103. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 3. bölüm

Doğru cevap C) Yakalama'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun uyarınca, özel güvenlik görevlileri suçüstü hâlinde veya yakalama yetkisi tanınan hâllerde şüphelileri yakalayabilir. Ancak bu yetki, sadece suçun işlendiği anda veya hemen ardından geçerlidir ve derhal yetkili makamlara teslim etmek zorunluluğu vardır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A) İfade alma yetkisi sadece kolluk kuvvetlerine aittir; B) Fotoğraf alma, özel güvenlik görevlisinin yetki alanına girmeyen bir işlemdir; D) Gözaltına alma yetkisi sadece kanunla yetkili kılınmış kolluk personeline tanınmıştır; E) Kimlik tespiti, özel güvenlik görevlisinin yetkisi dışındadır ve sadece kollukça yapılabilir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlilerinin yakalama yetkisi sadece suçüstü halinde geçerlidir ve derhal kolluk kuvvetlerine teslim etmek zorunluluğu vardır.

Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlisi bomba şüphesi taşıyan bir nesneyle karşılaştığında yetkisi sınırlıdır; öncelikli görevi güvenli bir alan oluşturup derhal 112 veya 155'e bildirmektir. Kendi başına müdahale etmesi yasaktır.

Diğer şıklar neden yanlış? B şıkkı: El detektörü ile kontrol etmek, patlayıcıyı tetikleyebilir ve görevlisinin yetkisi dışındadır. C şıkkı: Paketi taşımak sarsıntı yaratıp patlamaya neden olabilir ve kesinlikle yasaktır. D şıkkı: Basın mensuplarına izin vermek güvenlik riski yaratır ve olay yerinin kirlenmesine yol açar. E şıkkı: İlgisiz kişilerin yaklaştırılması, olası bir patlamada yaralanma riskini artırır.

Bilinmesi gereken kural: Şüpheli paketle karşılaşıldığında asla dokunulmaz, taşınmaz ve sadece güvenli alan oluşturup derhal kolluk gücüne haber verilir.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca özel güvenlik görevlilerinin yetkileri sınırlıdır. Savcılık veya polis gibi yetkili makamların izni olmaksızın, şüpheliden veya tanıktan ifade alma yetkisi özel güvenlik görevlilerine tanınmamıştır. Bu işlem, sadece kolluk kuvvetlerinin veya savcının yapabileceği bir adli işlemdir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, D ve E şıkları, görevlilerin görev yerinde veya olay yerinde yetkili olarak düzenleyebileceği yasal tutanak türleridir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, suçüstü hâlinde yakalama ve tutanak tutma yetkisine sahiptir ancak asla ifade alma yetkisine sahip değildirler.

Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği uyarınca, Özel Güvenlik Görevlisi olay yerini korur ancak delil toplamaz. İz ve delil olabilecek nesneleri bir araya toplayıp biriktirmek, delillerin karışmasına, bozulmasına veya mahall-i hadisenin bütünlüğünün bozulmasına yol açar; bu yetki sadece kolluk kuvvetlerine aittir.

Diğer şıklar neden yanlış? B şıkkı, olay yerini dış etkenlerden korumak için şerit çekmek usule uygundur. C şıkkı, temizlik veya karıştırma işlemlerini engellemek koruma görevinin temelidir. D şıkkı, olay yerindeki cihazların kullanılmaması delillerin korunması için gereklidir. E şıkkı, eşyalara dokunmamak delillerin korunması ilkesine uygundur.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi olay yerini sadece korur, delil toplama veya inceleme yapma yetkisi yoktur.

Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) uyarınca, biyolojik bulgular insan veya hayvan vücudundan elde edilen maddelerdir. Kan ve ter, vücut sıvısı oldukları için biyolojik delil sınıfındadır.

Diğer şıkların yanlışlığı: B ve D şıkları silah ve kovan gibi fiziksel nesnelerdir; C ve E şıkları ise parmak izi ve lastik izi gibi fiziksel izlerdir.

