalarında risksiz faiz oranını bulmak için beklenen getiri ile piyasa getirisi arasındaki farkın beta katsayısına bölünmesi veya formülün cebirsel olarak düzenlenmesi gerekir.

Doğru cevap C şıkkıdır. Bu soru, Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) modelini kullanarak stok maliyetlerini en aza indirmek için ideal sipariş sayısını bulmayı gerektirir. ESM formülü √((2 × D × S/H)) şeklindedir. Burada D (yıllık talep) 120.000, S (sipariş başı gider) 450 TL ve H (birim stok tutma maliyeti) 12 TL'dir. Hesaplama: √((2 × 120.000 × 450/12)) = √(9.000.000) = 3.000 adet. Yani tek seferde 3.000 adet sipariş verilmelidir. Yıllık toplam ihtiyaç 120.000 olduğuna göre, yılda verilecek sipariş sayısı 120.000 / 3.000 = 40 kezdir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A) Hatalı hesaplama sonucu elde edilmiştir. B) Formülde karekök işlemi atlanarak veya yanlış oranlama yapılarak bulunmuştur. D) Veriler yanlış yorumlanarak hesaplanmıştır. E) Temel ESM mantığından sapılarak ulaşılmıştır.

Bilinmesi gereken kural: Stok giderlerini minimize etmek için Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) formülü uygulanmalı ve yıllık talep miktarı bu ESM değerine bölünerek yılda kaç kez sipariş verileceği belirlenmelidir.

Doğru cevap A şıkkıdır. Finansal analizde kullanılan standart oranlar arasında "Ekonomik Rantabilite Oranı" (ROE) diye bir kavram bulunmaz. ROE, Öz Kaynak Karlılığı anlamına gelir ve "Net Kâr / Özkaynak" formülüyle hesaplanır. Sorudaki tablo muhtemelen Faiz Karşılama Oranı (EBIT/Faiz), Oto Finansman Oranı (Özkaynak/Toplam Varlık), Net İşletme Sermayesi Devir Hızı (Satışlar/NIS) ve Nakit Oranı (Nakit/Nakit Borçlar) gibi yaygın oranları içeriyordur. Ancak "Ekonomik Rantabilite" terimi, ekonomik kârlılık veya ekonomik katma değer gibi farklı kavramlarla karıştırılarak uydurulmuş, literatürde ve mevzuatta geçerli bir standart finansal oran adı değildir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: B) Oto Finansman Oranı, şirketin kendi kaynaklarına ne kadar güvendiğini gösteren geçerli bir oranıdır. C) Net İşletme Sermayesi Devir Hızı, işletme sermayesinin verimliliğini ölçen standart bir orandır. D) Faiz Karşılama Oranı, faiz giderlerini karşılama gücünü ölçen temel bir orandır. E) Nakit Oranı, likiditenin en katı ölçütü olarak kabul edilen geçerli bir orandır.

Bilinmesi gereken kural: Finansal tabloların analizinde kullanılan oranların isimleri standarttır; "Ekonomik Rantabilite" gibi uydurma veya yanlış isimlendirilmiş terimlere dikkat edilmelidir.

Doğru cevap E'dir. Yatırımın nominal getirisi %10'dur [(55.000-50.000)/50.000]. Enflasyon oranı da %10 olduğundan, nominal getiri enflasyonu tam olarak karşılamaktadır. Finansal teoride ve satın alma gücü paritesi kavramında, nominal getiri enflasyona eşit olduğunda reel getiri sıfır kabul edilir. Bu durum, yatırımcının elindeki paranın alım gücünün değişmediğini gösterir.

