Soru 1 · 2023/103 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
İl özel güvenlik komisyonunun başkanı aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Belediye başkanı
- B)Vali yardımcısı
- C)İl emniyet müdürlüğü temsilcisi
- D)İl jandarma komutanlığı temsilcisi
- E)Ticaret odası başkanı
Çözümü göster — doğru cevap B
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun uyarınca, İl Özel Güvenlik Komisyonu'nun başkanı Vali Yardımcısıdır. Kanun, komisyonun il emniyet müdürü, il jandarma komutanı ve ilgili diğer kurum temsilcilerinden oluştuğunu belirtse de, yönetim ve başkanlık görevini doğrudan Vali Yardımcısına yüklemiştir. Bu düzenleme, komisyonun il düzeyinde koordinasyonunu ve karar alma süreçlerinin idari hiyerarşiye uygun yürütülmesini sağlar.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: İl Emniyet Müdürü ve İl Jandarma Komutanı komisyon üyesi olup başkan değildir; İl Sağlık Müdürü ve Ticaret Odası Başkanı ise bu komisyonun yasal üyesi bile değildir.
Bilinmesi gereken kural: İl Özel Güvenlik Komisyonu, 5188 sayılı Kanun gereği Vali Yardımcısı tarafından yönetilir ve başkanlık eder.
Soru 2 · 2023/103 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
İl özel güvenlik komisyonu, aşağıdakilerden hangisine karar vermez?
- A)Kişilerin silahlı özel güvenlik görevlileri tarafından korunması
- B)Kurum ve kuruluşlar bünyesinde özel güvenlik birimi kurulması
- C)Güvenlik hizmetinin özel güvenlik şirketi tarafından yerine getirilmesi
- D)Özel güvenlik izninde, özel güvenlik görevlilerinin ve kullanılacak silah ve teçhizatın azami miktarı ve niteliği
- E)Özel güvenlik şirketlerince kullanılacak üniforma ve üniformayı tamamlayan unsurlar
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Kanun'a göre, İl Özel Güvenlik Komisyonu; silahlı koruma, birim kurulması, şirketle hizmet alımı ve izin miktarları gibi konulara karar verir. Ancak, özel güvenlik şirketlerinin kullanacağı üniforma ve tamamlayıcı unsurların standartlarını belirleme yetkisi, komisyonun değil, İçişleri Bakanlığı'nın yetkisindedir. Bu nedenle komisyon bu konuda karar vermez.
Diğer şıkların yanlışlığı: A) Silahlı koruma izni komisyonun temel görevlerindendir. B) Kurumlar için birim kurulması komisyon onayına tabidir. C) Hizmetin şirket tarafından verilmesi komisyonca değerlendirilir. D) İzin miktarı ve silah niteliği komisyonca belirlenir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik komisyonu operasyonel izinler ve sayılarla ilgilenir; üniforma standartlarını ise bakanlık belirler.
Soru 3 · 2023/103 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
5188 sayılı Kanun’da, aşağıdaki durumlardan hangisi görev alanı ihlali olarak sayılmamıştır?
