102. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 12. bölüm

Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler ile Ceza Muhakemesi Kanunu'na göre, "iz bulgu" terimi genellikle maddi ve fiziksel temas sonucu oluşan, nesnenin şekli veya yapısı bozulmadan bırakılan izleri ifade eder. Ayak, tekerlek ve parmak izleri, yüzey üzerinde şekil bırakma suretiyle oluşan klasik "iz" türleridir. Kan izleri ise kanın sıvı halden katılaşarak veya damlayarak bıraktığı "kanama izi" veya "biyolojik bulgu" kategorisindedir; bu nedenle teknik sınıflandırmada diğerlerinden farklı olarak "iz" değil, "kan izi" olarak değerlendirilir ve sorunun mantığına göre doğru dışlama şıkkıdır.

Diğer şıkların yanlışlığı: B, C ve D şıkları yüzey üzerinde şekil bırakma suretiyle oluşan klasik iz türleridir. E şıkkı ise kanın bıraktığı biyolojik bir izdir ve teknik sınıflandırmada diğerlerinden farklı kategoride değerlendirilir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, olay yerinde kan izlerini biyolojik bulgu, ayak ve tekerlek izlerini ise fiziksel iz olarak ayırt etmelidir.

5188 sayılı Kanun'un 7. maddesi, özel güvenlik görevlilerinin kimlik sormak için yetkili olduğu yerleri sayar. Bu maddeye göre görevliler, hava meydanı, liman, gar, istasyon, terminal, konser, spor müsabakası, sahne gösterileri, cenaze ve düğün törenleri ile AVM girişlerinde kimlik sorabilirler. Ancak soru, "nerede kimlik sormazlar?" diye sormaktadır. 5188 sayılı Kanun'un 7. maddesinin (b) ve (f) fıkraları, özel güvenlik görevlilerinin AVM girişlerinde kimlik sormak yetkisine sahip olmadığını açıkça belirtir. Bu nedenle doğru cevap E şıkkıdır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A) Cenaze ve düğün törenlerinde kimlik sormak yetkisi vardır. B) Hava meydanı, liman, gar, istasyon ve terminalde kimlik sormak yetkisi vardır. C) Konser ve spor müsabakalarında kimlik sormak yetkisi vardır. D) Sahne gösterilerinde kimlik sormak yetkisi vardır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, AVM girişlerinde kimlik sormak yetkisine sahip değildir; bu yetkiler sadece Kanun'un 7. maddesinde belirtilen diğer yerlerde geçerlidir.

6284 sayılı Kanun, Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun'dur. Özel güvenlik görevlileri, bu kanun kapsamında şiddet vakalarında kolluk kuvvetlerine bilgi vererek veya koruma tedbirlerinin uygulanmasına yardımcı olarak görev yaparlar. Kanun, şiddet mağdurlarının korunması için acil koruma tedbirlerini düzenler ve özel güvenlik personelinin bu süreçteki rolünü belirler.

Diğer şıklar neden yanlış? B şıkkı, özel güvenlik hizmetlerini düzenleyen 5188 sayılı Kanun'dur. C şıkkı, suçlar ve cezaları belirleyen 5237 sayılı Kanun'dur. D şıkkı, ceza davalarının usulünü düzenleyen 5271 sayılı Kanun'dur. E şıkkı, aile ve miras hukukunu düzenleyen 4721 sayılı Kanun'dur.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, 6284 sayılı Kanun kapsamında şiddet vakalarında kollukla iş birliği yaparak mağdurların korunmasına destek olmalıdır.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, telsiz konuşmalarında gizlilik ve güvenlik esastır. Doğru cevap C'dir çünkü özel güvenlik görevlileri, telsiz üzerinden karşıdaki kişinin adını veya soyadını açıkça söyleyemezler. Bu durum, yetkisiz kişilerin operasyonel bilgileri öğrenmesini ve güvenlik açıklarına yol açmasını engellemek için yasaklanmıştır. Bunun yerine, telsiz kodu (örneğin: "Merkez 1") kullanılması zorunludur.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı doğru bir iletişim protokolüdür; B şıkkı anlaşılırlık ve Türkçe kullanma zorunluluğudur; D şıkkı gizlilik ilkesine uygundur; E şıkkı ise telsiz trafiğinin yoğunluğunu önlemek için belirlenen standart süredir.

Bilinmesi gereken kural: Telsiz konuşmalarında asla gerçek isim kullanılmaz, sadece telsiz kodu ve kısa, net ifadeler tercih edilir.

Doğru cevap C'dir. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği gereği, görevliler ilk yardım kurallarına uygun müdahale etmelidir. Sorudaki belirtiler (kasılmalar, köpük, idrar kaçırma) klasik sara nöbeti bulgusudur. Bu durumda yaralıyı hareket ettirmeden, A (Hava yolu), B (Nefes) ve C (Dolaşım) kontrolü yapılarak nöbetin kendiliğinden bitmesi beklenir ve güvenli bir pozisyona alınır.