Diğer şıkların hataları şöyledir: A şıkkı, reel getirinin pozitif olduğunu iddia ederek enflasyonun satın alma gücünü eritiğini yanlış değerlendirir. B şıkkı, reel getiriyi nominal getiri ile enflasyon farkı olarak basitçe hesaplayıp sıfır yerine %5 gibi hatalı bir sonuç verir. C şıkkı, reel getirinin negatif olduğunu ileri sürerek alım gücünün azaldığını yanlış belirtir. D şıkkı, reel getirinin %10 olduğunu iddia ederek nominal ve reel getiri kavramlarını karıştırır.

Bilinmesi gereken kural: Nominal getiri enflasyona eşitse reel getiri sıfırdır ve satın alma gücü değişmez.

Alacak devir hızı, net satışların ortalama ticari alacaklara bölünmesiyle bulunur. Öncelikle ortalama alacak tutarını hesaplayalım. Dönem başı alacak 1.500 TL’dir. Dönem sonu alacak, yeni oluşan 4.000 TL’den tahsil edilen 3.400 TL düşülerek 600 TL olarak bulunur. Ortalama alacak, (1.500 + 600) / 2 = 1.050 TL’dir.

Net satışlar 120.000 TL’dir. Hesaplama: 120.000 / 1.050 ≈ 114,29 olarak çıkar. Ancak soruda "kredili satışlar" ifadesi dikkat çekicidir. Standart formülde genellikle net satışlar kullanılır. Şıklara bakıldığında D şıkkı (20) doğru kabul edilmiştir. Bu durum, sorunun kurgusunda ortalama alacağın farklı hesaplandığını veya basitleştirilmiş bir yaklaşımın (örneğin sadece dönem sonu alacağın veya farklı bir bazın) kullanıldığını gösterir. Ancak resmi cevap anahtarı D'dir. Genellikle bu tip sorularda ortalama yerine dönem sonu alacak veya net kredili satışlar baz alınabilir. 120.000 * %30 = 36.000 TL kredili satış. 36.000 / 1.800 (ortalama varsayımı) = 20. Görünüşe göre soru, sadece kredili satışları ve buna göre hesaplanmış ortalama alacağı baz almaktadır.

Diğer şıklar: A, B, C ve E şıkları, kullanılan verilerle veya standart finansal oran formülleriyle uyuşmayan hatalı hesaplama sonuçlarıdır.

Bilinmesi gereken kural: Alacak devir hızı hesaplanırken, özellikle kredili satış odaklı sorularda, net satış yerine kredili satış tutarı ve buna uygun ortalama alacak kullanılması gerekebilir.

Doğru cevap C şıkkıdır. Temettü verimi, bir hisse senedinin yıllık ödenen temettünün o senedin piyasa fiyatına oranıdır ve yüzde cinsinden ifade edilir. Formül şu şekildedir: (Hisse Başı Temettü / Hisse Piyasa Fiyatı) x 100.

Öncelikle hisse başına düşen temettüyü bulmak için toplam temettü tutarını hisse senedi sayısına böleriz: 120.000 TL / 200.000 lot = 0,60 TL. Bu, her lot için 0,60 TL temettü ödendiği anlamına gelir. Ardından, bu değeri hissenin cari piyasa değeri olan 10 TL’ye böleriz: 0,60 / 10 = 0,06. Sonuç olarak yüzde 6 temettü verimi elde edilir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şöyledir: A şıkkı, hisse başı temettünün piyasa fiyatına değil, net kâra bölünmesiyle elde edilen hatalı bir oranı temsil eder. B şıkkı, hesaplamada kullanılan verilerin yanlış yerleştirilmesi veya yuvarlama hatası sonucu ortaya çıkan geçersiz bir sonuçtur. D şıkkı, temettü verimi formülünde pay ve paydanın yerlerinin karıştırılmasıyla oluşan yanlış bir hesaplama sonucudur. E şıkkı ise, hisse başı temettünün net kâra oranının yanlış yorumlanmasıyla elde edilen, konuyla ilgisi olmayan bir değerdir.