- A)İşlenmiş bir suçun sanığının takibi
- B)Suç işleyeceğinden kuvvetle şüphe edilen kişinin takibi
- C)Dışarıdan yapılan saldırılara karşı tedbir alınması
- D)Vücudu veya sağlığı bakımından mevcut bir tehlike bulunan kişinin takibi
- E)Para ve değerli eşya nakli gibi güzergah ifade eden durumlarda güzergah boyu
Çözümü göster — doğru cevap D
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun Madde 10 ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, Özel Güvenlik Görevlilerinin görev alanı ihlali sayılmayan durum, D) Vücudu veya sağlığı bakımından mevcut bir tehlike bulunan kişinin takibidir. Kanun, görevlilerin sadece suç işlendiği yerin tespiti, suçlunun takibi veya saldırıya karşı tedbir alma gibi sınırlı yetkilerle hareket etmesini öngörür. Ancak, bir kişinin hayatı veya sağlığı üzerinde anlık ve somut bir tehlike varsa, bu durum "acil müdahale" kapsamında değerlendirilerek görev alanı ihlali sayılmaz; görevli bu tehlikeyi önlemek için gerekli müdahaleyi yapabilir.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, suç sanığını takip etme yetkisi sadece kolluk kuvvetlerine aittir. B şıkkı, şüpheli kişi takibi sadece suç işlendiği an veya hemen sonrasında geçerlidir. C şıkkı, dış saldırılara karşı tedbir almak görevin temel amaçlarındandır. E şıkkı, güzergah boyu takip, görev alanı ihlali olarak kabul edilir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, sadece suç işlendiği yerin tespiti ve kolluğa bildirim yetkisine sahiptir; ancak bir kişinin hayatı veya sağlığı üzerinde anlık bir tehlike varsa, bu durumu önlemek için müdahale edebilir.
Soru 4 · 2023/103 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
5188 sayılı Kanun’a göre, özel güvenlik şirketi, şube açması durumunda ne kadar süre içerisinde ve nereye bildirmek zorundadır?
- A)15 gün içinde ilgili valiliğe
- B)Bir ay içinde İçişleri Bakanlığına ve ilgili valiliğe
- C)Bir ay içinde Ticaret Bakanlığına ve şirketin merkezinin bulunduğu valiliğe
- D)İki ay içinde İçişleri Bakanlığına
- E)Üç ay içinde İçişleri ve Ticaret Bakanlıklarına
Çözümü göster — doğru cevap B
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun uyarınca, özel güvenlik şirketleri şube açtıklarında bu durumu bir ay içinde İçişleri Bakanlığına ve ilgili valiliğe bildirmek zorundadır. Bu bildirim, şirketin faaliyet alanını yasal olarak genişlettiğini ve denetim yetkisinin ilgili makamlara geçtiğini gösterir.
Diğer şıklar neden yanlıştır: A şıkkı süreyi 15 gün olarak hatalı belirtir; C ve E şıkları Ticaret Bakanlığı'nı yetkisiz bir şekilde dahil eder; D şıkkı ise bildirim süresini iki ay olarak hatalı gösterir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik şirketleri şube açtığında, yasal süre bir aydır ve bildirim hem İçişleri Bakanlığına hem de o ilin valiliğine yapılmalıdır.
Soru 5 · 2023/103 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi, 5188 sayılı Kanun’la yapılması öngörülen bildirimlerden biri değildir?
- A)Özel güvenlik şirketinin hisse devirleri
- B)Özel güvenlik yenileme eğitimi alan özel güvenlik görevlileri
- C)Herhangi bir sebeple görevinden ayrılan özel güvenlik görevlileri
- D)Özel güvenlik şirketinin üçüncü kişi, kurum ve kuruluşlara sağlayacağı koruma ve güvenlik hizmeti
- E)Geçici haller dışındaki özel güvenlik uygulamasının sona erdirilmesi
Çözümü göster — doğru cevap B
5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, özel güvenlik şirketlerinin hisse devirleri, görevden ayrılan görevliler, üçüncü kişilere verilen hizmetler ve uygulamanın sona erdirilmesi gibi durumlar İçişleri Bakanlığına bildirmek zorundadır. Ancak, özel güvenlik görevlilerinin yenileme eğitimlerini almaları, görevlilerin mesleki yeterliliğini korumak amacıyla yapılan bir zorunluluktur; bu eğitimlerin alındığına dair bildirim yapılması kanunla öngörülen bir bildirim türü değildir. Bu nedenle doğru cevap B şıkkıdır.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı hisse devri bildirim zorunluluğu gerektirir; C şıkkı görevden ayrılış bildirim zorunluluğu gerektirir; D şıkkı hizmet sözleşmesi bildirim zorunluluğu gerektirir; E şıkkı uygulamanın sona erdirilmesi bildirim zorunluluğu gerektirir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlilerinin yenileme eğitimlerini almaları bir bildirim konusu değil, görevin devamı için gerekli bir mesleki şarttır.