Diğer şıklar neden yanlıştır: A şıkkı koma pozisyonu nöbet sırasında uygulanmaz; B şıkkı şok pozisyonu kan basıncını düşürür, nöbette tehlikelidir; D ve E şıkları belirtilere uymayan toksik ve anafilaktik şok tanılarıdır.

Bilinmesi gereken kural: Sara nöbeti geçiren kişiye hiçbir şey yedirmemeli, ağzına bir şey sokmamalı ve sadece hava yolunu açık tutarak güvenli bir pozisyona alarak nöbetin bitmesini beklemelidir.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili ilk yardım yönetmeliklerine göre, yılan sokmasında yarayı kesip emmek kesinlikle yasaktır. Bu işlem, zehrin kana daha hızlı karışmasına ve doku hasarının artmasına neden olur. Ayrıca, kesik açmak enfeksiyon riskini oluşturur ve tıbbi müdahaleyi zorlaştırır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı soğuk uygulama zehrin yayılmasını yavaşlatmak için doğru bir yöntemdir; C şıkkı şişmeyi önlemek için doğru bir uygulamadır; D şıkkı yaranın temizlenmesi için uygundur; E şıkkı ise gereksiz müdahaleyi önlemek için doğru bir yaklaşımdır.

Bilinmesi gereken kural: Yılan sokmasında asla yara kesilip emirilmemeli, sadece bölge temizlenip sabitlenerek en yakın sağlık kuruluşuna sevk edilmelidir.

Doğru cevap B'dir. Özel Güvenlik Görevlisi (ÖGG) olarak ilk yardım bilginiz, 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği hayati önem taşır. Çocuklarda kalp masajı, yetişkinlerden farklı olarak göğüs kemiğinin 5 cm derinliğinde basılması ve bir el kullanılmasıyla yapılır. Bu derinlik, çocuk kalbinin daha küçük yapısına uygun olarak kan dolaşımını sağlayacak standarttır.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A şıkkı yetişkinlerdeki iki el ve 5-6 cm derinlik kuralını çocuk için hatalı uyarlamıştır. C ve D şıklarında belirtilen 1-2,5 cm derinlikler çocuk için yetersizdir ve kan dolaşımı sağlanamaz. E şıkkı ise bebeklerde kullanılan başparmak tekniğini çocuk için yanlış tanımlamıştır.

Bilinmesi gereken kural: Çocuklarda kalp masajı, göğüs kemiği 5 cm aşağı inecek şekilde tek elle uygulanmalıdır.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği yangın söndürme sistemleri, yangını fiziksel olarak durduran cihazlardır. Davlumbaz, sprinkler, toz ve karbondioksit sistemleri yangını söndürürken, duman algılama sistemleri sadece yangını tespit edip alarm veren bir "algılama" cihazıdır; söndürme işlemi yapmaz.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve E şıkları yangını söndürmek için kullanılan aktif sistemlerdir.

Bilinmesi gereken kural: Yangın söndürme sistemleri yangını durdurur, duman algılama sistemleri ise sadece uyarı verir.

Doğru cevap B şıkkıdır. Yangın üçgeni, yangının oluşması ve devam etmesi için gereken üç temel unsuru ifade eder: Yanıcı madde, Isı ve Oksijen. Bu üç unsurun aynı anda bulunması yangını başlatır; bunlardan biri eksilirse yangın söner. Özel Güvenlik Görevlileri, yangın söndürme yöntemlerini bu üçgenin bir kenarını yok ederek uyguladıklarını bilmek zorundadır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A ve D şıklarında "nitrojen" yangın üçgeni elemanı değildir; C şıkkında "hava" yerine doğrudan "ısı" unsuru belirtilmelidir; E şıkkında ise "yakıcı madde" ifadesi teknik olarak "yanıcı madde" olarak tanımlanmalıdır.

Bilinmesi gereken kural: Yangın söndürmede amaç, yangın üçgenindeki yanıcı madde, ısı veya oksijen unsurlarından birini ortadan kaldırmaktır.

Doğru cevap E) Soğutma'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve yangınla mücadele yönetmeliklerine göre, yangının oluşması için gerekli olan ısı faktörünü suyun buharlaşarak ısıyı almasıyla düşürmek, yangını söndürmenin temel yöntemlerinden biridir. Bu yöntem, yangının yayılmasını engeller ve söndürülmesini sağlar.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Boğma, oksijenin kesilmesiyle yangını söndürür. B) Yanıcı maddeyi ortadan kaldırma, yakıtı uzaklaştırma yöntemidir. C) Kapatma, yangın söndürme yöntemlerinden biri değildir. D) Seyreltme, yangın söndürme yöntemlerinden biri değildir.

Bilinmesi gereken kural: Yangını söndürmenin dört temel yöntemi vardır: Soğutma, Boğma, Yanıcı Maddeyi Ortadan Kaldırma ve Kimyasal Tepkimeyi Önleme.