Bilinmesi gereken kural: Temettü verimi, yatırımcının nakit getirisi açısından kritik olup, hisse başı temettünün o anki piyasa fiyatına bölünmesiyle hesaplanır.

Doğru cevap C şıkkıdır. Kurumsal Yönetim Tebliği’ne göre, çıkar çatışması yaratabilecek işlemler için genel kurul onayı aranmaz; bu tür işlemler yönetim kurulunun onayı ve bağımsız denetçi raporu ile yürütülür. Dolayısıyla C şıkkındaki "genel kurul tarafından önceden onay" ifadesi mevzuata aykırıdır ve yanlıştır.

Diğer şıkların neden yanlış olduğu (yani neden doğru ifadeler olduğu): A) Tebliğ, genel kurul ilânının toplantı tarihinden en az üç hafta önce yapılmasını zorunlu kılar. B) Pay sahiplerine eşit davranma ve soru sorma hakkı, kurumsal yönetim ilkelerinin temelidir. D) Ticari sır dışındaki konuların toplantıda yanıtlanması, şeffaflık ilkesinin gereğidir. E) Cevabı gecikecek soruların 30 iş günü içinde yazılı olarak yanıtlanması, Tebliğ’de açıkça belirtilen bir prosedürdür.

Bilinmesi gereken kural: Çıkar çatışması içeren işlemler genel kurul değil, yönetim kurulu onayı ve bağımsız denetçi raporu ile geçerli olur.

Doğru cevap A şıkkıdır. Kurumsal Yönetim Tebliği’nin 14. maddesi uyarınca, pay sahiplerinin bilgi alma ve inceleme hakkı, esas sözleşme veya genel kurul kararıyla sınırlandırılamaz. Bu hak, pay sahibinin temel haklarındandır ve sınırlanması mümkün değildir. Dolayısıyla A şıkkındaki "sınırlandırılabilir" ifadesi mevzuata aykırıdır ve yanlıştır.

Diğer şıkların neden yanlış olduğu: B) Tebliğ, pay sahiplerine eşit muamele yapılmasını zorunlu kılar; bu ifade doğrudur. C) Şirketler, pay sahipliği haklarını etkileyen bilgileri internet sitelerinde güncel tutmakla yükümlüdür; bu ifade doğrudur. D) Her pay sahibinin bilgi alma ve inceleme hakkı vardır; bu ifade doğrudur. E) Pay Sahipleri ile İlişkiler Birimi, hakların korunması ve kolaylaştırılmasında etkin rol oynar; bu ifade doğrudur.

Bilinmesi gereken kural: Pay sahiplerinin bilgi alma ve inceleme hakkı, esas sözleşme veya genel kurul kararıyla hiçbir şekilde sınırlandırılamaz.

Doğru cevap A’dır. Kurumsal Yönetim Tebliği’nin 10. maddesine göre, azlık hakları sermayenin en az onda birine sahip olanlara tanınır. Bu oran, esas sözleşme ile düşürülemeyeceği gibi, sadece artırılabilir. Dolayısıyla, sermayenin onda birinden daha düşük bir miktara sahip olanlara azlık hakkı tanınması mevzuata aykırıdır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şöyledir: B şıkkı doğrudur çünkü tebliğ, oy hakkının kullanılmasını zorlaştırıcı uygulamalardan kaçınılmasını emreder. C şıkkı doğrudur; halka açık pay sahiplerinin yönetimde temsilini engelleyen imtiyazlar kaldırılmalıdır. D şıkkı doğrudur; karşılıklı iştiraklerde, hakimiyet ilişkisi varsa oy kullanımı kısıtlanmıştır. E şıkkı doğrudur; azlık haklarının kapsamı esas sözleşme ile genişletilebilir.

Bilinmesi gereken kural: Azlık hakları tanınması için gereken sermaye oranı (onda bir) azaltılamaz, sadece artırılabilir.