Bilinmesi gereken kural: Biyolojik deliller, vücuttan gelen sıvı veya doku örnekleridir; fiziksel nesneler veya izler değildir.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler ile Kadına Yönelik Şiddetin Önlenmesi ve Bu Suçların Önlenmesine Dair Yönetmelik uyarınca, aile içi ve kadına yönelik şiddet; sistematik, tekrarlayan ve fiziksel/psikolojik zarar veren bir eylemdir. Şiddet, rastgele bir kişi tarafından değil, genellikle tanıma dayalı bir ilişki içinde (eş, partner, aile üyesi) işlenir. Bu nedenle "rastgele bir kişi tarafından işlenmesi" şiddet eyleminin yasal ve kavramsal bir unsuru değildir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı şiddetin tekrarlayan ve sistematik doğasını doğru tanımlar; B ve C şıkları fiziksel ve duygusal zarar unsurlarını içerir; D şıkkı ise mağdurun sessiz kalma eğilimini ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Aile içi ve kadına yönelik şiddet, tanıma dayalı ve tekrarlayan bir ilişki içinde gerçekleşir; rastgele kişilerce işlenen bir eylem değildir.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, devir teslim işlemleri yazılı olarak yapılmalı ve imza karşılığı teslim alınmalıdır. Sadece sözlü devir, sorumluluğun belirsizleşmesine yol açtığı için mevzuata aykırıdır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, görevin temel amacı olan sürekli gözetimi doğru ifade eder. B şıkkı, şüpheli durumların kolluğa bildirilmesi yasal yükümlülüktür. C şıkkı, izleme odasının boş bırakılmaması güvenlik ilkesidir. D şıkkı, cihazların talimatlara uygun kullanımı zorunluluktur.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri arasında devir teslim işlemleri mutlaka yazılı olarak ve imza karşılığı yapılmalıdır.

5188 sayılı Kanun ve 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Yönetmelik hükümlerine göre, özel güvenlik görevlisi silahla yakalanan kişiyi muhafaza altına alarak derhal Genel Kolluğa (Polis/Jandarma) teslim etmekle yükümlüdür. Silah, suç unsuru olduğu için özel güvenlik görevlisinin elinde bırakılamaz; yetkisi sadece kişiyi koruma ve kolluğa bildirmektir. Bu nedenle doğru cevap C şıkkıdır.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Silahı AVM yönetimine teslim etmek suçluyu kolluğa bildirmeme ve delilleri yok sayma anlamına gelir. B) Şahsı takip etmek, yetkisi dışına çıkarak kişiyi özgürlüğünden yoksun kılmak ve kolluğa teslim etmemektir. D) Sadece uyarı yapmak, ruhsatsız silah bulma suçunun işlendiği gerçeğini görmezden gelmektir. E) Silahı emanete almak, suç unsuru olan silahın özel güvenlik görevlisinde kalması ve kolluğa bildirilmemesidir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, ruhsatsız silah bulduğunda şahsı muhafaza altına alıp derhal Genel Kolluğa teslim etmelidir.

Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği'ne göre, telsiz haberleşmeleri ünvan üzerinden değil, ad-soyad veya görev unvanı ile birlikte kimlik numarası veya birim adı üzerinden yapılır; sadece unvan kullanmak kimlik doğrulamasını yetersiz kılar ve güvenlik riski oluşturur.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı doğrudur çünkü telsiz dudaktan 5-10 cm uzakta tutulmalıdır. B şıkkı doğrudur çünkü telsizler açık frekansta çalışır ve gizli haberleşme yasaktır. C şıkkı doğrudur çünkü başka bir istasyon konuşurken kanal işgal edilmez. E şıkkı doğrudur çünkü kısa ve net konuşma (15-20 saniye) iletişimi sağlar.

Bilinmesi gereken kural: Telsizlerde kimlik bildiriminde sadece unvan kullanmak yasaktır; mutlaka ad-soyad veya kimlik numarası eklenmelidir.

Doğru cevap A) Rutin devriyedir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, görevlilerin belirlenen bir güzergahı veya zamanı olmadan, gelişigüzel gezmeleri "Rutin Devriye" olarak tanımlanır. Bu yöntem, güvenlik görevlilerinin bölgeyi tanımasını ve rastgele kontrol sağlamayı amaçlar.

Diğer şıklar neden yanlıştır: B şıkkı (Geri dönüşlü) belirli bir güzergahı izleyip geri döner; C şıkkı (Dairesel) belirli bir noktadan başlayıp aynı noktaya döner; D şıkkı (Planlı) önceden belirlenen program ve güzergaha göre yapılır; E şıkkı (Kombine) ise birden fazla yöntemin bir arada uygulanmasıdır.

Bilinmesi gereken kural: Gelişigüzel gezmeler, 5188 sayılı Kanun çerçevesinde rutin devriye yöntemine tekabül eder.