Soru 6 · 2023/103 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisinde özel güvenlik görevlisi yakalama yetkisini kullanamaz?
- A)Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 90. maddesine göre yakalama
- B)Görev alanında, haklarında yakalama emri veya mahkumiyet kararı bulunan kişileri yakalama
- C)Kişinin vücudu veya sağlığı bakımından mevcut bir tehlikeden korunması amacıyla yakalama
- D)Olay yerinin ve delillerine koruma amacıyla yakalama
- E)Duyarlı kapıdan geçmek istemeyen kişileri yakalama
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) hükümlerine göre özel güvenlik görevlisi, yakalama yetkisini sadece kanunda belirtilen somut suç hallerinde veya CMK 90. maddesindeki acil durum şartlarında kullanabilir. Duyarlı kapıdan geçmek istemeyen bir kişi, kanunen yakalanması gereken bir suç işlemediği sürece, özel güvenlik görevlisinin bu yetkisini kullanmasına gerek kalmaz; bu durumda sadece girişten men etme veya polis çağırma yetkisi bulunur.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı CMK 90. maddeye dayalı yasal bir yakalama sebebidir; B şıkkı görev alanındaki yakalama emri veya mahkumiyet kararlarını kapsar; C şıkkı kişinin hayatını kurtarmak için zorunlu bir yakalamadır; D şıkkı ise delillerin korunması amacıyla CMK 90. madde kapsamında geçerlidir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, yakalama yetkisini sadece kanunda açıkça belirtilen suç hallerinde veya acil durum şartlarında kullanabilir; kişisel tercih veya kapıdan geçme isteği bu yetkinin sınırlarını aşar.
Soru 7 · 2023/103 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Hukuk kurallarının kendi aralarında bulunan ve normlar hiyerarşisi olarak da adlandırılan astlık-üstlük ilişkisi gözetilerek aşağıdakiler sıralandığında, hangisi en üstte yer alır?
- A)Genelge
- B)Kanun
- C)Yönetmelik
- D)Anayasa
- E)Kanun hükmünde kararname
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D) Anayasa'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler, Anayasa'nın üstünde yer alamaz; Anayasa, hukuk sisteminin en üst kuralıdır. Hiçbir kanun, yönetmelik veya genelge Anayasa'ya aykırı olamaz.
Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Genelge, Anayasa ve kanunlara aykırı olamaz ve hiyerarşide en altta yer alır. B) Kanun, Anayasa'ya aykırı olamaz ve hiyerarşide Anayasa'nın altındadır. C) Yönetmelik, kanunlara aykırı olamaz ve hiyerarşide kanunların altındadır. E) Kanun Hükmünde Kararname, Anayasa'ya aykırı olamaz ve hiyerarşide Anayasa'nın altındadır.
Bilinmesi gereken kural: Hukuk sisteminde hiyerarşik üstünlük sırası Anayasa > Kanun > Kanun Hükmünde Kararname > Yönetmelik > Genelge şeklindedir.
Soru 8 · 2023/103 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi özel güvenlik görevlilerinde aranan şartlardan değildir?
- A)18 yaşını doldurmuş olmak
- B)Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak
- C)Silahsız olarak görev yapacaklar için en az sekiz yıllık ilköğretim veya ortaokul mezunu olmak
- D)Silahlı olarak görev yapacaklar için en az dört yıllık üniversite mezunu olmak
- E)Görevin yapılmasına engel olabilecek vücut ve akıl hastalığı ile engelli bulunmamak
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, silahlı özel güvenlik görevlilerinde en az lise mezuniyeti şartı aranır; üniversite mezuniyeti zorunluluğu bulunmamaktadır. Bu nedenle D şıkkındaki "en az dört yıllık üniversite mezunu olmak" ifadesi kanuna aykırıdır ve aranmayan şarttır.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı 18 yaşını doldurmuş olmak zorunluluğu kanunen gereklidir; B şıkkı Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak şartı kanunda açıkça belirtilmiştir; C şıkkı silahsız görevliler için en az 8 yıllık ilköğretim veya ortaokul mezuniyeti şartı doğru bir yasal gerekliliktir; E şıkkı ise görevin yapılmasına engel olacak vücut ve akıl hastalığı bulunmaması şartı kanunen zorunludur.