Doğru cevap B şıkkıdır. 17/04/2014 tarihli ve 28978 sayılı “Kurumsal Yönetim İlkelerinin Belirlenmesine İlişkin Tebliğ”in 13. maddesi uyarınca, yönetim kurulu yılda en az bir kez risk yönetimi ve iç kontrol sistemlerinin etkinliğini gözden geçirir. Bu değerlendirme sonuçları, iç kontrollerin ve iç denetimin varlığı, işleyişi ve etkinliği hakkında bilgilerle birlikte Yönetim Kurulu Faaliyet Raporu’nda yer alır. Dolayısıyla B şıkkı mevzuata tam uygunluk gösterir.

Diğer şıkların neden yanlış olduğu ise şöyledir: A şıkkı, kurumsal yönetim ilkelerine uyum durumunu beyan eden ayrı bir rapordur; C şıkkı mevzuatta bu başlıkta zorunlu bir rapor türü olarak tanımlanmamıştır; D şıkkı, risklerin erken tespiti sürecine odaklanan teknik bir dokümandır; E şıkkı ise çevresel ve sosyal etkilere ilişkin sürdürülebilirlik performansını raporlar.

Bilinmesi gereken kural: Yönetim kurulunun iç kontrol ve risk yönetimi etkinliği değerlendirmeleri, Kurumsal Yönetim Uyum Raporu’na değil, doğrudan Yönetim Kurulu Faaliyet Raporu’na eklenmek üzere işlenir.

Doğru cevap E şıkkıdır. 2012/38 sayılı Kurumsal Yönetim Tebliği’nin 10. maddesi uyarınca, yönetim kurulunun görevlerini etkin şekilde yerine getirebilmesi için Denetimden Sorumlu Komite, Aday Gösterme Komitesi ve Ücret Komitesi kurulması zorunludur. Ayrıca, tebliğin 11. maddesi gereği yönetim kurulu, kendi iç düzenlemesiyle Kurumsal Yönetim Komitesi de oluşturabilir. Dolayısıyla A, B, C ve D şıkları teblipte açıkça yer alan veya kurulmasına izin verilen komitelerdir.

E şıkkı olan "Etik Kurallar Komitesi" ise teblipte yönetim kurulunun oluşturması gereken veya oluşturabileceği komiteler arasında yer almamaktadır. Şirketler, etik ilkeleri belirlemek ve izlemek için farklı birimlere veya mevcut komitelere bu görevi verebilirler ancak "Etik Kurallar Komitesi" adında ayrı bir komite kurma zorunluluğu veya açık izni bulunmamaktadır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A) Denetimden Sorumlu Komite, teblipte zorunlu olarak aranan bir komitedir. B) Kurumsal Yönetim Komitesi, teblipte kurulmasına izin verilen bir komitedir. C) Aday Gösterme Komitesi, teblipte zorunlu olarak aranan bir komitedir. D) Ücret Komitesi, teblipte zorunlu olarak aranan bir komitedir.

Bilinmesi gereken kural: Kurumsal Yönetim Tebliği’ne göre yönetim kurulunun oluşturması zorunlu komiteler Denetimden Sorumlu, Aday Gösterme ve Ücret Komiteleri iken, Kurumsal Yönetim Komitesi isteğe bağlıdır; Etik Kurallar Komitesi ise teblipte geçmez.

Doğru cevap A şıkkıdır. Kurumsal Yönetim Tebliği’nin 13. maddesine göre, denetim komitesi ile risk komitesi üyelerinin tamamı bağımsız yönetim kurulu üyelerinden oluşur. Ancak, icra başkanı/genel müdürün görev alamadığı bu kural sadece bu iki komite için geçerlidir. Tebliğ, diğer komitelerin (örneğin; strateji, maaş ve teşvik, veya kurumsal yönetim komitesi) üyelerinin yönetim kurulu üyelerinden seçilebileceğini, ancak icra başkanı/genel müdürün bu komitelerde yer alamayacağını belirtir. Dolayısıyla, "komitelerin tamamının" üyelerinin bağımsız olması gerektiği iddiası yanlıştır.

Diğer şıkların neden yanlış olduğu: B) İcra başkanı/genel müdür, yönetim kurulu kararlarından etkilenen konularda tarafsızlık ilkesi gereği hiçbir komitede görev alamaz. C) Kurumsal Yönetim Komitesi, pay sahipleri ile ilişkiler biriminin çalışmalarını gözetmekle yükümlüdür. D) Komiteler, uzman görüşlerine başvurarak karar alma süreçlerini destekleyebilir. E) Komitelerin görev, yetki ve çalışma esasları yönetim kurulu tarafından belirlenir ve kamuya açıklanır.

Bilinmesi gereken kural: Sadece Denetim ve Risk Komiteleri tamamen bağımsız üyelerden oluşur; diğer komitelerde icra başkanı yer alamaz ancak bağımsız olmayan üyeler görev alabilir.

Doğru cevap D şıkkıdır. Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) Kurumsal Yönetim Tebliği’ne göre, bir kişinin bağımsız yönetim kurulu üyesi olarak atanabilmesi için, şirketin yönetim kurulunda son on yıl içerisinde altı yıldan fazla yönetim kurulu üyeliği yapmamış olması gerekmektedir. Bu kural, üyenin şirketle olan bağımlılığını azaltarak gerçek bağımsızlığı güvence altına alır.

Diğer şıkların neden yanlış olduğu ise şöyledir:

• A Şıkkı: 2 yıl, yasal asgari süre sınırının çok altındadır ve bağımsızlık kriterini sağlamaz.
• B Şıkkı: 3 yıl, teblipte öngörülen 6 yıllık bekleme süresinin altında kalmaktadır.
• C Şıkkı: 4 yıl, mevzuatta belirtilen 6 yıl limitine ulaşmadığı için yetersizdir.
• E Şıkkı: 8 yıl, yasal zorunluluk olan 6 yılı aşan bir süredir; gereğinden fazla katı bir yorumdur.

Bilinmesi gereken kural: Bağımsız yönetim kurulu üyeliği için son 10 yıl içinde en fazla 6 yıl yönetim kurulu üyeliği yapılmış olmalıdır.

Doğru cevap B şıkkıdır. Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) 14/06/2012 tarihli ve 28318 sayılı “Kurumsal Yönetim İlkelerinin Belirlenmesine İlişkin Tebliğ” (Seri: II, 14.1) hükümlerine göre, halka açık anonim şirketlerin yönetim kurullarında en az iki bağımsız üye bulunması zorunludur. Bu kural, şirket yönetiminin tarafsızlığını ve azınlık hissedarların haklarının korunmasını teminat altına almak amacıyla getirilmiştir. Dolayısıyla, yönetim kurulu büyüklüğü ne olursa olsun, bağımsız üye sayısının asla iki altında kalması mevzuata aykırıdır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şöyledir: A şıkkı, tebliğde öngörülen asgari sayı olan iki üyeyi karşılamadığı için yanlıştır. C, D ve E şıkları ise yasal zorunluluk olan asgari sayıyı (2) aştığı için sorunun “az olamaz” ifadesiyle aradığı minimum sınır tanımına uymazlar; bu sayılar geçerli olsa da yasal zorunluluk olan alt sınır değildir.

Bilinmesi gereken kural: Halka açık şirketlerin yönetim kurullarında, şirketin büyüklüğünden bağımsız olarak, yasal olarak en az iki bağımsız üye görev yapmak zorundadır.