Bilinmesi gereken kural: Silahlı özel güvenlik görevlisi olmak için üniversite diploması değil, en az lise diploması yeterlidir.
Soru 9 · 2023/103 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıda sayılan hallerden hangisi, özel güvenlik görevlisi tarafından görevi kapsamında işleyebileceği suçlardan biri değildir?
- A)Usulsüz üst arama
- B)Konut dokunulmazlığını ihlal
- C)Orantısız zor kullanma
- D)Keyfi yakalama
- E)Askerlik ödevini yerine getirmeme
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin görev yetkileri sadece kamu düzenini sağlamak ve mal kaçırma gibi suçları önlemeye yöneliktir. Askerlik ödevini yerine getirmeme suçu (TCK m. 320), sadece askerlik çağındaki kişilerin yükümlülüğünü yerine getirmemesiyle oluşur ve özel güvenlik görevlisinin görevi kapsamında işleyebileceği bir suç türü değildir; bu suç, görevin icrasıyla doğrudan bir ilgisi bulunmamaktadır.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A, B, C ve D şıkları, özel güvenlik görevlilerinin görev yaparken işleyebilecekleri ve 5188 sayılı Kanun ile TCK'da suç olarak tanımlanan usulsüz arama, konut dokunulmazlığını ihlal, orantısız zor kullanma ve keyfi yakalama eylemleridir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlilerinin görevi kapsamında işleyebileceği suçlar, sadece görevin icrası sırasında ortaya çıkan eylemlerle sınırlıdır; askerlik ödevi gibi genel vatandaşlık yükümlülükleri görev suçu kapsamına girmez.
Soru 10 · 2023/103 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Özel güvenlik görevlisi Osman, fark edilemeyeceğini düşünerek yerine arkadaşı olan Cemal’i, kendi kimlik kartını vererek nöbetine göndermiş ancak, yapılan denetimde Polis Başmüfettişlerince durum tespit edilerek, ilgililer hakkında soruşturma açılmıştır. Osman hakkında, 5188 sayılı Kanun kapsamında, hangi müeyyidenin uygulanması olasıdır?
- A)Yalnızca idari para cezası uygulanacaktır
- B)Hapis ve idari para cezası uygulanacaktır
- C)İdari para cezası uygulanacak ve kimlik kartı süresiz olarak iptal edilecektir
- D)Yalnızca kimlik kartı iptal edilecektir
- E)İdari para cezası uygulanacak ve altı ay süre ile kimlik kartı iptal edilecektir
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C'dir. 5188 sayılı Kanun uyarınca, özel güvenlik görevlisinin kimlik kartını başkasına kullandırmak veya kullandırmak suretiyle görevi başkasına yaptırmak, kimlik kartının süresiz olarak iptal edilmesini ve idari para cezası uygulanmasını gerektiren ağır bir suçtur. Bu durum, görevin yetkisiz kişiye devri anlamına geldiği için sadece para cezası veya kısa süreli iptal yeterli görülmemiştir.
Diğer şıklar neden yanlış? A) Sadece para cezası, süresiz iptal zorunluluğunu görmezden gelir. B) Bu suç için TCK'da hapis cezası öngörülmemiştir. D) Kimlik kartı iptali tek başına yeterli değildir, para cezası da gerekir. E) İptal süresi 6 ay değil, kanun gereği süresizdir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi kimlik kartını başkasına kullandıramaz; bu suç işlendiğinde hem para cezası ödenir hem de kimlik kartı süresiz olarak iptal edilir.