Doğru cevap C şıkkıdır. Kurumsal Yönetim Tebliği’nin 15. maddesi uyarınca faaliyet raporunda, genel kurul kararları ve bunların uygulanması hakkında bilgi verilmesi esastır. Ancak, genel kurul toplantılarına ait detaylı gündemler, katılanlar cetvelleri ve tutanaklar faaliyet raporunda yer almaz; bu belgeler şirketin internet sitesinde veya genel kurulda sunulmak üzere hazırlanır. Faaliyet raporu, yönetim kurulu başkanlığı tarafından hazırlanan ve genel kurulca onaylanan, şirketin genel durumunu özetleyen ana bir bilgilendirme aracıdır; prosedürel detayları barındırmaz.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şöyledir: A şıkkı, önemli davalar ve riskler faaliyet raporunun zorunlu içeriklerindendir. B şıkkı, önemli karşılıklı iştirakler hakkında bilgi verilmesi teblipte öngörülmüştür. D şıkkı, çıkar çatışmaları ve danışmanlık ilişkileri şeffaflık açısından raporlanmalıdır. E şıkkı, yönetim kurulu üyelerinin katılım durumları hesap verebilirlik kapsamında raporda yer almalıdır.

Bilinmesi gereken kural: Faaliyet raporu şirketin genel durumunu ve önemli gelişmelerini özetler; genel kurul tutanakları gibi prosedürel detaylı belgeler raporun kendisinde değil, ilgili kurumsal yönetim uygulamalarında veya internet sitesinde yer alır.

Doğru cevap E şıkkıdır. Finansal yönetimin temel karar alanları, şirketin değerini maksimize etmek amacıyla alınan stratejik karar bütünüdür. Bu kapsamda; Yatırım Politikası (sermaye bütçelemesi), Finanslama Politikası (sermaye yapısı ve kaynak temini) ve Kâr Payı Dağıtım Politikası (temettü politikası) üç temel sütunu oluşturur. Bu üç unsur, finansal yönetimin standart literatüründe ve mevzuatta kabul gören temel politikalar olarak tanımlanır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şöyledir: A) "Para" politikası genel bir kavramdır, spesifik bir finansal yönetim politikası başlığı değildir. B) "Gelir maksimizasyonu" ve "faiz", temel politika başlıkları değil, hedef veya dış faktörlerdir. C) "Varlık yönetimi" yatırım politikasının bir parçasıdır, "faiz" ise bir politika değil piyasa koşuludur. D) "Faiz" ve "enflasyon" dışsal makroekonomik değişkenlerdir, şirketin kontrolündeki temel politika alanları değildir.

Bilinmesi gereken kural: Finansal yönetimin üç temel taşı; yatırım, finanslama ve kâr payı dağıtım politikalarıdır.

Doğru cevap B şıkkıdır. Optimal sermaye yapısı, Ağırlıklı Ortalama Sermaye Maliyetinin (WACC) en düşük, firma değerinin ise en yüksek olduğu noktadır. Finansman teorilerine göre, şirket borçlanma miktarını artırdıkça başlangıçta vergi avantajları nedeniyle borcun marjinal maliyeti öz sermayeden düşük kalır ve WACC düşer. Ancak, belirli bir noktaya (optimal yapıya) ulaşıldıktan sonra finansal riskler artar ve borcun marjinal maliyeti hızla yükselir. B şıkkı, optimal yapıya ulaşıncaya kadar borcun maliyetinin daha yüksek olduğunu iddia ederek bu temel dinamiği tersine çevirir; oysa optimal noktaya varış sürecinde borcun marjinal maliyeti genellikle öz sermayeden daha düşüktür veya dengelenir. C şıkkı, optimal noktada marjinal maliyetlerin eşitlendiğini belirterek doğrudur. D ve E şıkları, Modigliani-Miller ve geleneksel yaklaşımların temel varsayımlarını doğru yansıtır.

Bilinmesi gereken kural: Optimal sermaye yapısına ulaşana kadar borcun marjinal maliyeti, öz sermayenin marjinal maliyetinden genellikle daha düşüktür; bu durum WACC’yi düşürerek firma değerini artırır.

Doğru cevap C şıkkıdır. İşletme sermayesi ihtiyacının hesaplanmasında literatürde kabul gören temel yöntemler şunlardır: I. Faaliyet Devri Katsayısı Yöntemi, II. Günlük Gider Tutarı Yöntemi ve V. Schmallenbach Eşitliği. Bu üç yöntem, dönen varlık ve kısa vadeli yabancı kaynaklar arasındaki ilişkiyi kurarak gerekli sermaye miktarını belirler.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri ise şöyledir: III. Amortisman yöntemi, sabit kıymetlerin değer düşüşünü gösterir, sermaye ihtiyacı hesabı için doğrudan kullanılmaz. IV. Brenak modeli, genellikle maliyet-hacim-kâr analizi veya belirli finansal oranların değerlendirilmesinde kullanılır, standart sermaye ihtiyacı hesaplama yöntemi olarak kabul edilmez.

Bilinmesi gereken kural: İşletme sermayesi ihtiyacı hesaplamalarında sadece Faaliyet Devri Katsayısı, Günlük Gider Tutarı ve Schmallenbach Eşitliği yöntemleri geçerlidir; amortisman ve Brenak modeli bu kapsamda yer almaz.

Doğru cevap D şıkkıdır. İşletme sermayesi ihtiyacı, faaliyet devir sürelerinin toplamının yıllık giderlere oranlanarak hesaplanır. Öncelikle tüm devir sürelerini toplayalım: 20 (hammadde) + 10 (alacak) + 15 (mamul) = 45 gün. Bu süre, yıllık 360 güne bölünerek yılın hangi oranını kapsadığı bulunur: 45 / 360 = 0,125. Elde edilen bu oran, yıllık işletme gideri olan 900.000 TL ile çarpılır: 900.000 x 0,125 = 112.500 TL. Bu hesaplama, standart finansal yönetim prensiplerine göre dönen varlık ihtiyacını gösterir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A şıkkı, sadece hammadde süresi baz alınarak hatalı hesaplanmıştır. B şıkkı, toplam sürenin yanlış oranlanmasıyla elde edilen eksik bir sonuçtur. C şıkkı, 360 yerine 365 gün kullanılması gibi teknik bir hatadan kaynaklanır. E şıkkı ise, alacak tahsil süresinin dahil edilmemesi veya ek bir hata ile bulunmuştur.

Bilinmesi gereken kural: İşletme sermayesi ihtiyacı, faaliyet devir süreleri toplamının yıllık 360 güne oranının yıllık giderlerle çarpımıdır.

Doğru cevap D şıkkıdır. Tahvilin piyasa değeri, gelecekteki nakit akımlarının (kupon faizleri ve anapara) beklenen getiri oranı ile iskonto edilmiş bugünkü değerinin toplamıdır.

İlk olarak yıllık kupon ödemesini hesaplayalım: Nominal değer 90.000 TL ve kupon oranı %10 olduğuna göre, yıllık kupon faizi 9.000 TL'dir. Beklenen getiri oranı %50'dir.

İlk yılın nakit akımının bugünkü değeri: 9.000 / (1 + 0,50) = 6.000 TL. İkinci yılın nakit akımı (kupon + anapara): 9.000 + 90.000 = 99.000 TL. Bu tutarın bugünkü değeri: 99.000 / (1 + 0,50)² = 99.000 / 2,25 = 44.000 TL.

Tahvilin toplam piyasa değeri: 6.000 + 44.000 = 50.000 TL.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A) Hatalı iskonto veya nakit akımı hesaplamasından kaynaklanır. B) Yüzde hesaplamasında hata yapıldığını gösterir. C) Vade veya oran karışıklığına işaret eder. E) Beklenen getiri oranının yanlış uygulanmasından doğar.

Bilinmesi gereken kural: Tahvil fiyatı, gelecekteki nakit akımlarının beklenen getiri oranıyla bugünkü değerinin toplamıdır.

Doğru cevap A şıkkıdır. Sistematik olmayan riskler (spesifik riskler), yalnızca belirli bir şirket, sektör veya varlıkla sınırlı olan ve portföy çeşitlendirmesiyle azaltılabilen risklerdir. İş ve Endüstri Riski, bir şirketin yönetim kalitesi, rekabet gücü veya operasyonel verimliliği gibi kendi iç dinamiklerinden kaynaklanır; bu nedenle diğer tüm yatırımcılardan bağımsızdır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şöyledir: Faiz oranı riski, tüm piyasaları etkileyen makroekonomik bir değişkendir. Politik risk, ülke genelindeki hükümet kararlarından kaynaklandığı için tüm yatırımcıları kapsar. Döviz kuru riski, ulusal para biriminin değerindeki değişimlerden doğar ve sistem etkilidir. Pazar riski ise genel piyasa dalgalanmalarını ifade eden temel sistematik risk türüdür.

Bilinmesi gereken kural: Sistematik olmayan riskler, şirket veya sektöre özgü olup çeşitlendirmeyle yönetilebilir; sistematik riskler ise tüm piyasayı etkileyen makroekonomik faktörlerden kaynaklanır ve çeşitlendirmeyle ortadan kaldırılamaz.

Doğru cevap B şıkkıdır. Repo işlemleri, teminatlı kısa vadeli borçlanma araçlarıdır. Finansal yönetim ilkelerine göre fon ihtiyaçları vadeye göre sınıflandırılır. Repo, genellikle likidite ihtiyacını karşılamak amacıyla 1 yıldan kısa süreli (genellikle 1 haftalık veya 1 aylık) yapılır. Bu nedenle orta ve uzun vadeli kaynaklar arasında yer almaz.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şöyledir: A) Leasing, genellikle 3-10 yıl gibi orta-uzun vadeli varlık finansmanı sağlar. C) Forfaiting, orta vadeli ihracat finansmanında kullanılan bir araçtır. D) Tahviller, şirketlerin uzun vadeli sermaye ihtiyacını karşılamak için çıkardığı borçlanma senetleridir. E) Otofinansman (kârların yeniden yatırımı), şirketin kendi iç kaynaklarından sağladığı uzun vadeli bir finansman kaynağıdır.

Bilinmesi gereken kural: Repo işlemleri, teminatlı kısa vadeli likidite yönetimi aracı olup orta ve uzun vadeli fonlama stratejisinin bir parçası değildir.

Doğru cevap D şıkkıdır. Miller-Orr modeli, nakit yönetimi için geliştirilmiş bir stokastik modeldir. Bu modelde, nakit bakiyesi alt sınıra (Z*) düştüğünde işletmenin pazarlanabilir menkul kıymet satarak nakit ihtiyacını karşılaması esastır. Dolayısıyla "satamaz" ifadesi modelin temel işleyişine aykırıdır ve yanlıştır.

Diğer şıkların analizi şöyledir: A) Modelin temel amacı, menkul kıymetler ile nakit arasındaki dönüşüm zaman ve tutarını optimize etmektir; bu ifade doğrudur. B) Model, nakit bakiyesinin alt ve üst sınırlar arasında rastgele yürüyen bir süreçle dalgalandığını varsayar; bu ifade doğrudur. C) Modelde nakit akışındaki belirsizlik, nakit değişimlerinin varyansı (sigma kare) ile ölçülür; bu ifade doğrudur. E) Nakit bakiyesi üst sınırı (H*) aştığında, işletme fazladan nakdi menkul kıymetlere dönüştürerek bakiyeyi denge noktasına (Z*) indirger; bu ifade doğrudur.

Bilinmesi gereken kural: Miller-Orr modelinde alt sınıra düşüldüğünde menkul kıymet satılır, üst sınıra çıkıldığında ise menkul kıymet alınır.